Αυτό που γίνεται στην Αλβανία είναι η έκρηξη μιας οργής που σιγόβραζε για μήνες
Κατεστραμμένα πανεπιστήμια, ακριβά δίδακτρα, ανεπαρκείς επιδοτήσεις και αβέβαιο επαγγελματικό μέλλον: στην Αλβανία, οι φοιτητές διαδηλώνουν για τις συνθήκες σπουδών τους και τις προοπτικές απασχόλησής τους.
- 16 ΟΚΤ 2026
Παρίσι και Τίρανα δεν μοιράζονται πολλά. Δεν είμαι καν βέβαιος ότι αν σκεφτεί κανείς το ένα, θα του έρθει ακαριαία στο νου, το άλλο. Τις τελευταίες εβδομάδες, όμως, οι δύο πόλεις μοιάζουν να ζουν ένα παράξενο déjà vu: οι νέοι τους βρίσκονται στους δρόμους με γροθιές υψωμένες, συνθήματα στα χείλη, ζητούν παραιτήσεις και συγκρούονται με την αστυνομία.
Μετά τη Γαλλία, όπου μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης συνεχίζουν επί εβδομάδες τον αποκλεισμό των σχολείων τους ζητώντας περισσότερους εκπαιδευτικούς και καλύτερες σχολικές υποδομές, η οργή και η γενικευμένη δυσαρέσκεια των νέων, σαν ένα τεράστιο ντόμινο, συνέχισε την πορεία, διέσχισε την Ευρώπη και, σχεδόν 2.000 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά, έφτασε στα Τίρανα.
Στις 13 Οκτωβρίου, φοιτητές συγκεντρώθηκαν μπροστά από το Υπουργείο Παιδείας της Αλβανίας διαμαρτυρόμενοι για τις συνθήκες στα Πανεπιστήμια, το κόστος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, την οικονομική στήριξη και τις προοπτικές απασχόλησης για τους απόφοιτους. Η σύγκρουση ήταν θέμα χρόνου και στις πέτρες που πέταξαν οι διαδηλωτές, η αστυνομία απάντησε με δακρυγόνα και αντλίες νερού.
Χθες, Πέμπτη (15/10), συμπληρώθηκαν τρεις συνεχόμενες ημέρες βίας και επεισοδίων, κατά τη διάρκεια των οποίων κυβερνητικά κτίρια και υποκαταστήματα τραπεζών υπέστησαν σοβαρές ζημιές και πυρπολήθηκαν, δεκάδες άνθρωποι τραυματίστηκαν και συνελήφθησαν.
Ο Edi Rama καταδίκασε το «χάος» που επικρατεί στους δρόμους της πρωτεύουσας και αρνήθηκε να παραιτηθεί, όπως του ζητούν χιλιάδες διαδηλωτές. Την ίδια στιγμή, διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες μικρότερες πόλεις, όπως στο Δυρράχιο, στο Ελμπασάν, στο Κούκεσι και στην Αυλώνα.
Η κλιμάκωση έρχεται μετά από μήνες αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων – των μεγαλύτερων που έχει αντιμετωπίσει τα τελευταία χρόνια η κυβέρνηση Rama – γνωστές ως «επανάσταση των ροζ φλαμίνγκο». Ξεκίνησαν την Άνοιξη ως αντίδραση σε ένα σχέδιο πολυτελούς τουριστικής ανάπτυξης σε προστατευόμενη περιοχή της νότιας αλβανικής ακτογραμμής, πίσω από το οποίο βρίσκεται ο γαμπρός του Donald Trump, Jared Kushner.
Ο Afrim Krasniqi, καθηγητής και ερευνητής στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών των Τιράνων, δήλωσε στο Al Jazeera ότι οι φοιτητές και οι νέοι διαδήλωσαν ειρηνικά για σχεδόν τρεις μήνες, «ωστόσο τα αιτήματά τους αγνοήθηκαν σε μεγάλο βαθμό, ενώ η κυβέρνηση συχνά ανταποκρινόταν με εκστρατείες δυσφήμισης αντί για ουσιαστικό διάλογο».
