Δύο σιδηροδρομικές τραγωδίες μέσα σε λίγα 24ωρα στην Ισπανία. Αλλά εκεί δεν μιλούν για ανθρώπινο λάθος
- 21 ΙΑΝ 2026
Στα πόσα συλλογικά τραύματα λυγίζει μια κοινωνία; Πόσος πόνος και δυστυχία χρειάζονται για να χάσει τη συνοχή της και ο φόβος να δηλητηριάσει κάθε πτυχή του κοινωνικού ιστού;
Υπάρχουν στιγμές που η πραγματικότητα ξεπερνά τη φαντασία ακόμα και του πιο νοσηρού νου. Αυτό συμβαίνει τα τελευταία 24ωρα στην Ισπανία.
Δύο ημέρες μετά τη σιδηροδρομική τραγωδία στην Αδαμούθ της Κόρδοβα που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 42 ανθρώπους, ένας νέος εκτροχιασμός τρένου σημειώθηκε χθες, Τρίτη (20/01) στην Γκελίδα της Βαρκελώνης, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του ο μηχανοδηγός και 37 επιβάτες να τραυματιστούν.
Το δυστύχημα σημειώθηκε στη σιδηροδρομική γραμμή R4, που συνδέει τη Γκελίδα με το Σαντ Σαντουρνί ντ’ Ανόια στη βόρεια Ισπανία, μία γραμμή που χρησιμοποιείται καθημερινά από χιλιάδες επιβάτες.
Ο συρμός που εκτελούσε το δρομολόγιο μεταξύ αυτών των σταθμών εκτροχιάστηκε μετά από πρόσκρουση σε έναν τοίχο αντιστήριξης που είχε πέσει πάνω στις ράγες, πιθανότατα λόγω της φθοράς που προκλήθηκε από τις έντονες βροχές των τελευταίων ημερών.
Την ώρα που η ισπανική κοινότητα αναζητά απαντήσεις καθώς πολλά ερωτήματα για τα αίτια του δυστυχήματος παραμένουν αναπάντητα, και οι έρευνες για τον εντοπισμό αγνοουμένων συνεχίζονται στα συντρίμμια, ένα αόρατο νύχι έξυσε και πάλι την πληγή που δεν σταμάτησε καλά καλά να αιμορραγεί.
Η Κυριακή (18/01) ήταν μια από τις πιο τραγικές ημέρες στην πρόσφατη ιστορία της Ισπανίας, με το δυστύχημα στην Αδαμούθ να είναι το χειρότερο που έχει συμβεί στους σιδηροδρόμους της χώρας μετά τον εκτροχιασμό τρένου στη Γαλικία το 2013, όπου είχαν χάσει τη ζωή τους 79 άνθρωποι και άλλοι 144 τραυματίστηκαν.
Η ανατομία της τραγωδίας – Πώς συνέβη
Στις 18:05 (τοπική ώρα) η αμαξοστοιχία Alvia 2384 της κρατικής εταιρείας Renfe αναχωρεί από τον σταθμό Ατόχα στη Μαδρίτη με προορισμό την Ουέλβα στην Ανδαλουσία, μεταφέροντας 184 επιβάτες σε τέσσερα βαγόνια.
Στις 18:40, μία αμαξοστοιχία υψηλής ταχύτητας της ιδιωτικής εταιρείας Iryo αναχωρεί από τη Μάλαγα για τη Μαδρίτη με 294 επιβάτες στα οκτώ της βαγόνια.
Στις 19:45 τα βαγόνια 6, 7 και 8 του τρένου της Iryo εκτροχιάζονται κατά την είσοδο στην Αδαμούθ της Κόρδοβα. Μέσα σε 20 δευτερόλεπτα το τρένο Alvia που κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση συγκρούεται με τα εκτροχιασμένα βαγόνια του Iryo. Στη συνέχεια τα μπροστινά βαγόνια του τρένου της Renfe εκτροχιάζονται και αυτά και πέφτουν σε χαντάκι.
Επικρατεί πανικός.
