<img height="1" width="1" style="display:none" src="//www.facebook.com/tr?id=625554890944361&ev=PageView&noscript=1" />

Ο Πάνος Χ. Κούτρας μιλάει για το "Xenia"

Στην "Xenia", τη νέα του ταινία μετά τη "Στρέλλα", ο Έλληνας σκηνοθέτης μιλά για την Ελλάδα, τους μετανάστες της, και την αισιοδοξία μέσα σε σκληρές καταστάσεις.

Στην “Xenia” του Πάνου Χ. Κούτρα, την επιστροφή του μετά το θρίαμβο της “Στρέλλα”, δύο έφηβα αδέρφια μετανάστες 2ης γενιάς στην Ελλάδα ξεκινούν ένα ταξίδι μέσα στην Ελλάδα με στόχο να βρουν τον πραγματικό πατέρα τους. κάτι που θα εξασφαλίσει και το μέλλον τους. Ο μικρός Ντάνι, πιο ορμητικός, πιο αθώος, γεμάτος ενέργεια και ενθουσιασμό, και ο μεγάλος Οδυσσέας, που δε θέλει να τον φωνάζουν Όντυ, και προσπαθεί να ζει μια υπεύθυνη, ενήλικη ζωή, αποφεύγοντας τους μπελάδες.

Για την ταινία γράψαμε περισσότερα, θαυμάζοντας το θάρρος της, τον τρόπο που ο Κούτρας λέει μια σκληρή ιστορία, μια σημαντική ιστορία για Σήμερα όλων μας, δίχως να νιώθεις πως σου κάνει μάθημα κοινωνικής ιστορίας. Η ταινία είναι πυκνή, ένα εφηβικό road movie στην ουσία, με πολλά επεισόδια, και πάρα πολύ συναίσθημα. Και αλήθεια.

Μιλήσαμε με τον Κούτρα για τις αλλαγές (και τις σταθερές) στην Ελλάδα όσο καιρό ολοκλήρωνε το σενάριό του, για τα προβλήματα των μεταναστών, και για την αξία (και την ίδια την ιδέα) των αισιόδοξων αφηγήσεων.

Και για Ιταλική ποπ.

Η “Xenia” είναι μια ταινία πάρα πολύ για την ελληνική κοινωνία. Μετά τη “Στρέλλα” που αγαπήθηκε και συζητήθηκε στο εξωτερικό, σκέφτηκες κάποιο άλλο ενδεχόμενο από το να κάνεις ταινία ξανά στην Ελλάδα;

Υπάρχει συνέχεια στο μυαλό μου να κάνω ταινία έξω αλλά δε μπορώ. Δε μπορώ για προσωπικούς λόγους να ζήσω πολύ χρόνο στο εξωτερικό, έχω μια ζωή εδώ. Για να κάνω ταινία έξω πρέπει να ζήσω έξω. Δεν είναι ότι θα πάω και θα αναλάβω απλώς κάτι. Ενώ εγώ ζω στην Ελλάδα, ασχολούμαι με την Ελλάδα, κάνω Ελληνικές ταινίες. Δεν είχα καμιά ιδέα για κάτι άλλο, στο εξωτερικό, δεν είχα μια ιστορία που με κάβλωσε.

Ενώ αυτή η ιστορία πότε σου ήρθε;

Ξεκίνησα να γράφω τελειώνοντα τη “Στρέλλα”. Σκεφτόμουν καιρό ότι ήθελα να κάνω ένα teenage film, ήθελα να κάνω μια ταινία εφηβική με κάποιο τρόπο. Με έφηβους. Μιλώντας ουσιαστικά για τη δική μου εφηβεία ή αν θέλεις ξαναβρίσκοντας την εφηβεία. Είναι πάντα μια κοινή εμπειρία η εφηβεία είτε τη ζήσεις στο ‘70 είτε του ‘90. Ένα είναι. Έπρεπε να επισκεφθώ ξανά λιγάκι αυτό. Και μετά έκατσε με τα γεγονότα, γράφοντάς το επειδή είχα ένα προσωπικό ενδιαφέρον για το μεταναστευτικό και για τα παιδιά β’ γενιάς.

Κι επίσης πρέπει να πω ότι ήταν μια ταινία που ξεκίνησα να τη γράφω προ κρίσης. Μετά με έπιασε ένα άγχος επειδή είδα ότι ήταν ακριβή ταινία και όταν τελείωσα είχε μεσολαβήσει το ΔΝΤ. Φρίκαρα λίγο γιατί λέω πού θα βρούμε λεφτά να το κάνουμε; Σκεφτόμουν να το βάλω στο συρτάρι μέχρι που βρήκα τα πρώτα χρήματα από την Arte στη Γαλλία.

