Δηλαδή, τώρα θα φοβόμαστε μην σπάνε και τα παράθυρα στα αεροπλάνα;

Δεν χρειάζεται να έχεις κάποια σοβαρή αεροφοβία για να ιδρώσουν οι παλάμες σου, να ανεβάσεις παλμούς και να περάσει όλη η ζωή μπροστά από τα μάτια σου και μόνο στο άκουσμα της είδησης ότι ένας επιβάτης της Ryanair βίωσε την πιο near-death experience στα 16.000 πόδια, όταν παράθυρο αποκολλήθηκε και ο ίδιος βρέθηκε σχεδόν μισός έξω από αυτό.

Ο Ljubisa Karović βρισκόταν στην πτήση της Ryanair-Air Malta που μόλις είχε απογειωθεί από τη Θεσσαλονίκη, όταν το παράθυρο στη θέση του στο Boeing 737-800 αποκολλήθηκε στον αέρα. Η απότομη αποσυμπίεση ρούφηξε το κεφάλι και τους ώμους του έξω από το αεροσκάφος, με τη σύζυγό του και τους συνεπιβάτες του να δίνουν μάχη για να τον κρατήσουν μέσα στην καμπίνα.

Το αεροπλάνο επέστρεψε και προσγειώθηκε με ασφάλεια, ωστόσο ο επιβάτης φέρει σοβαρά τραύματα και είναι σε μεγάλο σοκ, με τη σύζυγό του να δηλώνει χαρακτηριστικά στην ΕΡΤ, πως ακούει για αεροπλάνα και τρέμει. «Φοβήθηκα για τις ζωές μας. Φοβήθηκα ότι το αεροπλάνο θα έπεφτε», είπε.

Ο εφιάλτης τελείωσε, αλλά τα ερωτήματα παραμένουν και έτσι θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε σε κάποια από αυτά. Κυρίως, πώς συνέβη κάτι τέτοιο και κυρίως, υπάρχει περίπτωση να το ξαναζήσει κάποιος στην επόμενη πτήση του;

Σύμφωνα με τον τεχνικό σύμβουλο που όρισε η οικογένεια, όλα ξεκίνησαν από βλάβη στον κινητήρα του αεροσκάφους. Eνα τμήμα του αποκολλήθηκε και τα θραύσματα χτύπησαν το παράθυρο, το οποίο έσπασε. Η διαφορά πίεσης προκάλεσε ισχυρή αναρρόφηση με αποτέλεσμα ο επιβάτης να βρεθεί με το μισό του σώμα εκτός αεροπλάνου
«Το παράθυρο δεν αποκολλήθηκε, έσπασε από αντικείμενο το οποίο βγήκε μέσα από τον κινητήρα, όπως φαίνεται στα βίντεο» εξηγεί ο πραγματογνώμονας Χρήστος Γκλαβόπουλος.

Τι προκάλεσε την έκρηξη του παραθύρου;

Μέχρι στιγμής, οι ερευνητές δεν έχουν επιβεβαιώσει όλα τα στοιχεία και τις λεπτομέρειες, αλλά σύμφωνα με μαρτυρίες επιβατών αλλά και τον τεχνικό σύμβουλο που όρισε η οικογένεια, το παράθυρο έσπασε όταν τμήμα του δεξιού κινητήρα έσπασε και τα θραύσματα χτύπησαν το παράθυρο, το οποίο έσπασε. Η διαφορά πίεσης προκάλεσε ισχυρή αναρρόφηση με αποτέλεσμα ο επιβάτης να βρεθεί με το μισό του σώμα εκτός αεροπλάνου.

«Το παράθυρο δεν αποκολλήθηκε, έσπασε από αντικείμενο το οποίο βγήκε μέσα από τον κινητήρα, όπως φαίνεται στα βίντεο» εξηγεί ο πραγματογνώμονας Χρήστος Γκλαβόπουλος.

