
Μισό αιώνα πριν, Donna Summer και Giorgio Moroder ταξίδεψαν στο μέλλον και γύρισαν πίσω με το “I Feel Love”
- 8 ΑΥΓ 2026
Πενήντα χρόνια πίσω, εκατό χρόνια μπροστά. Μια φορά και έναν καιρό, ένας Ιταλός, ένας Βρετανός και μια Αμερικανίδα προσγειώνονται στο Μόναχο, για να αλλάξουν την ιστορία.
Ταξιδεύουμε πίσω στα 70s. Η Donna Summer είχε μετακομίσει στη Γερμανία στις αρχές της δεκαετίας για το μιούζικαλ Hair. Θα ήταν αδύνατο να μην επισκεφτεί τα Musicland Studios, έναν από τους πιο δημιουργικούς χώρους της ευρωπαϊκής μουσικής βιομηχανίας, με θαμώνες Rolling Stones, Queen και τον David Bowie.
Την ίδια περίοδο, μια κολεκτίβα δούλευε πάνω σε κάτι νέο, πολύ νέο. Το πρώτο καλλιτεχνικό παιδί των Giorgio Moroder, Pete Bellotte και Donna Summer, ήταν το αισθησιακό (σ.σ. Άλλη λέξη μου ήρθε στο μυαλό, από «κ») “Love To Love You Baby”, ένα τραγούδι που ενοχλούσε κάποιους λιγάκι ανέραστους και έφτασε μέχρι και στο σημείο να κοπεί από το BBC Radio 1. Την ζημιά του όμως, την είχε ήδη κάνει.
«Γίναμε καλοί φίλοι», θυμάται ο Moroder. «Ήταν μια απίστευτα ταλαντούχα τραγουδίστρια, που μπορούσε να αυτοσχεδιάσει αλλά ήταν και πολύ πειθαρχημένη. Ως άνθρωπος, ήταν πολύ αστεία». Ήταν επίσης σαφές ότι η Summer ήταν πολύ εύκολη στη συνεργασία στο στούντιο. Σύμφωνα με τον συν-παραγωγό Pete Bellotte, αυτό συνέβαινε επειδή δεν την ενδιέφερε ιδιαίτερα η παραγωγή της μουσικής.
«Όσο καιρό δουλέψαμε μαζί, δεν υπήρξε ποτέ η παραμικρή τριβή. Ήμασταν τόσο τυχεροί, γιατί δεν την ένοιαζαν καθόλου οι παραγωγές. Έρχονταν στο στούντιο, συνήθως στις τέσσερις το απόγευμα, κουβέντιαζε για ώρες, μετά κοιτούσε το ρολόι της και έλεγε, ωχ, πρέπει να φύγω».
Η τριάδα έπαιζε μπαλάρα. Η φωνή της Summer, ο ταχυδακτυλουργός Moroder και η γέφυρα Bellotte, έδινε μορφή στην ιδέα. Μια ιδέα, αρκετά φιλόδοξη. Ο Bellotte οραματίστηκε το concept από το μυθιστόρημα του Anthony Powell, A Dance to the Music of Time. Πρότεινε κάθε τραγούδι του άλμπουμ να ανακαλεί τον ήχο μιας διαφορετικής δεκαετίας: από το swing του ’40, στην χίπικη εποχή του ’60, στο funk του ’70, μέχρι τη σύγχρονη disco.
Έμενε μόνο το τελευταίο κομμάτι, το οποίο δεν θα ερχόταν από το παρελθόν, αλλά από το μέλλον. «Η ιδέα μου ήταν να ηχογραφήσουμε ένα άλμπουμ που θα κατέγραφε τη δημοφιλή μουσική μέχρι το παρόν και μετά στο μέλλον… και μετά να το κλείσουμε με το φουτουριστικό “I Feel Love”», θυμάται ο Bellotte.
Για να τα καταφέρουν, αποφάσισαν να ηχογραφήσουν το τραγούδι εξ ολοκλήρου σε ένα συνθεσάιζερ Moog Modular 3P. Το μόνο πρόβλημα; Τίποτα μωρέ, απλώς δεν είχαν κανένα.
Στο παιχνίδι μπαίνει και ο κλασικός συνθέτης Eberhard Schoener, που είχε το κατάλληλο συνθεσάιζερ, και επειδή το Moog ήταν ένα δύσκολο εργαλείο, χρειάστηκε να προσλάβουν και τον μηχανικό του Schoener, τον Robby Wedel. Ο Moroder παραδέχτηκε αργότερα ότι «τον χρειαζόμουν, γιατί ακόμα κι αν είχα ένα δικό μου, δεν θα μπορούσα να βγάλω ούτε έναν ήχο από αυτό».