Σε φόβισε ποτέ η ταινία σε επίπεδο περιεχομένου ακριβώς επειδή είχε υψηλές οικονομικές απαιτήσεις;

Όχι, όχι. Το σενάριο δεν αλλάξε από την πρώτη μέρα. Το σενάριο είναι το ίδιο. Και είναι μια ταινία με πολύ μεγάλη διαδικασία κατασκευής, εμένα ας πούμε μου πήρε 5 χρόνια να την φτιάξω.

Σκέψου πως όταν έγραψα τις σκηνές για τις φασιστικές επιθέσεις, τα πογκρόμ, αυτό δεν είχε γίνει, δεν υπήρχε. Και μάλιστα το συζητάγαμε και λέγαμε πως ήταν ίσως κάπως υπερβολικό. Όταν έγινε πραγματικότητα φοβόμουν πως θα μου λέγανε πως κάνω επιθεώρηση. Ξέρεις, κάτι το ευκαιριακό. Αλλά μετά πέρασε κι άλλο ο χρόνος μέχρι να τελειώσει η ταινία και έγινε πια κάτι το συνηθισμένο! Αναφέρομαι λοιπόν σε κάτι που συνέβη και μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή. Είναι μια πραγματικότητα.

Και αυτά τα 5 χρόνια είναι αυτά που έχει αλλάξει περισσότερο η Ελλάδα. Είναι γενικά πολύ συνδεδεμένη με την αλήθεια εκεί έξω.

Αυτό υπήρχε πάντα. Ο χαρακτήρας του Ντάνι είναι κάτι που είναι διαχρονικό. Το πρόβλημα των παιδιών των μεταναστών υπήρχε το 1995, υπήρχε το 2005 και θα υπάρχει το 2015. Αυτό δεν έχει αλλάξει. Υπάρχουν γύρω στα 200,000 παιδιά που δεν έχουν χαρτιά και έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα, έχουν μεγαλώσει στην Ελλάδα. Γιατί στην Ελλάδα υπάρχει το δίκαιο του αίματος και όχι το δίκαιο του εδάφους που υπάρχει στην υπόλοιπη Ευρώπη. Πρέπει να είσαι Έλληνας εξ αίματος. Το οποίο είναι τραγικό. Αν σκεφτείς δηλαδή ότι όλα αυτά τα παιδιά δεν έχουν ίσα δικαιώματα. Τους είδες επάνω [σσ. τους δύο νεαρούς πρωταγωνιστές της ταινίας, Κώστα Νικούλι και Νίκο Γκέλια], μιλήσατε. Ε, δεν έχουν ίσα δικαιώματα με σένα αυτά τα παιδιά. Είναι τραγικό.

Μου άρεσε στην ταινία που είναι μεν ρεαλιστική αλλά και, υπό μία έννοια, όχι, ισορροπεί δηλαδή κάποια παραμυθένια στοιχεία.

Κοίτα, είναι κάτι που εγώ δε το σκέφτομαι, γιατί είμαι έτσι. Είναι κάτι το οποίο ζω, σαν δημιουργός δηλαδή, ανάμεσα σε ένα φανταστικό και σε ένα υπαρκτό κόσμο. Αναγκαστικά, όταν γράφω μια σκηνή φαντάζομαι πράγματα. Για μένα είναι μέσα στη φύση μου, το θεωρώ πολύ νορμάλ. Είναι η καθημερινότητά μου, αυτή βάζω στις ιστορίες μου. Δεν είναι συστηματικό, αλλού μπορεί να μην υπάρχει. Εξάλλου εδώ υπάρχει ο χαρακτήρας του Ντάνι που είναι μέρος του εαυτού του αυτή η απόδραση. Φτιάχνει μια παράλληλη πραγματικότητα σαν καταφύγιο για να πετύχει τους σκοπούς του. Γιατί είναι ένα υστερικά έξυπνο παιδί.

Οι ιστορίες στην ταινία είναι σκληρές--

Είναι σκληρή η ζωή αυτών των παιδιών.

...αλλά ταυτόχρονα υπάρχει και μια αισιοδοξία.

Δεν καταλαβαίνω γιατί. Μου το λένε πάρα πολλοί αυτό. Γιατί το πιστεύεις εσύ; Γιατί πιστεύεις ότι είναι αισιόδοξη η ταινία; Θέλω να πω, δε συμβαίνει κάτι ιδιαίτερα καλό.

Όχι, όχι. Δεν είμαι σίγουρος. Είναι η αίσθηση, η ματιά…

Το ξέρω ότι ο κόσμος το παίρνει έτσι. Δε τη θεωρώ ούτε ιδιαίτερα αισιόδοξη ούτε απαισιόδοξη.

