Jean-Marc Bosman: Ο άνθρωπος που ευθύνεται για τις αστρονομικές απολαβές των ποδοσφαιριστών

Στοίχημα πως αν σε ρωτήσουν να πεις τα πρώτα ονόματα διάσημων ποδοσφαιριστών που σου έρχονται στο μυαλό, θα απαντήσεις Pelé, Bobby Charlton και Diego Maradona. Οι νεότεροι θα αρκεστούν σε Cristiano Ronaldo και Lionel Messi. Λίγοι όμως θα πουν με ευκολία Jean-Marc Bosman.

Όποιος γενικά αγαπά το ποδόσφαιρο είναι καλό να μάθει την ιστορία του Βέλγου αθλητή, η περιπέτεια του οποίου άνοιξε τον δρόμο για την ελεύθερη μετακίνηση των παικτών ανάμεσα στις ευρωπαϊκές ομάδες.

Ποιος είναι ο Jean-Marc Bosman

O Jean-Marc Bosman είναι πρώην ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως μέσος με καταγωγή από το Βέλγιο, το οποίο δεν εκπροσώπησε ποτέ σε κορυφαίο διεθνές επίπεδο. Αυτό δεν τον εμπόδισε να γίνει ο ακρογωνιαίος λίθος μιας πολύ σημαντικής εξωγηπεδικής απόφασης.

Η υπόθεση

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, ο Bosman αγωνιζόταν στη βελγική RFC Liège. Το συμβόλαιό του έληγε και θα έπαιρνε τη μεταγραφή του στη γαλλική Dunkerque. Ωστόσο οι δύο ομάδες δεν κατάφεραν να τα βρουν μεταξύ τους, με τη RFC Liège να ζητάει ένα ποσό για «αποζημίωση», το οποίο η Dunkerque αρνήθηκε να πληρώσει, παγώνοντας τη μετακίνησή του. Έτσι ο ίδιος έμεινε στη Λιέγη, χωρίς δικαίωμα συμμετοχής στην πρώτη ομάδα και με μειωμένες απολαβές.

Μη μπορώντας να συμμετέχει στην ομάδα, προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την υπόθεσή του. Και δικαιώθηκε. Έπειτα από πολύχρονη μάχη κατάφερε να θεσπίσει δύο πολύ σημαντικές συνιστώσες στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο:

Ελεύθερη μετακίνηση των παικτών σε ομάδες χωρών της ΕΕ. Με τη λήξη του συμβολαίου τους οι παίκτες είναι ελεύθεροι να υπογράψουν σε όποια ομάδα επιθυμούν χωρίς η ομάδα από την οποία αποχωρούν να δικαιούται χρηματική αποζημίωση.
Ο περιορισμός του αριθμού των ξένων κρίθηκε παράνομος από τη στιγμή που αυτοί προέρχονται από κράτη-μέλη της ΕΕ.

Οι δύο αυτές αποφάσεις διαμόρφωσαν το ποδόσφαιρο όπως το ξέρουμε σήμερα. Οι παίκτες πήραν εξουσία στα χέρια τους παρεμποδίζοντας τις ομάδες να κερδίζουν υπέρογκα ποσά από τις αποχωρήσεις τους με τη λήξη του συμβολαίου τους, επιτρέποντας τους ουσιαστικά να αποχωρούν ελεύθερα.

Ωστόσο οι σχέσεις μεταξύ παικτών, μάνατζερ και ομάδων δυσκόλεψαν αρκετά, καθώς τα ποσά που δαπανώνται πλέον για μεταγραφές είναι πολύ υψηλά.

Μία από τις σημαντικότερες συνέπειες των αποφάσεων αυτών είναι τα τεράστια ποσά που χάνουν οι ομάδες στον βωμό της απόκτησης των καλύτερων παικτών. Στο παιχνίδι αυτό μπήκε πολύ γρήγορα και η Αμερική δημιουργώντας έτσι το φαινόμενο των συλλόγων που δαπανούν τεράστια ποσά για να αποκτήσουν ταλαντούχους παίκτες. Όλο αυτό οδήγησε την UEFA να θεσπίσει το financial fair play και άλλες ρυθμίσεις για να σταματήσει τους συλλόγους να σπαταλούν τα χρήματά τους.

Η απόφαση Bosman μπορεί να έδωσε την ελευθερία στους παίκτες να μετακινούνται ελεύθερα σε όποιον σύλλογο επιθυμούν, όμως παράλληλα δημιουργήθηκε μια αγορά στην οποία διακινούνται αμέτρητα ποσά, κάνοντας συχνά τους παίκτες υποχείρια στο βωμό του κέρδους.

Η Premier League, η οποία ιδρύθηκε το 1992, ήταν από τους μεγαλύτερους ωφελούμενους της υπόθεσης Bosman, βλέποντας τα κέρδη της να αυξάνονται κατακόρυφα καθώς προσέλκυσε μεγάλο αριθμό των καλύτερων παικτών του κόσμου.

Στο παιχνίδι έχουν μπει πλέον για τα καλά και οι Σαουδάραβες, παίρνοντας μετοχές σε ευρωπαϊκά clubs και επενδύοντας υπέρογκα ποσά στο δικό τους πρωτάθλημα προσελκύοντας ολοένα και περισσότερους παίκτες. Το πέρασμα από Σαουδική Αραβία είναι πλέον συνηθισμένη τακτική για παίκτες που είτε είναι στη δύση της καριέρας τους είτε θέλουν να γεμίσουν ακόμα πιο πολύ τα πορτοφόλια τους.

Ο οπαδός βλέπει πλέον τον ακριβοπληρωμένο παίκτη της ομάδας του ως μισθοφόρο, που έρχεται στην ομάδα του απλά για τα χρήματα. Το οπαδικό κοινό από πάντα ήθελε να δένεται με παίκτες και ήθελε αυτοί να γίνονται η σημαία του συλλόγου τους, με το χάσμα ανάμεσα στον οπαδό και στον παίκτη στο σύγχρονο ποδόσφαιρο να μεγαλώνει ολοένα και περισσότερο.

Με την απόφαση Bosman μπορεί οι παίκτες να επιλέγουν ελεύθερα σε ποιες ομάδες θα πηγαίνουν, η άνοδος, όμως, της καπιταλιστικής ενιαίας αγοράς έχει αποκλείσει οριστικά το «ρομαντικό» ποδόσφαιρο που αγαπήσαμε.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