11 ταινίες εμπνευσμένες από την Οδύσσεια για να δεις μετά το επός του Nolan

Πολύς κόσμος, εκτός Ελλάδας -ίσως και εντός, δεν βάζουμε το χέρι μας στη φωτιά-, πιθανότατα έμαθε την ιστορία της Οδύσσειας, του έπους του Ομήρου, μέσα από την κινηματογραφική μεταφορά του Christopher Nolan. Ωστόσο αν ανατρέξουμε στη βιομηχανία του θεάματος, θα διαπιστώσουμε το εξής: η μεγάλη οθόνη εμπνέεται διαχρονικά από το ταξίδι του Οδυσσέα.

Ξεκινώντας από το 1905 και τον Georges Méliès, περνώντας από αρκετούς δημιουργούς τα μετέπειτα χρόνια και φτάνοντας μέχρι και τον δικό μας, Θόδωρο Αγγελόπουλο, η λίστα που έχει καταρτίσει το Deadline, είναι γεμάτη με σημαντικούς σκηνοθέτες που προσέγγισαν ο καθένας με τον δικό του, διαφορετικό τρόπο το ομηρικό έπος.

Ulysses (1954)

Μία μεταφορά του έπους του Ομήρου, στην οποία παρακολουθούμε την προσπάθεια του Οδυσσέα, που υποδύθηκε ο εξαιρετικός Kirk Douglas, να επιστρέψει στο σπίτι του μετά το τέλος του πολέμου. Πρόκειται για μία ταινία-σταθμό του παγκόσμιου κινηματογράφου, μία διεθνή συμπαραγωγή Ιταλίας και ΗΠΑ, σε σκηνοθεσία του Mario Camerini, που ανέλαβε τελευταία στιγμή τον σκηνοθετικό ρόλο.

The Mysterious Island (1905)

Το έργο του Georges Méliès, ενός εκ των πρωτοπόρων της κινηματογραφικής τέχνης, ο οποίος σκηνοθετεί και υποδύεται τον Οδυσσέα. Μία μικρού μήκους βουβή ταινία, με διάρκεια μόλις 4 λεπτών, που συνδυάζει δύο σκηνές της Οδύσσειας: τη συνάντηση του ήρωα με την Καλυψώ και τη μάχη του με τον Κύκλωπα Πολύφημο.

The Return of Ringo (1965)

Το western αυτό μας μεταφέρει στην αμερικανική Δύση, όπου ο λοχαγός Montgomery Brown, επιστρέφει στην πατρίδα του, ενώ όλοι τον θεωρούν νεκρό. Βρίσκει την πόλη του και την γυναίκα του στα χέρια μίας συμμορίας Μεξικανών και ανακαλύπτει ότι έχει και μία κόρη, κάτι που τον ωθεί να πάρει την εκδίκησή του.

Στον ρόλο του λοχαγού ο Giuliano Gemma υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Duccio Tessari.

Ulysses (1967)

Ο Joseph Strick σκηνοθετεί την ταινία που διαδραματίζεται σε μία μόνο μέρα και συγκεκριμένα την 16η Ιουνίου 1904, όπου γινόμαστε μάρτυρες της παράλληλης περιπλάνησης του Leopold Bloom και του Stephen Dedalus, που αμφότεροι αναζητούν την αλήθεια τους. Η ταινία δεν είναι άμεση διασκευή του ομηρικού έπους, αλλά είναι βασισμένη στο μυθιστόρημα Οδυσσέας του James Joyce (1922), το οποίο ο συγγραφέας είχε εμπνευστεί με την σειρά του από την Οδύσσεια.

2001: A Space Odyssey (1968)

Όταν ένα μυστηριώδες αντικείμενο προσεληνιάζεται, ένα διαστημόπλοιο επανδρωμένο με δύο επιστήμονες και έναν υπερυπολογιστή αποστέλλεται στον Δία για να ανακαλύψει από που προέρχεται. Το έπος του Stanley Kubrick που θεωρείται από τις σημαντικότερες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου, βραβεύτηκε με Όσκαρ καλύτερων Οπτικών Εφέ, το μοναδικό χρυσό αγαλματίδιο που έλαβε ποτέ ο δημιουργός.

