Ποιος θα αναλάβει να ξεβρομίσει αυτόν τον τόπο;

Ο Πρόδρομος Τσινικόρης, καλλιτεχνικός διευθυντής της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου περιγράφει στο ONEMAN την Καθαρή Πόλη που ανεβάζει μαζί με τον Ανέστη Αζά στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.

Με τον τίτλο του σημερινού κειμένου, προβληματίστηκα πολύ. Ο ντόρος, το χάσιμο και η πλήρως αποτυχημένη διατήρηση των ισορροπιών στην παράσταση (πόσο οξύμωρο αν σκεφτούμε τον τίτλο αυτής)  που προχθές έριξε αυλαία ή μάλλον, ξαναέριξε στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, έφτιαξαν διάφορα λογοπαίγνια στο μυαλό μου όπως: 'Ποιος θα αναλάβει να ξεβρομίσει τον τόπο; Μήπως ο Ξηρός;' ή 'Ξεβρομίζει ο τόπος όσο υπάρχουν Ξηροί' και τα λοιπά, και τα λοιπά.

Ο λόγος που τελικά δεν το έκανα ήταν γιατί το θεωρώ κρίμα και κάπως άδικο απέναντι στην άλλη παράσταση που δεν έχει καν ξεκινήσει να συσχετιστεί με μία πάσχουσα από ελεφαντίαση γελοιότητα για την οποία έχω ήδη γράψει την αγανάκτηση και τη θλίψη μου. Παρεμπιπτόντως, η θέση του Πρόδρομου Τσινικόρη επί του θέματος ήταν πιο λιτή στις λέξεις:

 "Έχω βαρεθεί να λέω ότι επειδή χρησιμοποιεί κάποιος κείμενα του Σάββα Ξηρού δεν σημαίνει ότι ενστερνίζεται τα κείμενά του. Αυτή η διαδικασία να πρέπει να εξηγούμε το αυτονόητο είναι ανούσια".

*Δύο παραγράφους αργότερα, συνειδητοποιώ ότι όχι μόνο κάνω αυτό που προσπάθησα να αποφύγω εξαρχής αλλά ξέχασα να σου συστήσω και τον άνθρωπο που ξύπνησα το πρωί (πολύ πρωί) της προηγούμενης Πέμπτης για να μου μιλήσει για την παράστασή του, για τη δουλειά του και όχι τόσο για το Σάββα Ξηρό. Άλλωστε, η συζήτησή μας έγινε πριν η παράσταση κατέβει και πριν ξανανέβει. Επανορθώνω λοιπόν, ευθύς αμέσως.

 

Ο Πρόδρομος Τσινικόρης μαζί με τον Ανέστη Αζά αποτελούν κομμάτι του θεατρικού γίγνεσθαι εδώ και χρόνια, κυρίως για τις παραστάσεις που απέχουν από τη μυθοπλασία και τείνουν προς το θεατρικό ντοκιμαντέρ. Ο ίδιος, το ονομάζει θέατρο της πραγματικότητας. ''Εδώ και τουλάχιστον μισή δεκαετία, ασχολούμαστε με το λεγόμενο θέατρο ντοκιμαντέρ ή θέατρο της πραγματικότητας στο οποίο άνθρωποι που δεν είναι ηθοποιοί ανεβαίνουν στην σκηνή".

Με αυτό το δεδομένο να συμπεράνουμε ότι οι ηθοποιοί στην Καθαρή Πόλη που ανεβαίνει στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών από τις 3 μέχρι τις 14 Φεβρουαρίου, δεν θα είναι ηθοποιοί; Ναι, μάλιστα και συγκεκριμένα ότι: "Πρόκειται για πραγματικές ιστορίες. Οι ίδιες γυναίκες βρίσκονται επί σκηνής και μιλούν για την ιστορία τους. Εννοείται ότι έχουμε κάνει μία επεξεργασία για να είναι πιο σύντομες".

Καθαρή Πόλη. Στο ραδιόφωνο, λίγα λεπτά πριν μιλήσω με τον Πρόδρομο τον είχα ακούσει στο σποτ της εν λόγω παράστασης. 'Αθηναίοι, Αθηναίες πόσο καθαροί είστε;' ρωτά. Παρότι προσπάθησα, δυστυχώς δεν κατάφερα να απαντήσω. Στην αρχή τα έριξα στο ότι ήταν πρωί και δεν λειτουργώ τόσο καλά. Αλλά μεταξύ μας, και το βράδυ όταν ξανάκουσα την διαφήμιση με την εκνευριστικά αφοπλιστική ερώτηση, πάλι δεν ήμουν σε θέση να (μου) δώσω κάποια κατατοπιστική απάντηση. Ο ίδιος ο Πρόδρομος μου εξήγησε ότι η αδυναμία τους ουσιαστικά μαζί με τον Ανέστη Αζά να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα τους δημιούργησε το Φεβρουάριο του 2013 την επιθυμία να ασχοληθούν σοβαρά με το ζήτημα. Να το ερευνήσουν.

