Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών σύμφωνα με τον Guardian
- 18 ΜΑΙ 2026
Σειρά λοιπόν έχει ο Guardian και τα 100 Καλύτερα Μυθιστορήματα Όλων των Εποχών (που γράφτηκαν ή μεταφράστηκαν στην αγγλική γλώσσα).
Η εφημερίδα ζήτησε τις ψήφους 172 συγγραφέων, κριτικών και ακαδημαϊκών γιατί, όπως εξηγούν οι ιθύνοντες του μεγαλεπήβολου εγχειρήματος, «ποτέ δεν ήταν πιο αναγκαία μια τέτοια λίστα. Η μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης, οι οθόνες, το Netflix· ό,τι κι αν κατηγορούμε, η ανάγνωση για αναψυχή είναι μια δραστηριότητα που τείνει να εξαφανιστεί.
Ο μισός πληθυσμός των ενηλίκων στο Ηνωμένο Βασίλειο δηλώνει ότι δεν διαβάζει ποτέ, ενώ τα ποσοστά ανάγνωσης μεταξύ των παιδιών και των νέων βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 20 ετών. Η φετινή χρονιά έχει ανακηρυχθεί «Εθνικό Έτος Ανάγνωσης» με σκοπό την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης».
Προφανώς καμία τέτοια λίστα δεν μπορεί να θεωρηθεί θέσφατο. Όπως συμβαίνει με όλες τις λίστες, επισημαίνουν, το πραγματικά διασκεδαστικό είναι να εντοπίζεις ποιοι λείπουν.
Αυτό είναι το Top 10. Το OneMan παραθέτει τις ελληνικές εκδόσεις.
10
Γκιστάβ Φλομπέρ – Μαντάμ Μποβαρί (μτφρ.: Ρίτα Κολαΐτη | Ψυχογιός)
Σύμφωνα με τον Guardian: Μια συγκλονιστική ιστορία για τους κινδύνους της φαντασίας, του σνομπισμού και της ρομαντικής λαχτάρας, η ιστορία της απογοητευμένης συζύγου ενός γιατρού, Έμμα Μποβαρύ, μεταμόρφωσε το μυθιστόρημα με την λεπτομερή απεικόνιση της ζωής σε μια μικρή πόλη της Γαλλίας στα μέσα του 19ου αιώνα.
Οι μελετητές επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει καμία αναφορά ότι ο Φλωμπέρ είπε ποτέ «Η κυρία Μποβαρύ, είμαι εγώ», τη φράση που συχνά του αποδίδεται ως απόδειξη του τελικά αυτοβιογραφικού χαρακτήρα κάθε μυθοπλασίας.
9
Τζέιν Όστεν – Περηφάνια και προκατάληψη (μτφρ.: Αργύρης Χιόνης | Πατάκης)
Σύμφωνα με τον Guardian: Το δεύτερο μυθιστόρημα της Όστιν μας χάρισε τη Λίζι Μπένετ, τον κύριο Ντάρσι και, κατά πολλούς, την πρώτη ρομαντική κωμωδία. Το ειρωνικό χιούμορ, η αξιαγάπητη οικογένεια Μπένετ και ο μελαγχολικός, αλαζονικός Ντάρσι έχουν εμπνεύσει ένθερμους θαυμαστές από τότε, με δημοφιλείς διασκευές που κυμαίνονται από την κλασική τηλεοπτική σειρά της δεκαετίας του ’90 έως την ταινία με την Κίρα Νάιτλι, και φυσικά αποτέλεσαν την έμπνευση για τον Μαρκ Ντάρσι στη σειρά «Μπρίτζετ Τζόουνς» της Χέλεν Φίλντινγκ.
8
Σαρλότ Μπροντέ – Τζέιν Έιρ (μτφρ.: Αναστασία Δεληγιάννη | Διόπτρα)
Σύμφωνα με τον Guardian: Η ιστορία της φτωχής γκουβερνάντας Τζέιν, του απίθανου ερωτικού της δεσμού με τον κύριο Ρότσεστερ και της γυναίκας στη σοφίτα του αποτέλεσε μπεστ σέλερ από την πρώτη στιγμή της έκδοσής της. (Το μυθιστόρημα της αδελφής της Έμιλι, «Ανεμοδαρμένα Ύψη», κυκλοφόρησε δύο μήνες αργότερα.
Εκδοθέν με το ψευδώνυμο Currer Bell, η καινοτόμος αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο, καθώς και τα γοτθικά και ερωτικά θέματα του, ενθουσίασαν τους σύγχρονους αναγνώστες.
7
Λέων Τολστόι – Πόλεμος και Ειρήνη (μτφρ.: Φώντας Κονδύλης | Πατάκης)
Σύμφωνα με τον Guardian: Συνδυάζοντας τον έρωτα, την τραγωδία, τη φιλοσοφία και την ιστορία των Ναπολεόντειων πολέμων, ο Τολστόι ισχυριζόταν ότι το τετράτομο έπος του «δεν ήταν μυθιστόρημα»· ο Ντοστογιέφσκι διαφώνησε, περιγράφοντάς το ως το αριστούργημα της ρωσικής λογοτεχνίας.
Αν και το πρώτο μέρος του έργου δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο περιοδικό «Ρωσικός Αγγελιαφόρος» το 1865, οι παλαιότερες εκδοχές του θεωρείται ότι χρονολογούνται από το 1856, ενώ ο Τολστόι λέγεται ότι το ξαναέγραψε έως και 20 φορές.
6
Λέων Τολστόι – Άννα Καρένινα (μτφρ.: Άρης Αλεξάνδρου | Άγρα)
Σύμφωνα με τον Guardian: Το πρώτο «αληθινό μυθιστόρημα» του Τολστόι, όπως το έβλεπε ο ίδιος, δημοσιεύτηκε σε συνέχειες για δύο χρόνια πριν εκδοθεί, με ανάμεικτη υποδοχή.
