<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=625554890944361&ev=PageView&noscript=1" />

H τηλεόραση φέτος ήταν καλύτερη από ποτέ

Ναι, κι από τη Χρυσή Εποχή.

Συχνό ερώτημα που συναντώ τελευταία: Που είναι Σοπράνος, που είναι τα Wire, πού είναι ο Μότζαρτ και ο Πουτσίνι. Ή πιο απλά, “Είναι οι σειρές καλές όπως παλιά;”

Όχι. Είναι καλύτερες.

***

Σειρές έβλεπα όσο θυμάμαι τον εαυτό μου αλλά με τη μανία και τη σημερινή επιμονή, ξεκίνησα όπως και πολλοί από εμάς, εκεί γύρω στο αποκορύφωμα της Χρυσής Εποχής. Εκείνη η περίοδος, κάπου στη στροφή του αιώνα, είναι όντως όσο σπουδαία τη θυμόμαστε. Δεν είναι νοσταλγικό το θέμα, δεν μας φαίνεται τρομερή επειδή τότε μπήκαμε στις σειρές. Είναι όντως. Κλασική τηλεόραση υπήρχε και νωρίτερα βέβαια, όσο πίσω πας στις δεκαετίες θα βρίσκεις.

Όμως στα τέλη των ‘90s συνέβη κάτι διαφορετικό από μια απλή ‘βρέθηκαν πολλοί ταλαντούχοι άνθρωποι μαζί και βγήκαν αρκετές καλές σειρές’ σύμπτωση: Η καλωδιακή τηλεόραση. Προφανώς χρειάζεται ένα τέτοιο μεγάλο γεγονός, που αλλάζει ριζικά ένα μέσο ως συνήθεια κι ως κατανάλωση, για να έχουμε μια αληθινή μετακίνηση ποιότητας. Το ΗΒΟ ως κανάλι που νοιαζόταν για το brand και τους συνδρομητές του κι όχι για τα δολάρια των διαφημίσεων, προσέγγισε φυσιολογικά το μέσο με εντελώς διαφορετικό τρόπο.

 

Έχει σημασία αυτό που λέμε εδώ, γιατί ξεπερνάει προσωπικά γούστα και προτιμήσεις. Η Χρυσή Εποχή της τηλεόρασης (τέλη ‘90s ως αρχές ‘10s στο πολύ περίπου, αν και τοποθετήσεις διαφέρουν γιατί ακόμα τα ζούμε όλα αυτά) δεν είχε να κάνει -μόνο- με το αν είναι φοβερό το “Sopranos” ή το “Deadwood” ή μετέπειτα το “Mad Men” και το “Breaking Bad”, διότι αυτές οι σειρές ήταν συνέπεια του μέσου τους. Σειρές φτιαγμένες με περισσότερο auteurίστικη διάθεση, από δημιουργούς με όραμα που ήθελαν να Πουν Κάτι, με μικρότερες, πιο στοχευμένες, πιο καλλιτεχνικά άρτιες σεζόν 10 ή 13 επεισοδίων.

Διάβασε επίσης:

Η ραγδαία άνοδος του προϊόντος μας έφερε αντιμέτωπους με μια διαπίστωση του στυλ “WTF τι έγινε ξαφνικά” που ξεχύθηκε και στην υπόλοιπη τηλεόραση. Το “Lost” ή το “24” δεν ήταν καλωδιακή τηλεόραση, αλλά ήταν ας πούμε ανίψια της: Σταδιακά στη διάρκεια ζωής τους μετακινήθηκαν σε ένα μοντέλο προβολής περισσότερο κοντά στην καλωδιακής, συγκεντρώνοντας πιο υποψιασμένους και απαιτητικούς θεατές. Οι σειρές άρχισαν πια να γυρίζονται με γνώμονα τον θεατή που έχει μάθει να βλέπει κάθε βδομάδα τον Τόνι Σοπράνο κι όχι τα γέλια-κονσέρβα, τον θεατή που δεν ανέχεται μια βδομάδα να ανοίγει την τηλεόραση και να βλέπει επαναλήψεις.