Το βλέμμα του Οδυσσέα (1995)

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος αφηγείται την ιστορία ενός εξόριστου Έλληνα σκηνοθέτη που επιστρέφει στην πατρίδα του και ξεκινά ένα ταξίδι στα Βαλκάνια, όπου παλαιότερα αμαρτήματα από τη ζωή του τον στοιχειώνουν. Πρωταγωνιστεί ο Harvey Keitel‎‎, ενώ η φανερή ενόχληση του Έλληνα σκηνοθέτη για το βραβείο (το Μεγάλο Βραβείο) που κέρδισε η ταινία στο φεστιβάλ των Καννών, έμεινε στην ιστορία.

O Brother Where Art Thou (2000)

Η σατιρική κωμωδία των αδερφών Coen ακολουθεί την ιστορία ενός δραπέτη που αποδρά από τα καταναγκαστικά έργα στη δεκαετία του 1930, μαζί με δύο αφελείς συγκρατούμενούς του, με την υπόσχεση ότι θα μοιραστούν έναν κρυμμένο θησαυρό αξίας 1,2 εκατομμυρίων δολαρίων.

Στο ταξίδι τους θα συναντήσουν χαρακτήρες εμπνευσμένους από την Οδύσσεια, ενώ στους πρωταγωνιστικούς ρόλους είναι οι George Clooney, Tim Blake Nelson και John Turturro.

The Odyssey (1997)

Εδώ δεν έχουμε μία ταινία, αλλά μία μίνι τηλεοπτική σειρά χωρισμένη σε δύο μέρη, που προβλήθηκε το 1997 στο NBC. Στην Ελλάδα, έχει προβληθεί σε μεγάλα ελληνικά κανάλια, κυρίως την περίοδο των εορτών (π.χ. Πάσχα). Ο Armand Assante υποδύεται τον Οδυσσέα, σε μία εντυπωσιακή παραγωγή για την εποχή της, σε σκηνοθεσία του Andrei Konchalovsky.

Ulee’s Gold (1997)

Ο Ulysses Jackson (Peter Fonda), βετεράνος πολέμου του Βιετνάμ ζει στη Φλόριντα, παράγοντας το δικό του μέλι. Τα πράγματα περιπλέκονται όταν η νύφη του πέφτει θύμα απαγωγής και του ζητούν 100.000 δολάρια ως αντάλλαγμα. Ο μοναχικός Ulee κάνει προσπάθειες να σώσει τη νύφη και την οικογένειά του, σε μία ταινία σε σκηνοθεσία του Victor Nuñez.

Ο Peter Fonda κέρδισε Χρυσή Σφαίρα για την ερμηνεία του, ενώ προτάθηκε και για Όσκαρ.

Keyhole (2011)

Γκανγκστερικό νουάρ με στοιχεία τρόμου από τον Guy Maddin, ελαφριά βασισμένο στην ομηρική Οδύσσεια. Ο γκάνγκστερ Ulysses Pick (Jason Patric) επιστρέφει μετά από χρόνια στο σπίτι του. Παρακολουθούμε το ταξίδι του πρωταγωνιστή να φτάσει στο πάνω δωμάτιο του σπιτιού, που βρίσκεται η γυναίκα του, Υακίνθη.

The Return (2024)

Η ταινία του Uberto Pasolini, με πρωταγωνιστή τον Ralph Fiennes ως Οδυσσέα και την Juliette Binoche ως Πηνελόπη, εστιάζει στο μετατραυματικό στρες και στη δύσκολη επανένταξη του ήρωα στην πατρίδα του. Μέρος της γυρίστηκε και στην Ελλάδα, συγκεκριμένα στην Πελοπόννησο και στην Κέρκυρα.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