Η Ryanair ανέφερε ότι η πτήση «επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη λίγο μετά την απογείωση, όταν ένα παράθυρο επιβατών αποκολλήθηκε εν πτήσει». Το περιστατικό συνέβη πάνω από τη Βόρεια Μακεδονία, όπου οι αρχές ανέφεραν ότι το αεροσκάφος είχε κάνει αναστροφή «λόγω προβλήματος στον δεξιό κινητήρα και αποσυμπίεσης της καμπίνας».

Γιατί δεν τον ρούφηξε εντελώς ο αέρας έξω από το παράθυρο;

Οι επιβάτες δήλωσαν στους δημοσιογράφους ότι ο Karović φορούσε τη ζώνη ασφαλείας του, κάτι που θα τον βοήθησε πάρα πολύ. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της συζύγου του, η δεμένη ζώνη ασφαλείας σε συνδυασμό με την άμεση αντίδραση των επιβατών που τον συγκράτησαν, ήταν οι παράγοντες που τελικά του έσωσαν τη ζωή. Επίσης, τα αεροσκάφη έχουν μικρά παράθυρα και το σώμα ενός ενήλικα μπορεί φυσικά να φράξει το άνοιγμα όταν σπάσει ένα παράθυρο. Επίσης, η πιο έντονη αναρρόφηση διαρκεί σχετικά λίγο. «Η ροή του αέρα είναι ξαφνική και θα σταματήσει μόλις η πίεση μέσα στην καμπίνα εξισωθεί με την πίεση έξω», δήλωσε ο Δρ Jason Knight, ανώτερος λέκτορας ρευστομηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ.

Πόσο συχνά συμβαίνουν τέτοια περιστατικά;

Είναι εξαιρετικά σπάνιο να συμβεί, ωστόσο υπάρχει προηγούμενο. Το τελευταίο περιστατικό κατά το οποίο ένας επιβάτης απορροφήθηκε εν μέρει έξω από ένα σπασμένο παράθυρο ή, για να είμαστε ακριβείς, εκτοξεύθηκε έξω λόγω της σχετικής δύναμης της πίεσης της καμπίνας, ήταν το 2018, σε πτήση της Southwest Airlines από τη Νέα Υόρκη προς το Ντάλας. Παρά το γεγονός ότι η Jennifer Riordan τραβήχτηκε ξανά μέσα στο αεροπλάνο από άλλους επιβάτες, αργότερα έχασε τη ζωή της.

Το θανατηφόρο περιστατικό της Southwest συνέβη σε παρόμοιο μοντέλο με αυτό του περιστατικού της Ryanair με κινητήρες τζετ κατασκευασμένους από την CFM, όπου ένα πτερύγιο του ανεμιστήρα αποκολλήθηκε και έσπασε το παράθυρο.

Επίσης, ένα ολόκληρο πάνελ πόρτας εκτοξεύθηκε από ένα Boeing 737-Max κατά τη διάρκεια πτήσης της Alaska Air το 2024, αλλά ευτυχώς οι κοντινές θέσεις ήταν κενές.

Ποιοι διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο όταν σπάει ένα παράθυρο;

Οι άνθρωποι που βρίσκονται κοντά στο παράθυρο και δεν φορούν ζώνη ασφαλείας διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο, ειδικά αν είναι αρκετά μικροκαμωμένοι ώστε να περάσουν εύκολα από αυτό. Όσοι βρίσκονται στις σειρές μπροστά και πίσω τείνουν να προστατεύονται από τα καθίσματα.

«Η μέγιστη ταχύτητα της ροής του αέρα παρατηρείται μέσα από το ίδιο το παράθυρο, οπότε οποιοσδήποτε βρίσκεται κοντά στο παράθυρο και μπορεί να χωρέσει μέσα από αυτό διατρέχει σοβαρό κίνδυνο, αλλά αυτά τα περιστατικά είναι πολύ σπάνια», δήλωσε ο Knight.