Ενώ ο ίδιος ο Τολστόι θεωρούσε το μυθιστόρημα «απαίσιο», οι αναγνώστες από τότε έχουν γοητευτεί από το βάθος των συναισθημάτων και το εύρος της απεικόνισης της ρωσικής κοινωνίας· ο Γουίλιαμ Φώκνερ το χαρακτήρισε ως το σπουδαιότερο μυθιστόρημα που γράφτηκε ποτέ.
5
Μαρσέλ Προυστ – Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (μτφρ.: Παύλος Α. Ζάννας | Εστία)
Σύμφωνα με τον Guardian: Το επτάτομο έπος του Προυστ, που μεταφράστηκε για πρώτη φορά στα αγγλικά το 1922, κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ για το μεγαλύτερο μυθιστόρημα. Ο όρος «φαινόμενο της Μαντλέν» που χρησιμοποιείται σήμερα για να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο μια αισθητηριακή εμπειρία μπορεί να προκαλέσει ακούσιες αναμνήσεις, προέρχεται από μια σκηνή στις πρώτες σελίδες του βιβλίου, όπου ο κουρασμένος από τη ζωή αφηγητής βουτά ένα μικρό γλυκό σε τσάι από άνθη λεμονιάς και μεταφέρεται πίσω στην παιδική του ηλικία.
4
Βιρτζίνια Γουλφ – Στο φάρο (μτφρ.: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου | Δώμα)
Σύμφωνα με τον Guardian: Το πέμπτο μυθιστόρημα της Γουλφ διαδραματίζεται κυρίως σε δύο ημέρες, με διαφορά δέκα ετών μεταξύ τους – πριν και μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο – και εναλλάσσεται μεταξύ των οπτικών γωνιών της οικογένειας Ράμσεϊ και των καλεσμένων τους στο καλοκαιρινό τους σπίτι στο νησί Σκάι, αντλώντας έμπνευση από τις αναμνήσεις της συγγραφέως από τις παιδικές της διακοπές στο Talland House στο Σεντ Άιβς της Κορνουάλης. Η ίδια η Γουλφ το περιέγραψε ως «αναμφισβήτητα το καλύτερο» από τα βιβλία της. Η αδελφή της, η καλλιτέχνιδα Βανέσα Μπελ, σχεδίασε το αρχικό εξώφυλλο.
3
Τζέημς Τζόυς – Οδυσσέας (μτφρ.: Ελευθέριος Ανευλαβής | Κάκτος)
Σύμφωνα με τον Guardian: Το μοντερνιστικό έργο-γίγας που αποτύπωσε μια μέρα στο Δουβλίνο – τη 16η Ιουνίου 1904 – και άλλαξε για πάντα τη λογοτεχνία. Αρχικά σχεδιασμένο ως διήγημα για τη συλλογή του «Οι Δουβλινέζοι», γραμμένο σε διάστημα επτά ετών και απαγορευμένο στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο για αισχρότητα πριν καν εκδοθεί ως ολοκληρωμένο βιβλίο, το εκτενές, γραμμένο σε ροή συνείδησης έργο του Τζόις, εμπνευσμένο από την «Οδύσσεια» του Ομήρου, είναι ένα από τα πιο απαιτητικά και ικανοποιητικά μυθιστορήματα που έχουν γραφτεί στην αγγλική γλώσσα.
2
Τόνι Μόρισον – Αγαπημένη (μτφρ. Κατερίνα Σχινά | Παπαδόπουλος)
Σύμφωνα με τον Guardian: Η, βραβευμένη με Πούλιτζερ Λογοτεχνίας, Τόνι Μόρισον παρουσιάζει μια συγκλονιστική περιγραφή της ζωής των πρώην σκλάβων μετά τον αμερικανικό εμφύλιο πόλεμο. Η μυθιστοριογράφος περιέγραψε το Beloved ως μια ιστορία για «τη σφοδρή μάχη μεταξύ της μνήμης και της λήθης». Το 1993, η Μόρισον έγινε η πρώτη μαύρη γυναίκα που βραβεύτηκε με το Νόμπελ λογοτεχνίας.
1
Τζορτζ Έλιοτ – Μίντλμαρτς (μτφρ.: Κλεοπάτρα Λεονταρίτου | Κατάρτι)
Σύμφωνα με τον Guardian: Ακολουθώντας τις ζωές και τους έρωτες των κατοίκων μιας επαρχιακής αγγλικής πόλης στα μέσα του 19ου αιώνα, το έκτο μυθιστόρημα της Έλιοτ αναγνωρίζεται ευρέως ως το αριστούργημά της. Αν και αρχικά σκόπευε να γράψει δύο ξεχωριστά βιβλία, η Έλιοτ τα συνένωσε για να δημιουργήσει ένα επικό έργο με περίπλοκη δομή, το οποίο εξερευνά την εργασία και τον γάμο, τη φιλοδοξία και τη δημιουργικότητα, τον εγωισμό και το κοινοτικό πνεύμα, με φόντο τις πολιτικές, κοινωνικές και τεχνολογικές αλλαγές.
Το βιβλίο έγινε αμέσως μπεστ σέλερ και έκτοτε έχει διαμορφώσει την αγγλική λογοτεχνία. Λίγοι θα εκπλαγούν που το βλέπουν στην κορυφή της λίστας μας. Όπως έγραψε η Έμιλι Ντίκινσον: «Τι σκέφτομαι για το Μίντλμαρτς; Τι σκέφτομαι για τη δόξα;»
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.