Τι χρειάζεται να έχει ένας διαιτητής για να επιλεγεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο
- 9 ΙΟΥΛ 2026
Μπορεί η προσοχή όλων μας να πέφτει πάνω στους παίκτες κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου, αλλά σημαντικό ρόλο στη διοργάνωση έχουν και οι διαιτητές.
Στο φετινό Μουντιάλ 52 διαιτητές, 88 βοηθοί και 30 διαιτητές για το VAR έχουν επιλεχθεί να ταξιδέψουν στην Αμερική, τον Καναδά και το Μεξικό. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη κλήση διαιτητών, κάτι που φαντάζει πολύ λογικό αν αναλογιστούμε ότι μεγάλωσε και ο αριθμός των ομάδων και των παιχνιδιών.
Οι διαιτητές προέρχονται από 50 χώρες μέλη της FIFA και 8 από την Αμερική. Ανάμεσά τους βρίσκονται και 6 γυναίκες, κίνηση που είχε συμβεί για πρώτη φορά στο Μουντιάλ του Κατάρ το 2022.
Ο ρόλος του διαιτητή βρέθηκε απροσδόκητα στο προσκήνιο για εξωγηπεδικούς λόγους. Ένας Σομαλός διαιτητής δεν κατάφερε να παρευρεθεί στις ΗΠΑ, καθώς του απαγορεύτηκε η είσοδος λόγω «ανησυχιών σχετικά με το ιστορικό του». Στον εναρκτήριο αγώνα, Μεξικό- Νότια Αφρική σημειώθηκε ο αριθμός ρεκόρ των 3 καρτών (Sphephelo Sithole, Themba Zwane, César Montes), ενώ η Κίνα που δεν κατάφερε να προκριθεί έχει στηρίξει τις ελπίδες της στον Κινέζο διαιτητή που βρίσκεται στις κλήσεις.
«Ήταν ο πρώτος μου αγώνας στο Παγκόσμιο Κύπελλο και ο πρώτος της Νότιας Κορέας στο Παγκόσμιο Κύπελλο (στην έδρα της) επίσης. Είχαμε 50.000 θεατές, όλοι με κόκκινες φανέλες. Ο θόρυβος ήταν απίστευτος», λέει ο Leif Lindberg, ένας από τους δύο βοηθούς στον τελικό του 2002 μεταξύ Βραζιλίας και Γερμανίας, στο CNN Sports για το ντεμπούτο του στο Παγκόσμιο Κύπελλο στις 4 Ιουνίου 2002.
«Όλοι μας ονειρευόμαστε να είμαστε στο Παγκόσμιο Κύπελλο». Το να γίνει αυτό το όνειρο πραγματικότητα φυσικά απαιτεί σημαντικές θυσίες.
Πώς επιλέγονται οι διαιτητές;
Σύμφωνα με τη FIFA, οι διαδικασίες για την επιλογή των διαιτητών ξεκίνησαν με το τέλους του Μουντιάλ του Κατάρ.
Οι υποψήφιοι καλούνται να παρακολουθήσουν σεμινάρια, να περάσουν συγκεκριμένα τεστ και να έχουν προηγούμενη εμπειρία σε διοργάνωση της FIFA. Οι παρουσίες τους τόσο στην λίγκα της χώρας τους όσο και η διεθνής παρουσία τους παρακολουθείται 3 χρόνια πριν την τελική τους επιλογή.
«Σε κάθε σημαντικό παιχνίδι στο Μουντιάλ έχουμε έναν ή δυό παρατηρητές», δήλωσε στο CNN Sports ο Renato Faverani, προσθέτοντας ότι οι elite διαιτητές που επιλέγονται κατανέμονται και αξιολογούνται σε ομάδες.
Το να ληφθεί κανείς υπόψιν δεν είναι μικρό πράγμα, καθώς μόνο όσοι ασχολούνται με αγώνες σε κορυφαίο επίπεδο μπορούν να διεκδικήσουν κάποια θέση. Ο Faverani, πριν επιλεχθεί είχε δημιουργήσει ένα πλούσιο βιογραφικό έχοντας περάσει από Champions League (τελικός του 2013) και στη Serie A, μεταξύ άλλων.
Αφού επιλεχθούν για το Παγκόσμιο Κύπελλο, 3-4 μέρες πριν το παιχνίδι κρίνεται ποιοι θα είναι οι επιλαχόντες, με βάση την φυσική τους κατάσταση. Η FIFA θέτει επίσης όρους να μην οριστούν διαιτητές που εμπλέκονται με κάποια από τις δύο χώρες του παιχνιδιού, ώστε να αποφευχθούν τυχόν διαμάχες ή εύνοιες.
Η κλήση στον τελικό
Σίγουρα το να επιλεχθεί κανείς για το ύψιστο ποδοσφαιρικό παιχνίδι είναι μεγάλη τιμή. Ο Faverani αφηγήθηκε στο CNN Sports, την προσωπική του εμπειρία για το πώς έμαθε ότι συμπεριλήφθηκε στον τελικό του 2014.