Είναι κάτι στη ματιά ίσως. Θυμάμαι τη “Στρέλλα” ας πούμε, την είχα δει σε μια πολύ συναισθηματική προβολή στις Νύχτες Πρεμιέρας. Κι εκείνη, όπως και η “Xenia”, τελειώνουν και πώς να το πω, σε έχουν ζεστάνει μέσα σου. Πολύ συναίσθημα. Παρότι έχουν σκληρά στοιχεία δε μου βγάζουν μαυρίλα. Πώς να το πω, δε φεύγω από το σινεμά και να θέλω να πάω να αλλάξω τα ρούχα μου.

Σε ευχαριστώ… Τι να σου πω, είναι κάτι το οποίο δεν… Έτσι μου φαίνεται ότι είναι για μένα η ζωή. Ούτε αισιόδοξη ούτε απαισιόδοξη. Πάει πάνω, πάει κάτω. Σίγουρα δεν είναι μια ταινία που ας πούμε μιλάει για το θάνατο… Δεν είναι καταθλιπτική από αυτή την έννοια. Αισιόδοξη ίσως επειδή αυτά τα παιδιά… είναι μαζί. Είναι αισιόδοξο στη ζωή όταν είσαι με κάποιον. Καλύτερα από το να είσαι μόνος σου.

Είναι ωραία και η διαδρομή, που αρχίζει να καταλαβαίνει ο ένας τον άλλον.

Μα ναι, φτιάχνουν οικογένεια μεταξύ τους. Υπάρχει ένας δεσμός. Έχουν μεν δεσμό εξ αίματος, αλλά όταν ο Ντάνι πάει στην Αθήνα, ο Οδυσσέας δε τον θέλει καθόλου. Μα καθόλου όμως! Γι’αυτό βρίσκει τη δικαιολογία την νεκρής μητέρας για να έρθουν κοντά. Ουσιαστικά ψάχνει μια οικογένεια που ξέρει από πριν ότι είναι ο Οδυσσέας, παρότι βρίσκει ας πούμε στην διαδρομή και τον Τάσο ή και άλλους ανθρώπους. Μα τον Οδυσσέα θέλει. Θέλουν ο ένας τον άλλον.

Το τραγούδι της Πάτι Μπράβο που ακούγεται στη διάρκεια της ταινίας έχει κάποια ξεχωριστή σημασία;

Είναι από τα στάνταρ, από τις μεγάλες επιτυχίες της Πάτι Μπράβο. Γιατί Ιταλική μουσική όμως; Γιατί Ιταλική μουσική πρώτα απ’όλα όταν ήμουν μικρός υπήρχε πάρα πολύ στην Ελλάδα. Ήταν χρυσή περίοδος, πολύ μεγάλες τραγουδίστριες στα 60ς, τα 70ς, μέχρι και τα 80ς. Εγώ μεγάλωσα με αυτή τη μουσική. Για μένα ήταν μνήμες, αλλά σημαντικότερα, στην Αλβανία. Το μόνο πράγμα που περνούσε τα σύνορα στην κομμουνιστική Αλβανία ήταν το RAI. Γι’αυτό η μαμά των παιδιών είχε ίνδαλμα την Πάτι Μπράβο, γιατί μεγάλωσε με αυτήν. Εκεί επάνω ακούγανε Ιταλική μουσική. Μέχρι τις αρχές του ‘90 ακούγανε Ιταλική ποπ.

Ο Οδυσσέας έχει πιο ας πούμε τυπικά στρέιτ χαρακτηριστικά αλλά εμφανίζει τεράστιο ενθουσιασμό απέναντι σε αυτό το κομμάτι, αυτή τη μουσική, παρουσιάζοντας μια φαινομενική αντίθεση.

Ναι, γιατί μεγάλωσε σε μια μουσική οικογένεια. Είναι κάτι που έχει απωθήσει όμως τόσα χρόνια, έχει αποφασίσει ότι θα είναι το καλό παιδί. Έχει αποφασίσει να “make good”. Αφησε την οικογένειά του και πήγε να δουλέψει σε τοστάδικο, πάει σε βραδινό σχολείο, δε θέλει μπλεξίματα, δε θέλει αυτό που εντός εισαγωγικών χαρακτηρίζει το μικρό του αδερφό, τον πατέρα και τη μητέρα. Διάλεξε ότι θα πάει στην Αθήνα. Και είναι τώρα ο μικρός που έρχεται και του το βγάζει από μέσα του. Μέσα από αυτό το ταξίδι απελευθερώνεται και ο μεγάλος, εκφράζοντας την αγάπη του για ένα πράγμα. Για το τραγούδι. Και για το χορό.

“Xenia” προβάλλεται ήδη στις αίθουσες από τη Feelgood Entertainment.

(κεντρική εικόνα via)

ADVERTISING
  • ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
  • top stories
  • 24MEDIA NETWORK

ΣΙΝΕΜΑ