Η ομάδα ήταν έτοιμη με την προσθήκη του Wedel, που έδειξε τον δρόμο, μέσα από τον συγχρονισμό διαφορετικών στοιχείων του συνθεσάιζερ.
«Γράψαμε την πρώτη γραμμή. Μετά ο Robby ρωτάει αν θέλουμε να συγχρονίσουμε το επόμενο κανάλι. Δεν ξέραμε καν τι σήμαινε αυτό. Μας λέει ότι έχει βάλει έναν τόνο συγχρονισμού από αυτό το Moog, ώστε ό,τι ηχογραφήσουμε στο επόμενο κανάλι να κλειδώσει απόλυτα. Όταν βάλαμε το επόμενο κανάλι, ήταν απόλυτα ακριβές. Ήταν μια αποκάλυψη. Το πιο εκπληκτικό με τον Robby Wedel, τον αφανή ήρωα όλων αυτών, είναι ότι ο ίδιος ο Robert Moog δεν το γνώριζε καν αυτό, δεν είχε ιδέα ότι ο συγχρονισμός ήταν εφικτός», λέει ο Bellotte.
Με απλά λόγια, όσο απλά μπορεί να είναι, οι ήχοι ενώθηκαν στο ίδιο μηχάνημα. Μετά από ώρες δοκιμών, ο Moroder και ο Bellotte συνέθεσαν τον ρυθμό. Το συνθεσάιζερ, ωστόσο, ξεκουρδιζόταν κάθε λίγα λεπτά. «Ήταν καταστροφή», θυμάται ο Moroder. «Κάναμε είκοσι ή τριάντα δευτερόλεπτα, σταματούσαμε, το κουρδίζαμε ξανά και συνεχίζαμε». Τελικά, σχεδόν τα πάντα στο κομμάτι ήταν ηλεκτρονικά συνθεσμένα, εκτός από το kick drum.
Για αυτό το λόγο, μεταγραφή του ντράμερ Keith Forsey. Οι στίχοι ήταν πέρα για πέρα αληθινοί. Η Donna Summer είχε μόλις γνωρίσει τον συνθέτη Bruce Sudano και ένιωθε τον έρωτα. Ένα βράδυ, ο Bellotte πήγε στο σπίτι της για να γράψουν τους στίχους, αλλά η Summer πέρασε τρεις ώρες στο τηλέφωνο με την προσωπική της αστρολόγο στη Νέα Υόρκη για να δει πώς ματσάρουν τα ζώδιά τους.
Η ετυμηγορία της αστρολόγου ήταν πως τα αστέρια ευθυγραμμίζονται. (σ.σ. Για όσους αμφισβητούν την αστρολογία, να σημειωθεί ότι η Summer και ο Sudano παντρεύτηκαν και έμειναν μαζί μέχρι το τέλος της ζωής της). Ο Bellotte, στο μεσοδιάστημα, έγραψε μόνος τους στίχους, όσο εκείνη μιλούσε στο τηλέφωνο.
Όταν η Summer μπήκε στο στούντιο, η εκρηκτική, γεμάτη αυτοπεποίθηση ερμηνεία της καταγράφηκε σε μία μόνο λήψη. One take που λένε.
Το αποτέλεσμα ήταν μια πολύχρωμη καταιγίδα και η επίδραση του τραγουδιού, ακαριαία. Λίγο μετά την κυκλοφορία του το 1977, ο David Bowie, που βρισκόταν επίσης στη Γερμανία, θυμάται τον Brian Eno να μπαίνει τρέχοντας στο στούντιο φωνάζοντας ότι άκουσε «τον ήχο του μέλλοντος».
«Έβαλε να ακούσουμε το “I Feel Love” της Donna Summer και είπε αυτό είναι, μην ψάχνετε άλλο. Αυτό το single θα αλλάξει τον ήχο της club μουσικής για τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια».
Από την Hi-NRG των gay clubs της δεκαετίας του ’80, την synth-pop, την house του Σικάγο, την techno του Ντιτρόιτ, trance, electro, EDM, αν προσπαθήσει κανείς να σχεδιάσει το γενεαλογικό δέντρο της ηλεκτρονικής μουσικής, αργά ή γρήγορα θα φτάσει στο “I Feel Love”.
Όπως είχε πει και ο Moroder, μοιάζει σχεδόν αδύνατο να υπάρξει σύγχρονο ηλεκτρονικό dance κομμάτι που να μην κουβαλά, έστω και ασυνείδητα, στοιχεία από το άσμα ασμάτων που δημιούργησε μια φορά κι έναν καιρό, ένας Ιταλός, ένας Βρετανός και μια Αμερικανίδα.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.