<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=625554890944361&ev=PageView&noscript=1" />

Θα έδινες στα παιδιά σου να διαβάσουν το 'Ο Αγών μου';

Στην παράσταση των Rimini Protokoll η σύγχρονη ιστορία συναντά την επικαιρότητα, και οι άβολες στιγμές ξεπέρασαν σε αριθμό τις κατειλημμένες θέσεις της κατάμεστης Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών.

Δέκα εκατομμύρια αντίτυπα, μία ρετσινιά του 'πιο επικίνδυνου βιβλίου στον κόσμο' και ένα debate για το αν μπορεί εν έτει 2015, να άρει την απαγόρευση και να διεκδικήσει το δικαίωμα της επανέκδοσής του.

Με το εισιτήριο στο χέρι και τη βεβαιότητα ότι κάποιος πολύ ψηλός θα κάθεται μπροστά μου και δεν θα βλέπω τίποτα, κατηφόρισα τα σκαλοπάτια της κεντρικής σκηνής της Στέγης με το βλέμμα στη βιβλιοθήκη που βρισκόταν στα αριστερά του σκηνικού. Έσφιξα τα μάτια μου όπως έκανε η μυθιστορηματική Ματίλντα για να μετακινήσει πράγματα και επικαλέστηκα τη δύναμη της επιλεκτικής όρασης για να βγάλω από το πλάνο τους πρωταγωνιστές της παράστασης που, φαίνονταν να ψάχνουν κάτι σημαντικό στα ράφια της. Ήθελα να βλέπω μόνο τα βιβλία. Και, μέχρι τα φώτα να σβήσουν στιγμιαία και να ξανανάψουν, το κατάφερα.

Εκείνο που δεν κατάφερα, ήταν να διαβάσω τον τίτλο mein kampf. Δεν είχε όμως ιδιαίτερη σημασία. Το έργο του Αδόλφου Χίτλερ, του ομολογουμένως κακού συγγραφέα και ιστορικά επιτακτικού 'τρελού' Φύρερ, είναι από τα λίγα αναγνώσματα που κατά πάσα πιθανότητα δεν έχεις βρεθεί ποτέ στη δύσκολη ή εύκολη θέση να διαβάσεις τον τίτλο τους, αλλά, παρόλα αυτά έχεις γνώμη για αυτό. Συνήθως, απόλυτη όπως και το ποιόν του περιεχομένου του.

ΟΙ RIMINI PROTOKOLL ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Πάει καιρός από τότε που είχα γράψει για την παράσταση που οι Rimini Protokoll, οι θεατρικοί ντοκιμαντερίστες που έχουν χαράξει μία διόλου ευκαταφρόνητη πορεία στα ευρωπαϊκά κυρίως καλλιτεχνικά δρώμενα, θα έφερναν στη χώρα μας. Πάει καιρός από τότε που το εθνικό θέατρο αποφάσισε να μετατρέψει μία παράσταση σε ασανσέρ μην μπορώντας να αποφασίσει αν την αντέχει το σανίδι του. Τέλος πάντων. Οφείλω να ομολογήσω ότι παρότι δεν είναι η πρώτη φορά που η εν λόγω ομάδα ανεβάζει μία παράσταση στα πλαίσια του λεγόμενου θεάτρου της πραγματικότητας στη χώρα μας, το 'Ο αγών μου' το περίμενα πώς και πώς. Και όχι άδικα. Δεν είναι και το πιο συνηθισμένο πράγμα στον κόσμο να παρακολουθήσεις το πιο απαγορευμένο πράγμα του κόσμου και να μπορείς μάλιστα να έχεις την ελευθερία να το χειροκροτήσεις.

Στοοοοπ.

Μία διευκρινιστική ερώτηση: Αλήθεια, μπορεί κάποιος να μου απαντήσει με όχι συνομωσιολογικά επιχειρήματα γιατί συμβαίνει αυτό; Υπάρχει ελευθερία του λόγου και της έκφρασης, έτσι δεν είναι;

Επιστροφή. Επειδή ίσως έχεις την απορία τι εστί θέατρο της πραγματικότητας, να πούμε ότι πρόκειται για το ανέβασμα μίας παράστασης όχι από επαγγελματίες ηθοποιούς αλλά από 'ειδικούς' του θέματος που αυτή, πραγματεύεται. Κάπως έτσι λοιπόν, στην σκηνή της Στέγης, χειροκροτήσαμε έναν συντηρητή παλιών χειρογράφων, έναν εκ γενετής τυφλό μουσικό παραγωγό, έναν Ισραηλινό δικηγόρο και έναν Τούρκο hip-hop / metalcore καλλιτέχνη και εθνολόγο.