 

"Ήταν η εποχή που υπήρχε μία ρητορική στο δημόσιο λόγο από ακροδεξιά κόμματα, όχι μόνο όμως από τη Χρυσή Αυγή αλλά και από πιο συντηρητικές φωνές, να ξεβρομίσουμε τον τόπο. Να καθαρίσει αυτός ο τόπος. Αναρωτηθήκαμε λοιπόν ποιος είναι αυτός που καθαρίζει και ξεβρομίζει τον τόπο. Συνήθως αυτές που κυριολεκτικά μας καθαρίζουν είναι γυναίκες, κυρίως μετανάστριες. Έτσι αποφασίσαμε να κάνουμε μία παράσταση για να δώσουμε βήμα και φωνή σε αυτές τις γυναίκες και τις ιστορίες τους".

Εξαιρετική ιδέα αλλά στην υλοποίηση θα πρέπει να συνάντησαν αρκετές δυσκολίες. Ειδικά αν σκεφτούμε ότι αυτές οι γυναίκες, δεν θα πρέπει να δέχθηκαν και κάποια εξαιρετική υποδοχή από τη χώρα μας. Ο Πρόδρομος συμφώνησε αλλά και διαφώνησε. Συμφώνησε στο κομμάτι της αντιμετώπισης, αλλά διαφώνησε στο θέμα της οπτικής: "Αυτό που ήταν σημαντικό για εμάς ήταν ούτε εμείς να παρουσιάσουμε αυτές τις γυναίκες ούτε οι ίδιες να παρουσιάζουν τον εαυτό τους ως θύματα. Γιατί είναι το ακριβώς αντίθετο. Δεν θέλουμε να τις βλέπουμε ως θύματα".

 

Τον ρώτησα αν περιμένει αντιδράσεις από τα ακροδεξιά ή τα συντηρητικά κόμματα. Δεν θα μου έκανε εντύπωσε αν διάβαζα ότι αντιτάχθηκαν απέναντι στην προβολή των μειονοτήτων ή κάτι αντίστοιχο (αδυνατώ να μπω σε τέτοια μυαλά, άσε που δεν το θέλω κιόλας). "Θα σου έλεγα ότι δεν περιμένω αντιδράσεις σε αυτήν την παράσταση αλλά ούτε και για την παράσταση της Πηγής Δημητρακοπούλου στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού περίμενα να γίνει όλο αυτό που έγινε".

Σε αυτό το σημείο έπνιξα την στεναχώρια μου για το συμβάν για να μην δώσουμε και άλλη έκταση, άλλωστε ούτε ο ίδιος φάνηκε να θέλει κάτι τέτοιο.

"Αν έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου άνθρωποι που δεν έχουν βήμα στο δημόσιο λόγο, άνθρωποι που δουλεύουν εδώ στην Ελλάδα τουλάχιστον 25 χρόνια και άνθρωποι που δεν τους βλέπεις πουθενά, σε κανένα μέσο, στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο, αν φτάσουμε στο σημείο αυτοί οι άνθρωποι να προκαλούν αντιδράσεις επειδή εμφανίζονται σε μία παράσταση και λένε την ιστορία τους, τότε εντάξει, έχουμε πρόβλημα".

Έχουμε πράγματι πρόβλημα. Αλλά αυτή είναι μία άλλη κουβέντα που μάλλον, πρέπει κάποια στιγμή όλοι μας να κάνουμε πρωτίστως με τον εαυτό μας. Είπαμε όμως, αυτή είναι μία άλλη κουβέντα. Σε κάθε περίπτωση, το να καταπιάνεσαι με το θέμα μετανάστης και δη σε μία περίοδο που αυτοί βρίσκονται όχι μόνο παραγκωνισμένοι λόγω του προσφυγικού αλλά και κατατρεγμένοι λόγω της έξαρσης των ακροδεξιών στοιχείων, είναι επίφοβο. "Η Ελλάδα είναι μία χώρα υποδοχής μεταναστών τουλάχιστον τα τελευταία 25 χρόνια και μέσα σε αυτά τα 25 χρόνια ζήτημα είναι αν έχουν εμφανιστεί στο πολιτικό, καλλιτεχνικό, δημοσιογραφικό, τηλεοπτικό κόσμο, πέντε άνθρωποι οι οποίοι είναι αναγνωρίσιμοι ως 'αυθεντικοί Έλληνες' σε εισαγωγικά" μου απάντησε εκείνος.

"Αυτός είναι και ο λόγος που κάνουμε την παράσταση. Θέλουμε να δώσουμε βήμα σε αυτούς τους ανθρώπους που τους ξέρουμε και τους προσφωνούμε με την εθνικότητά τους: Η Βουλγάρα, η Φιλιππινέζα, η μαύρη, η Αλβανίδα".