Οι σειρές των ‘00s ήταν τόσο καλές επειδή σε όλα τα διαθέσιμα μέσα οι απαιτήσεις ήταν ξαφνικά στο ταβάνι. Κι έτσι πήραμε “Friday Night Lights” και “30 Rock” και “Mad Men” και “Sopranos” και “Wire” και “Deadwood” και “Breaking Bad” και “Arrested Development” και “Battlestar Galactica” και “Shield” και “Six Feet Under” και “Lost”.

 

Μεγαλώσαμε βλέποντας “Φιλαράκια” τα μεσημέρια και γράφοντας “Μπέβερλι Χιλς” στο βίντεο και ξαφνικά είχαμε ράφια DVD γεμάτα με τέλειες σεζόν απαιτητικών σειρών και γράφοντας σε κείμενα πως “η τηλεόραση είναι καλύτερη από το σινεμά” ή πως “αυτή η σεζόν 13 επεισοδίων είναι τόσο καλή, σαν σπουδαία λογοτεχνία”.

Φυσικά η τηλεόραση δεν είναι καλύτερη από το σινεμά ούτε μια σεζόν τηλεόρασης είναι σαν σπουδαία λογοτεχνία, με τον ίδιο τρόπο που ένα τραγούδι δεν είναι καλύτερο από μια θεατρική παράσταση ή ένα άλμπουμ δεν είναι σαν σπουδαία γλυπτική. Είναι μια διαφορετική μορφή τέχνης, απλώς τότε ακόμα προσπαθούσαμε να το συνειδητοποιήσουμε.

***

Σήμερα το “Breaking Bad” και το “Mad Men” έχουν τελειώσει, σε περίπτωση που χρειαζόταν κάποιος ισχυρός συμβολισμός για το τέλος μιας εποχής. Όμως η μετακίνηση αυτή δεν είναι καθόλου συμβολική. Σήμερα οι σειρές είναι περισσότερες από ποτέ, με κάποιους υπολογισμούς να μιλάνε για μια σεζόν με περισσότερες από 400. Αυτό είναι παρανοϊκό. Πάνω από μία σειρά για κάθε μέρα του χρόνου. Έχουμε φτάσει επιτέλους στο -απαραίτητο για κάθε μέσο μαζικής τέχνης- σημείο όπου αυτά που προσφέρονται είναι ξεκάθαρα περισσότερα από αυτά που μπορούν να καταναλωθούν.

Στη Χρυσή Εποχή όλοι ήξεραν ποιες είναι οι Σημαντικές Σειρές, όλοι τις έβλεπαν. Στην σημερινή εποχής της Πάρα Πολλής Τηλεόρασης, όλοι ψάχνουν. Κοιτάς τοπ-10 λίστες από κριτικούς και μέσα που όλοι γαλουχήθηκαν βλέποντας τις ίδιες ακριβώς must σειρές και δε βλέπεις πάνω από 3-4 κοινά. Βλέπεις λίστες με σειρές που δεν έχεις καν δει ή που δεν έχεις καν ξανακούσει. Κάθε λίστα που βγαίνει τη συγκρίνω με τη δική μου (που ακόμα δεν έχω ποστάρει) και καμία δεν έχει πάνω από 4 κοινά. 3 σειρές του δικού μου τοπ-10 δεν τις έχω δει καν ακόμα σε λίστα.

Όλα αυτά είναι φανταστικά.

Φυσικά όπως συνέβη και Τότε με το ΗΒΟ και την καλωδιακή τηλεόραση, ο λόγος που τώρα συνέβη αυτή η νέα τεράστια μετακίνηση είναι το Netflix και το streaming. Οι μεγάλες αλλαγές δε συμβαίνουν ποτέ απλά επειδή μαζεύτηκαν πολλοί καλλιτέχνες στον ίδιο χώρο, συμβαίνουν επειδή η αγορά και η βιομηχανία σείεται. Κι αυτό συνέβη.