Επιστρέφοντας από την προπόνησή του, βρήκε όλους τους διαιτητές να κάθονται στο hall του ξενοδοχείου. Τότε, ο τότε πρόεδρος της FIFA Sepp Blatter, στάθηκε μπροστά τους και τους διάβασε ένα χαρτάκι με τα ονόματα των διαιτητών που είχαν επιλεγεί για τον τελικό. Χρειάστηκαν λίγα δευτερόλεπτα για να φτάσει στο όνομα του Faverani.
«Για δυο με τρεις ώρες ήταν υπέροχο. Μετά η πίεση κάνει την εμφάνισή της. Απλώς ελπίζεις να έρθει γρήγορα ο αγώνας καθώς η πίεση είναι πολύ μεγάλη».
Εντός και εκτός γηπέδου
Αυτό που δεν βλέπουν οι θεατές είναι ότι πέρα από το παιχνίδι υπάρχει και μία παρασκηνιακή προετοιμασία· καθημερινή προπόνηση για καλή φυσική κατάσταση, παρακολουθούν διαλέξεις και μελετούν διεξοδικά τις ομάδες που πρόκειται να αναλάβουν.
«Είναι σημαντικό να καταλαβαίνεις την αμυντική τακτική των ομάδων και τα γνωρίσματα των παικτών», λέει ο Faverani.
Μία από τις πρωταρχικές ευθύνες των βοηθών διαιτητή είναι να παίρνει τις αποφάσεις για τα offside, για τα φάουλ και για παραβάσεις. Το να γνωρίζεις ποιος παίκτης μπορεί να δημιουργήσει αψιμαχίες βοήθησε τον Faverani να έχει τον αυτοέλεγχο καθώς ακόμα και ένα μικρό μειδίαμα μπορεί να ταράξει τα νερά.
Τον πρώτο καιρό που ανακοινώθηκε το VAR είχε δημιουργηθεί τεράστια συζήτηση γύρω από τη χρήση του. Πριν από αυτό, όλες οι αποφάσεις έπρεπε να ληφθούν σε πραγματικό χρόνο και με γυμνό μάτι, κάτι που υφίσταται ακόμα και σήμερα φυσικά, παρόλη την τεχνολογία που είναι διαθέσιμη.
Μία αρκετά δύσκολη φάση στοιχειώνει ακόμα τον Faverani, αναφορικά με τον τελικό του 2014. Το πρώτο ημίχρονο, που έληξε ισόπαλο στο 0-0, πλησίαζε προς το τέλος του ενώ ο ήλιος του Ρίο ντε Τζανέιρο ήταν ακόμα δυνατός. Και οι δύο ομάδες προσπαθούσαν να ανοίξουν το σκορ, ώσπου η Γερμανία κέρδισε ένα κόρνερ. Η μπάλα πήγε στην γεμάτη με παίκτες της Αργεντινής περιοχή, όπου ο Höwedes, πήδηξε πιο ψηλά από όλους, πήρε την κεφαλιά και έστειλε την μπάλα προς την εστία. Η μπάλα χτύπησε στο δοκάρι, αναπήδησε κάτω και κατέληξε στα πόδια του Müller, που ήταν οφσάιντ για λιγότερο από 10 εκατοστά.
«Είχα συγκεντρωθεί στη φάση και έτσι σήκωσα τη σημαία».
Γιουχάρισμα, η μεγάλη πρόκληση τους
Η χρήση της τεχνολογίας έχει αλλάξει τη μορφή του αθλήματος και έτσι οι αποφάσεις θέτονται σε αυστηρότερη εξέταση. Ωστόσο, η διαδικτυακή επίθεση από εξαγριωμένους οπαδούς, ή οπαδούς που έχουν στοιχηματίσει στο παιχνίδι έχουν γίνει κομμάτι της καθημερινότητας των διαιτητών.
Οι προσβολές αυτές φυσικά έχουν επιπτώσεις. Ο Daniele Curcio, Πρόεδρος του “Referee Abroad”, μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που προωθεί τη διαιτησία σε παγκόσμιο επίπεδο, αναφέρει ότι η απώλεια εμπιστοσύνης προς τους διαιτητές οδηγεί σε χαμηλά ποσοστά παραμονής των επίδοξων διαιτητών.
«Είναι κάτι με το οποίο πρέπει να ασχοληθεί η κάθε ομοσπονδία στον κόσμο«, δηλώνει στο CNN Sports. «Πρέπει να υπάρξει μια αλλαγή νοοτροπίας».
«Οι διαιτητές μπορούν να κάνουν λάθη, όπως ένας παίκτης μπορεί να χάσει ένα πέναλτι. Πρέπει όμως να πιστέψεις σε αυτούς».
«Πρόκειται για μια σπουδαία δουλειά. Είναι κάτι που σε βελτιώνει, όχι μόνο σαν αθλητή, αλλά και σαν άνθρωπο. Σε διδάσκει πράγματα που κρατάς για όλη σου τη ζωή, που σε άλλη περίπτωση δεν θα αποκτούσες ποτέ», δηλώνει ο Daniele.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.