«Οι πόρτες είναι πολύ μεγαλύτερες από τα παράθυρα, οπότε οποιοσδήποτε βρίσκεται κοντά σε μια πόρτα θα διατρέχει κίνδυνο, αλλά και πάλι αυτό θα ήταν ένα πολύ σπάνιο περιστατικό».

Πόσο επικίνδυνα μπορεί να είναι αυτά τα περιστατικά;

Τα αεροσκάφη έχουν σχεδιαστεί για να αντέχουν σε περίπτωση που κάποιο από τα παράθυρα σπάσει, αλλά η ξαφνική απώλεια της πίεσης στην καμπίνα μπορεί ακόμα να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα αν το αεροσκάφος είναι παλιό ή δεν έχει συντηρηθεί σωστά. Τα παλιά αεροσκάφη μπορεί να έχουν συσσωρεύσει πολλές μικρές ρωγμές, οι οποίες μετατρέπονται σε σημαντικό σημείο αδυναμίας όταν η άτρακτος υποστεί κρούση.

«Αν επρόκειτο για ένα παλιό αεροσκάφος, ηλικίας 25 ή 30 ετών, αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει άλλες λανθάνουσες βλάβες και θα μπορούσε να συμβεί εκρηκτική αποσυμπίεση, με αποτέλεσμα ολόκληρο το αεροσκάφος να χαθεί μέσα σε δευτερόλεπτα», δήλωσε ο Δρ. Simon Bennett, πιλότος και διευθυντής της μονάδας πολιτικής ασφάλειας και προστασίας στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ. «Ολόκληρη η άτρακτος μπορεί να υποστεί ρήξη», πρόσθεσε.

Γιατί συμβαίνουν αυτά τα ατυχήματα;

Θα χρειαστεί μια επίσημη έρευνα για να κατανοήσουμε τι συνέβη στην πτήση της Malta Air, αλλά ο Bennett εκφράζει ανησυχία για την «εκθετική» αύξηση της τάσης των αεροπορικών εταιρειών να αναθέτουν την κατασκευή και τη συντήρηση σε υπεργολάβους. «Αυτό που μας διδάσκει η ιστορία είναι ότι το αδύναμο σημείο εδώ είναι η συντήρηση. Η υπεργολαβία δυσχεραίνει τον ποιοτικό έλεγχο και έτσι είναι πιο δύσκολο να ελέγχεται η ποιότητα ενός διάσπαρτου συστήματος».

Τι πρέπει και τι μπορούν να κάνουν οι επιβάτες σε ανάλογη περίπτωση;

Η μόνη προφανής προφύλαξη – αν αξίζει να ληφθεί ενόψει ενός τόσο ασυνήθιστου αλλά ακραίου συμβάντος – φαίνεται να είναι η χρήση της ζώνης ασφαλείας και η αποφυγή των θέσεων δίπλα στα παράθυρα, ειδικά εκείνων στις σειρές δίπλα ή ακριβώς πίσω από τον κινητήρα. Το ακριβές παράθυρο που έσπασε στην πτήση της Ryanair δεν έχει επιβεβαιωθεί, αλλά φαίνεται να βρισκόταν κοντά στις θέσεις 12F, 14F ή 15F.

Μόλις συμβεί η άμεση αποσυμπίεση λόγω έκρηξης, ο κίνδυνος να εκτοξευτούν και άλλοι επιβάτες αν προσπαθήσουν να βοηθήσουν είναι χαμηλός. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι καλύτερο να ακούτε το πλήρωμα πτήσης: «Οι άνθρωποι στο πιλοτήριο και στην καμπίνα είναι άριστοι επαγγελματίες, οπότε ακολουθήστε τις οδηγίες τους κατά γράμμα», λέει ο Bennett. «Μην το παίρνετε στα ελαφρά. Όταν ένα μέλος του πληρώματος καμπίνας στέκεται μπροστά σας πριν την απογείωση και σας δείχνει πώς να φορέσετε το σωσίβιο, ακούστε τον προσεκτικά».

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