Δεν μπόρεσα να κάνω κάποιο σχόλιο επ αυτού, γι αυτό συνέχισα με μία ερώτηση ή μάλλον, απορία. Άραγε τους τρομάζει το γεγονός ότι θα ανεβάσουν μία παράσταση που ίσως θα ενοχλήσει μία μερίδα ανθρώπων; "Μας ενδιαφέρει να κάνουμε παραστάσεις που θίγουν κάποια κοινωνικοπολιτικά θέματα. Αυτός είναι και ο προγραμματισμός της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού για φέτος, αυτός είναι και ο σκοπός της παράστασης που ανεβάζουμε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Δεν γίνεται ως πρόκληση για την πρόκληση, γίνεται γιατί αυτά τα θέματα μας ενδιαφέρουν".

Έχει δίκιο. Τσαντίστηκα και εγώ με τον εαυτό μου που έφτασα στο σημείο να ρωτάω έναν καλλιτέχνη αν φοβάται μήπως του κατεβάσουν την παράσταση, μήπως τον απειλήσουν ή μήπως τον ξεφτιλίσουν στα social και όχι μόνο media επειδή αποφάσισε να καταπιαστεί με ένα θέμα.

"Το καλοκαίρι κάναμε μία παράσταση για τους άστεγους και αν κάτι καταλάβαμε ήταν ότι δεν μπορείς να καταλάβεις τι μπορεί να κουβαλάει ένας άνθρωπος γιατί μένεις, κολλάς στην κατάστασή του την τωρινή και μένεις στα στερεότυπα. Με τον ίδιο τρόπο, αντίστοιχα κλισέ και στερεότυπα μπορεί να έχει κάποιος και για τις καθαρίστριες. Ότι δεν έχουν πάει σχολείο, ότι είναι αμόρφωτες. Αυτό που κάνουμε εμείς είναι να μετατοπίζουμε το βλέμμα του θεατή".

"Η πραγματικότητα δεν είναι μόνο μία. Υπάρχουν πολλές πραγματικότητες. Εγώ έχω τη δική μου, εσύ τη δική σου, το κοινό τη δική του. Αυτό που κάνουμε είναι να αποκαλύπτουμε αυτές τις πραγματικότητες επί σκηνής".

Για να αλλάξω κάπως κλίμα, πριν τον αφήσω να επιστρέψει στην πρόβα του (νομίζω ότι είχε πρόβα γι αυτό χρειάστηκε να κάνουμε την συζήτησή μας νωρίς) θέλησα να μάθω λίγο πώς σκέφτεται όχι ως σκηνοθέτης αλλά ως καλλιτεχνικός διευθυντής της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου. "Διαλέξαμε παραστάσεις και συντελεστές στους οποίους θέλαμε να δώσουμε την ευκαιρία να παρουσιάσουν τη δουλειά τους σε ένα ευρύτερο κοινό. Η Γεωργία Μαυραγάνη που είναι πολλά χρόνια στο ερευνητικό θέατρο με παραστάσεις στην ελεύθερη σκηνή, είναι μία τέτοια περίπτωση. Θέλαμε πολύ να σκηνοθετήσει κάτι για εμάς. Πιστεύαμε ότι αξίζει την ευκαιρία να παιχτεί η παράσταση της στην Πειραματική Σκηνή".

Πριν ξαναπώ ότι η παράσταση Καθαρή Πόλη θα παρουσιάζεται από αύριο και μέχρι τις 14 Φεβρουαρίου στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών θέλω να σε ενημερώσω ότι ο Πρόδρομος ταξιδεύει στις 5 και 6 Φεβρουαρίου στο Βερολίνο για να παίξει σε μία παράσταση που έχει γράψει και σκηνοθετήσει μαζί με τον Ανέστη Αζά ως την συνέχεια του Τηλέμαχος, του Should I stay or should I go. Επίσης, στα προσεχή σχέδια των δύο δημιουργών βρίσκεται μία παράσταση στη Χαϊδεμβέργη με τίτλο Πόλη, Χώρα Φυγή που όπως μου εξήγησε ο Πρόδρομος πρόκειται για ένα λογοπαίγνιο του παιχνιδιού που παίζαμε μικροί 'πρόσωπο ζώο πράγμα' και αφορά στο προσφυγικό.

Υ.Γ.:Η συζήτησή μου με τον Πρόδρομο μου θύμισε την επίσκεψή μου στο Forum μεταναστών και εκείνο το 'προσωρινοί άνθρωποι' που παρότι κοκορεύομαι την κακή μου μνήμη, δεν μπορώ να το ξεχάσω με τίποτα. Αλλά μάλλον και αυτή, είναι μία άλλη κουβέντα.

ADVERTISING
  • top stories

ΘΕΑΤΡΟ