Διάβασε επίσης:

Όταν το Netflix (και το amazon, και το hulu, και το yahoo, και το playstation network(!), κλπ κλπ) άρχισαν να παράγουν δικό τους περιεχόμενο, τα πάντα (ξανα)άλλαξαν. Ξαφνικά μια σειρά μπορεί να προέλθει από οπουδήποτε και με τον οποιοδήποτε τρόπο, και πάντα υπακούοντας την τάση του κοινού που ζητάει τα πάντα, τώρα, βολικά. Το Netflix και το amazon λειτουργούν όχι με τους κανόνες του τηλεκοντρόλ, αλλά της βιβλιοθήκης. Έχουμε αυτά, πάρτα. Όπως κάποτε έμοιαζε πλέον απαρχαιωμένο το να βάζουν τα κανάλια επαναλήψεις, έτσι σταδιακά θα αρχίσει να μοιάζει απαρχαιωμένο το να πρέπει να περιμένεις για να δεις τη συνέχεια. Σε σχετικοάσχετα νέα, το CBS ετοιμάζει νέα σειρά “Star Trek”! (Αλλά θα προβάλεται μέσα από το σάιτ του.)

(Και ακόμα κι όταν οι μαραθώνιοι κουράσουν τον θεατή, η ουσία είναι πως έχει την επιλογή- να δει μονοκοπανιά ή να δει όποτε θελήσει.)

Αυτή η συμπίεση υλικού όπως και το άπλωμα σε πιθανές πλατφόρμες, σημαίνουν πως ξαφνικά παράγεται πρακατικά άπειρη τηλεόραση. Ο ποιοτικός έλεγχος προφανώς και δε θα είναι ο ίδιος, αλλά αυτό καθόλου δεν πειράζει, γιατί ζούμε εδώ και 2-3 χρόνια στη φάση που γίνονται σειρές κάθε είδους χρώματος, μεγέθους, ύφους και περιεχομένου. Στη Χρυσή Εποχή μια σπουδαία σειρά ξέραμε λίγο πολύ πώς θα έμοιαζε και τι θα πραγματευόταν.

 

Τώρα, η εποχή του αντι-ήρωα πέθανε. Όχι πως δεν υπάρχουν πια σειρές για αντι-ήρωες, μια χαρά υπάρχουν (“House of Cards”, “Narcos”, “True Detective”), απλά είναι μόνο ένα μικρό κλάσμα του τι άλλο προσφέρεται. Έχεις κωμωδίες σαν το “Broad City” και το “Casual” και το “Man Seeking Woman”. Έχεις rom-coms που ξαφνικά γίνονται δράματα (“You’re the Worst”). Έχεις στοχαστικά ποιήματα που δεν ξέρεις πώς στα κομμάτια κατάφεραν να υπάρχουν για τόσα χρόνια στην τηλεόραση (“Rectify”), έχεις θεόβαρα δράματα για τη διαπραγμάτευση της απώλειας (“Leftovers”). “The Knick”, όπου ο Σόντερμπεργκ κάνει κάθε βδομάδα μια τηλεόραση που κανείς δεν τόλμησε να φανταστεί. “Transparent”. “Louie”. “Mr. Robot”. “Broad City”. “Silicon Valley”. “Veep”. “Fargo”. “Scream Queens”. “Hannibal”! Μπορείς να συνεχίσεις μόνος σου την παράθεση τίτλων γιατί ήδη θα έχεις σκεφτεί περίπου 20 σειρές που δεν έχω αναφέρει.