ΤΟ MEIN KAMPF ΩΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Αφού μας συστήθηκαν με τις ιδιότητές τους, οι πρωταγωνιστές έφτιαξαν ένα δραματουργικό κύκλο παιχνιδιών με επίκεντρο (τι άλλο;) το βιβλίο. Θυμάσαι το 'όνομα, ζώο, πράγμα' που παίζαμε στο σχολείο; Ε, με αυτό το περίφημο 'Α, και' ξεκινούσαν και εκείνοι, αυτοσχεδιάζοντας τα κεφάλαια του απαγορευμένου βιβλίου που καλούνταν να μας παρουσιάσουν. Μεταξύ των λέξεων, ακούστηκε και το lebensraum. Αυτή ήταν ίσως η μοναδική γερμανική λέξη που κατάλαβα. Τα φασισμός, δημοκρατία κτλ, δεν τα πιάνω ως γερμανικά, προφανώς.

Σε όλη τη διάρκεια της παράστασης, οι πρωταγωνιστές ενώ μας μιλούσαν για την προσωπική τους σχέση με το βιβλίο, μεταφέροντάς μας την άποψή τους γι αυτό, έπαιζαν το γνωστό ηλεκτρονικό παιχνίδι bomb game το οποίο θύμιζε λίγο μουσικές καρέκλες. Όπου βόμβα, βάλε το βιβλίο.

Μουσικό Διάλειμμα: Το τραγούδι του πολεμιστή του ISIS για τη Γερμανία

Επί σκηνής βρίσκονταν πέντε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες και διαφορετικές μεταξύ τους προσωπικότητες. Ο Βόλκαν ήταν ένας από αυτούς. Ένας τύπος που μας παρουσίασε ένα τραγούδι που έφτιαξε για τη διαφήμιση ενός γερμανικού πουρέ και απαγορεύτηκε επειδή είχε τίτλο 'γερμανικές πατάτες'. Ένας τύπος που μας έβαλε να ακούσουμε το τραγούδι που έφτιαξε μαζί με έναν μαχητή του ISIS που πλέον θεωρείται νεκρός. Όπως ίδιος μας 'δικαιολογήθηκε' τότε, ήταν απλώς ένας μουσικός. Μετά έγινε θρήσκος. Το τραγούδι μιλούσε για τη βία των Γερμανών αλλά κυρίως για τη βία της μειονότητας.

Θα μπορούσα να πω ότι ένα από τα πιο κεντρικά νοήματα της παράστασης, είχε να κάνει με τη μειονότητα και το φόβο μήπως αυτή, προσβληθεί. Οι 'πολλοί, μπορούν να κάνουν οτιδήποτε θέλουν'. Η μειονότητα πρέπει να παραμείνει αλώβητη. Είναι εθνικό ζήτημα να παραμείνει αλώβητη. Θα πεθάνετε όλοι αρκεί, να παραμείνει αλώβητη.

ΤΟ MEIN KAMPF ΩΣ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ

Μας μιλούσαν για την ιστορία του βιβλίου του Φύρερ, ο τυφλός μουσικός διάβαζε αποσπάσματα μιμούμενος σε κάποιες φάσεις τη φωνή του και ο Ισραηλινός φαν του (ναι, οξύμωρο αλλά τι να κάνεις, έτσι είναι η ζωή) εξηγούσε τη δύναμη που παίρνει κάθε φορά που διαβάζει ή ακούει αυτά τα λόγια. Όλα κυλούσαν ήρεμα και σχεδόν βαρετά όταν τα φώτα της Στέγης άναψαν και οι πρωταγωνιστές μας έπιασαν σχεδόν κυριολεκτικά, στον ύπνο.

 

Ο ένας εξ αυτόν, εκείνος που μάλιστα, από πεποίθηση δεν έχει διαβάσει το περιεχόμενό του επιδίωξε να κατέβει και να δώσει ένα αντίτυπο σε κάποιον από τους θεατές. Οι άλλοι τον σταμάτησαν. Του είπαν ότι απαγορεύεται. Τότε εκείνος κοίταξε προς το μέρος μας. "Αλήθεια", μας είπε, "πόσοι από εσάς το έχετε πιάσει στα χέρια σας". Δειλά δειλά σηκώθηκαν κάποια χέρια. Όπως μας ενημέρωσαν περίπου το 8% από εμάς, παραδέχθηκε ότι έχει πιάσει αυτό το 'διαβολικό' πράγμα. "Αλήθεια" μας ξαναείπε, "πόσοι από εσάς το έχετε διαβάσει;". Το 4% σήκωσε χέρι.

Στοοοοπ.

Άλλη μία ερώτηση, αν μου επιτρέπετε: Ότι τύπου το πιάσατε στο χέρι και το πετάξατε μακριά; Εκτός και αν και εσείς όπως και εγώ ξεκινήσατε κάποτε να το διαβάζετε και το παρατήσατε γιατί πρόκειται για ένα πραγματικά, κακογραμμένο κείμενο. Οπότε, πάω πάσο.

