Αστρονόμοι ανακάλυψαν νέο είδος κοσμικού αντικειμένου

Αστρονόμοι υποστηρίζουν ότι ανακάλυψαν ένα νέο είδος κοσμικού αντικειμένου, ένα «αστέρι – μαύρη τρύπα», που έχει μέγεθος αντίστοιχο με ολόκληρο το ηλιακό σύστημα και εκπέμπει ένα εξαιρετικά έντονο κόκκινο φως.

Η διεθνής ερευνητική ομάδα έφτασε στην ανακάλυψη στρέφοντας την προσοχή της σε μια μυστηριώδη κόκκινη κουκκίδα, η οποία εντοπίστηκε σε εικόνες του πρώιμου σύμπαντος που κατέγραψε το διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA, James Webb.

Το αντικείμενο βρίσκεται στον αστερισμό του Κήτους, δισεκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη. Εκτιμάται ότι σχηματίστηκε μόλις 660 εκατομμύρια χρόνια μετά το Big Bang, την επικρατέστερη θεωρία για την απαρχή του σύμπαντος.

Οι μετρήσεις του εξωτικού αυτού σώματος έδειξαν ότι, παρότι μοιάζει με ένα τεράστιο άστρο, απελευθερώνει 100 δισεκατομμύρια φορές περισσότερη ενέργεια από όση μπορεί να παράγει οποιοδήποτε γνωστό αστερι. Η ενεργειακή του εκπομπή βρίσκεται πολύ πιο κοντά σε εκείνη που παρατηρείται στις μαύρες τρύπες παρά στα άστρα.

«Ανακαλύψαμε έναν νέο τύπο αστροφυσικού αντικειμένου, ένα αστέρι – μαύρη τρύπα», δήλωσε ο Dr Rohan Naidu από το MIT. Όπως εξήγησε, το αντικείμενο «λάμπει με ενέργεια που συνήθως συνδέεται με τις μαύρες τρύπες, ενώ ταυτόχρονα εμφανίζει χαρακτηριστικά που κλασικά συνδέονται με τα άστρα».

Οι επιστήμονες χρησιμοποιούσαν το James Webb για να εντοπίσουν τους πιο μακρινούς γαλαξίες που έχουν παρατηρηθεί στο γνωστό σύμπαν. Αφού εντόπισαν τον γαλαξία Mom-z14, ο οποίος σχηματίστηκε μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά το Big Bang, στράφηκαν σε άλλα κοσμικά αντικείμενα.

Στη μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, οι αστρονόμοι περιγράφουν πώς εστίασαν σε μια εξαιρετικά φωτεινή κόκκινη κουκκίδα, γνωστή ως MoM-BH-1*, η οποία αποτελεί το πιο κόκκινο αντικείμενο στο αρχείο εικόνων του τηλεσκοπίου.

«Ο τρόπος με τον οποίο το φως του είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου κόκκινο και εξαφανίζεται απότομα κάτω από ένα συγκεκριμένο μήκος κύματος είναι τόσο εντυπωσιακός, ώστε δεν υπάρχει αντίστοιχο φαινόμενο σε καμία γνωστή κατηγορία αντικειμένων», ανέφερε ο Naidu.

Προσομοιώσεις σε υπολογιστή έδειξαν ότι, αντί για ένα γιγάντιο άστρο που τροφοδοτείται από πυρηνική σύντηξη, το αντικείμενο πιθανότατα είναι μια μαύρη τρύπα περιβαλλόμενη από τόσο πυκνά νέφη αερίου, ώστε η ακτινοβολία της να προσλαμβάνει χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα ενός αστεριού.

Εφόσον η ερμηνεία των αστρονόμων επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να εξηγεί την προέλευση και άλλων μυστηριωδών Little Red Dots (LRDs), οι οποίες εμφανίζονται σχεδόν σε κάθε βαθιά εικόνα του διαστήματος που καταγράφει το James Webb. Σύμφωνα με την υπόθεση, αρκετές από αυτές ενδέχεται επίσης να είναι «μαύρες τρύπες-άστρα».

Ο Naidu εκτιμά ότι τα αντικείμενα αυτά μπορεί να διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των γαλαξιών. Ενδέχεται, μάλιστα, να αποτελούν τους «σπόρους» από τους οποίους προέκυψαν οι σημερινές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες, όπως εκείνη στο κέντρο του γαλαξία μας.

«Για δεκαετίες περιμέναμε ότι κάτι εντυπωσιακό πρέπει να συνέβαινε στο πολύ πρώιμο σύμπαν. Οι μαύρες τρύπες-άστρα μπορεί να είναι αυτό το “κάτι εντυπωσιακό”. Ίσως αποτελούν την αρχέγονη, καλυμμένη από πυκνή ύλη φάση που σηματοδοτεί την απαρχή της πορείας σχεδόν κάθε υπερμεγέθους μαύρης τρύπας», δήλωσε.

Οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες βρίσκονται στο κέντρο σχεδόν όλων των γαλαξιών, μεταξύ άλλων και του δικού μας, και θεωρείται ότι επηρεάζουν καθοριστικά την εξέλιξή τους.

«Ενδέχεται να καθορίζουν πότε μπορούν να σχηματιστούν αστέρια και πότε σταματά ο σχηματισμός τους, διαμορφώνοντας την πορεία όλων όσων ακολουθούν τη γέννηση των άστρων: από τη δημιουργία πλανητών και την εμφάνιση της ζωής έως την ανάδυση ειδών που ίσως κάποια μέρα μπορέσουν να ανασυνθέσουν ολόκληρη αυτή την ιστορία», κατέληξε ο Naidu.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