Πρόσθεσε δε, ότι η τρέχουσα κλιμάκωση αντανακλά «την απογοήτευση όχι μόνο απέναντι στην ίδια την κυβέρνηση, αλλά και απέναντι στην έλλειψη θεσμικής λογοδοσίας και ανταπόκρισης».
Για την Κιάρα, μία από τις διαδηλώτριες στην πορεία των Τιράνων, ανέφερε ότι το κόστος ζωής, οι περιορισμένες προοπτικές εργασίας και οι καταγγελίες περί διαφθοράς αποτελούν τα κύρια προβλήματα και τους λόγους που βρίσκεται στους δρόμους.
Με το πρόσωπό της καλυμμένο, όπως πολλοί από τους διαδηλωτές, περιέγραψε στο Reuters μια πραγματικότητα όπου η εύρεση δουλειάς στο αντικείμενο των σπουδών σου εξαρτάται, όπως είπε, από το αν «ξέρεις κάποιον που ξέρει κάποιον». «Ο πρωθυπουργός μας είναι η ενσάρκωση της λέξης “διαφθορά”», είπε.
Η φοιτήτρια δημοσιογραφίας Teftalia Papa, το έθεσε ακόμα πιο συνολικά: «Απαιτούμε πραγματική αλλαγή, όχι κενές υποσχέσεις. Θέλουμε μια κυβέρνηση που να εργάζεται για τον λαό της, όχι εναντίον του», δήλωσε η ίδια στο AFP, συνδέοντας τις κινητοποιήσεις όχι μόνο με την παιδεία αλλά και με την υγεία, το αυξανόμενο κόστος ζωής και την ανάγκη για ίσες ευκαιρίες.
«Θέλουμε μια καλύτερη Αλβανία, όπου η υγειονομική περίθαλψη θα παρέχει τα βασικά πρότυπα που δικαιούται κάθε πολίτης, η εκπαίδευση θα προσφέρει αξιοπρεπείς συνθήκες και ίσες ευκαιρίες, και οι φοιτητές θα μπορούν να σπουδάζουν και να ζουν χωρίς να καταρρέουν από το βάρος του αυξανόμενου κόστους ζωής».
Από την πλευρά του, ο Edi Rama επιχειρεί να διαχωρίσει τα αιτήματα των φοιτητών από τη βία των τελευταίων ημερών.
Στην πρώτη δημόσια παρέμβασή του μετά την έναρξη των επεισοδίων, δημοσίευσε βίντεο από τα καμένα γραφεία του College of Europe στα Τίρανα, λέγοντας ότι οι άνθρωποι που προκάλεσαν τις καταστροφές δεν μπορούν να εκπροσωπούν τους φοιτητές και απέδωσε μέρος των βίαιων επεισοδίων σε πολιτικούς αντιπάλους του.
Ο Rama, ο οποίος κατέχει το αξίωμα του πρωθυπουργού από το 2013, δήλωσε ότι «όσον αφορά τις εκκλήσεις για την παραίτησή μου, οι κυβερνήσεις αλλάζουν μέσω δημοκρατικών εκλογών. Πέρυσι, είχαμε εκλογές, όχι επανάσταση».
Στην άλλη πλευρά του δρόμου, πάντως, κανείς δεν δείχνει έτοιμος να επιστρέψει σπίτι. «Θα είμαστε στην πλατεία κάθε μέρα», έγραψε σε ανάρτησή του ο Mateo Yskollari, ένας από τους πιο προβεβλημένους οργανωτές των κινητοποιήσεων. «Η απάντησή μας σε οποιαδήποτε απόπειρα να μας φιμώσουν θα είναι περισσότερη διαμαρτυρία, μεγαλύτερη κινητοποίηση και πολιτική ανυπακοή».
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.