Έχουμε σειρές για την κατάθλιψη, σάτιρες του star system, εξωφρενικά sci-fi, σκοτεινά υπερηρωικά, φωτεινά, υπερηρωικά, υπερηρωικά νουάρ, animation κωμωδίες, animation δράματα, b-movies ξύλου, b-movies με ζόμπι, a-movies με ζόμπι, κατασκοπικά, γουέστερν, πολιτικά δράματα, σαπουνόπερες, εξωφρενικά homage σε τρομερά συγκεκριμένα κομμάτια της ‘90s ποπ κουλτούρας, εκατό σειρές του Ράιαν Μέρφι, εκατό σειρές της Σόντα Ράιμς, σλάπστικ, meta-κωμωδίες (“Review”!), μιούζικαλ, εποχής, μιούζικαλ εποχής, edgy κωμωδίες για τη μοντέρνα ζωή, edgy δραμεντί για τη μοντέρνα ζωή, σειρές με πρωταγωνιστές ανθρώπους κάθε τάξης, φύλου ή φυλής.

Διάβασε επίσης:

Θα μπορούσα να φτιάξω εδώ και τώρα μια λίστα με τις 50 καλύτερες σειρές του 2015 και να είναι legit- και φαντάσου δεν είμαι καν up to date με το “Americans” ή με το “Jane the Virgin”, ούτε πρόλαβα να τελειώσω εγκαίρως το “Justified”. Θα γινόταν αυτό το 2000; Ο Στέφανος Τριαντάφυλλος έρχεται στο γραφείο κάθε λίγο και μου λέει “πες μου πες μου καινούρια, θέλω κωμωδίες” και φεύγει με 3 post-it γεμάτα τίτλους, με κωμωδίες, υπερηρωικά, δράματα, μίνι σειρές, animation, και ό,τι ήταν το “Sense8” (αυτό του το λέω κάθε φορά). Θα γινόταν αυτό το 2000; Υπήρχαν αρκετές σειρές τότε;

Δεν ξέρω αν υπάρχει σήμερα μία σειρά που να είναι καλύτερη από το “Sopranos” ή το “Wire” (εκεί μπαίνουν με ακραίο τρόπο οι προσωπκές γνώμες) αλλά ξέρω πως η 60ή καλύτερη σειρά του 2015 είναι μάλλον καλύτερη από την 10η καλύτερη σειρά του 2005. Αλλά ακόμα κυριότερα, το πεδίο έχει ανοίξει με τόσο αποφασιστικό τρόπο που οι πάντες δοκιμάζουν τα πάντα, με αποτέλεσμα να είναι πρακτικά αδύνατον να μην υπάρχουν σειρές σε ένα σωρό διαφορετικά είδη, που να είναι λες και φτιάχτηκαν προσωπικά για εσένα. Και αφού τις δεις, θα υπάρχουν κι άλλες.

 

Αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή δε μπορεί να κρατήσει για πάντα φυσικά, γιατί σύντομα οι πρώτες φούσκες θα αρχίσουν να σκάνε (πχ το yahoo ήδη μαζεύτηκε ύστερα από τα λεφτά που έχασε με “Community” και “Other Space”- α btw ο Πολ Φιγκ των “Ghostbusters” και του “Spy” γύρισε μια διαστημική κωμωδία φέτος! Το ήξερες; Ήταν υπέροχη! Επίσης δε την πήρε χαμπάρι άνθρωπος και επίσης βρίσκεται κάπου στο #37 της φετινής λίστας μου). Γρήγορα τα είδη θα κουμπωθούν σε κάποια μοντέλα που λειτουργούν όπως κάποτε λειτουργούσε ο Βασανισμένος Άντρας Αντι-ήρωας, και γρήγορα δε θα υπάρχουν 400 σειρές ετησίως εκ των οποίων οι 80 είναι καλές και οι 20 σπουδαίες.

Αλλά τώρα, το 2015, είμαστε στην ακμή της πάραπολλήςτηλεόρασης. Και το 2015 δε συγκρίνουμε πια την τηλεόραση με το σινεμά ή με τη λογοτεχνία, γιατί για πρώτη φορά έχουμε τόσο πολλή καλή τηλεόραση που μπορούμε πλέον να τη συγκρίνουμε με τον εαυτό της.

 

Ποιες ήταν οι αγαπημένες σου σειρές φέτος;

ADVERTISING
  • top stories
  • BEST OF NETWORK

ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