Επιστροφή.

"Αλήθεια" μας έκανε την τρίτη και τελευταία του ερώτηση, "πόσοι από εσάς το θεωρείτε επικίνδυνο;". Ευτυχώς, χαίρομαι που είμαι σε θέση να γράψω ότι δεν σήκωσε το χέρι του κανείς.

Δημοψήφισμα: Είναι ελληνική η ιδεολογία και καταγωγή του Χίτλερ;

Κουράστηκα. Και κάπως, ντράπηκα. Ντράπηκα όταν ενημερώθηκα από τους πρωταγωνιστές ότι σε μία βόλτα τους στην Πλάκα, εντόπισαν στη στοίβα ενός βιβλιοπωλείο καταχωνιασμένη μία εφημερίδα με τίτλο: "Ήταν ελληνική η ιδεολογία και καταγωγή του Χίτλερ;" Ήταν ίσως μία από τις πιο άβολες στιγμές της βραδιάς για τις περισσότερες από τις οποίες με λύπη πρέπει να αναφέρω ότι ευθύνεται η κατά τα άλλα συμπαθής Ελληνίδα μεταφράστρια που συμμετείχε στην παράσταση.

Αλήθεια, δεν ξέρω ποιες ήταν οι σκηνοθετικές εντολές όμως ήταν τουλάχιστον άδικο εντός μίας τόσο ενδιαφέρουσας θεατρικής διασκευής ενός τόσο ιστορικού αναγνώσματος να παρεμβάλλεται τόσο άσχημα το ελληνικό στοιχείο. Θα αναφέρω ενδεικτικά, ότι καθώς ο τυφλός μουσικός μας διάβαζε αποσπάσματα του Φύρερ, η Ασπασία, η μεταφράστρια μας επεσήμανε ότι παρόμοιες εκφράσεις χρησιμοποιεί και η Χρυσή Αυγή στις προκηρύξεις της.

Λυπάμαι που θα το γράψω έτσι, αλλά 'σώπα'. Και κυριολεκτικά και μεταφορικά. Ειλικρινά, ήταν άκομψο και άβολο και θα μπορούσα κάπου εδώ να αραδιάσω όλες τις λέξεις που πάνε με το στερητικό 'α' παρέα.

 

ΤΟ MEIN KAMPF ΩΣ ΕΡΩΤΗΜΑ

Το παιχνίδι των ερωτήσεων. Ένας από τους πρωταγωνιστές έθετε ένα ερώτημα σχετικό με το βιβλίο και οι άλλοι καλούνταν να απαντήσουν με ένα ΝΑΙ, ένα ΟΧΙ ή ένα ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΩ / ΔΕΝ ΑΠΑΝΤΩ. Μέσα στις ερωτήσεις βρέθηκε και η εξής μία με την οποία θέλω να κλείσω το σημερινό κείμενο: "Θα διάβαζες δημόσιο το 'ο αγών μου' στην Αθήνα;" Πριν σε αφήσω να απαντήσεις και δίχως να θέλω να σε επηρεάσω πρέπει να σου πω ότι οι μισοί σχεδόν απάντησαν ναι, όταν στην αντίστοιχη με το Τελ Αβίβ όλοι, πλην του Ισραηλινού, απάντησαν όχι.

Υ.Γ.1 : Και η ερώτηση του τίτλου, βρέθηκε εντός παιχνιδιού. Η απάντηση των περισσότερων, δυστυχώς κατά τη γνώμη μου, ήταν όχι.

Υ.Γ.2: Το 'δυστυχώς' που ανέφερα παραπάνω έχει να κάνει με την ελευθερία της γνώμης η οποία για μένα τουλάχιστον, δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την ελευθερία της γνώσης.

Υ.Γ.3: Η ημιμάθεια είναι και θα είναι πάντα ο πιο επικίνδυνος εχθρός μας. Και σαν τροφή για σκέψη, θα ήθελα πέρα από τον προφανή πανικό που προκαλεί αυτό το βιβλίο να σκεφτείς ή μάλλον να σκεφτούμε πόσοι από εμάς το έχουμε καταδικάσει δίχως να το έχουμε διαβάσει. Δίχως να ξέρουμε τι γράφει. Δίχως να ξέρουμε σε ποια σημεία του διαφωνούμε, ποια σημεία του σιχαινόμαστε, σε ποια σημεία του εντοπίζουμε το μέγεθος του ψυχασθενικού του μυαλού. Δίχως τίποτα.

ADVERTISING
  • top stories
  • BEST OF NETWORK

ΘΕΑΤΡΟ