«Ήταν σαν σεισμός», λέει μία επιβάτιδα του τρένου Iryo που ταξίδευε στο βαγόνι 4. «Τα πάντα έτρεμαν. Ξαφνικά ένα δυνατό φρενάρισμα και έσβησαν τα φώτα. Από το Iryo είπαν πως αν υπάρχουν γιατροί να πάνε στα βαγόνια 6, 7 και 8. Εγώ ήμουν στο 4. Μετά μας είπαν ότι αυτά τα βαγόνια είχαν εκτροχιαστεί. Μας είπαν να μην κουνηθούμε».
Ανάμεσα στους επιβάτες του τρένου Iryo, που ενεπλάκη στο δυστύχημα της Κυριακής, ήταν και ο Javier Garcia Iglesias, ένας 37χρονος νοσηλευτής από τη Μαδρίτη. Εκείνος ταξίδευε από την Κόρδοβα προς τη Μαδρίτη, όταν συνέβη η σύγκρουση. Μιλώντας στο Euronews περιέγραψε τις δραματικές στιγμές μετά τον εκτροχιασμό.
«Στην αρχή, νόμιζα ότι το τρένο είχε περάσει πάνω από κάτι, και δεν συνειδητοποίησα ότι υπήρχε εμπλοκή άλλου τρένου παρά μόνο μιάμιση ώρα αργότερα. Μόνο όταν ανακοίνωσαν από τα ηχεία του τρένου ότι χρειάζονταν άτομα με γνώσεις πρώτων βοηθειών στα τελευταία βαγόνια αντιλήφθηκα το μέγεθος της τραγωδίας».
Οι «περίεργες συνθήκες» και πού επικεντρώνονται οι έρευνες
Ο Υπουργός Μεταφορών Óscar Puente χαρακτήρισε το δυστύχημα ως «εξαιρετικά παράξενο», καθώς συνέβη σε ένα ευθύ τμήμα της γραμμής που είχε ανακαινιστεί τον Μάιο, στο πλαίσιο ενός επενδυτικού προγράμματος ύψους 700 εκατομμυρίων ευρώ.
Ο πρόεδρος της Renfe, Álvaro Fernández Heredia, έκανε λόγο για «περίεργες συνθήκες», αναφέροντας πως «το χειρότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να εικάζουμε. Πρέπει να αφήσουμε να εργαστεί η Επιτροπή Διερεύνησης Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων (CIAF) […] Δεν θα έχουμε μια οριστική απάντηση πριν περάσουν αρκετές ημέρες».
«Φαίνεται ότι το χρονικό διάστημα μεταξύ των δύο τρένων που κινούνταν σε αντίθετες κατευθύνσεις ήταν 20 δευτερόλεπτα», είπε και σε αυτό το πλαίσιο, σημείωσε ότι υπάρχει σύστημα ασφαλείας της γραμμής, το οποίο «όταν εντοπίζει εμπόδιο στη γραμμή, μπλοκάρει τη διαδρομή, απαγορεύει την κυκλοφορία και διατάσσει έκτακτη πέδηση στο τρένο». Ωστόσο, ο διαθέσιμος χρόνος δεν επέτρεψε την ενεργοποίηση του μηχανισμού, τόνισε.
Ο Heredia εξήγησε πως «το ατύχημα σημειώθηκε σε ευθύ τμήμα γραμμής, σε σημείο με όριο ταχύτητας 250 χλμ./ώρα· το ένα τρένο κινούνταν με 205 και το άλλο με 210, επομένως δεν επρόκειτο για υπερβολική ταχύτητα. Οι συνθήκες είναι ασυνήθιστες». Επιπλέον, «πρόκειται για γραμμή εξοπλισμένη με σύστημα ασφαλείας LZB, το οποίο αποτρέπει ανθρώπινα λάθη, άρα θα πρέπει να υπήρξε κάποιο σφάλμα στο τροχαίο υλικό ή στην υποδομή».
Ο πρόεδρος της κρατικής εταιρείας ανέφερε επίσης ότι «τον Μάιο είχαν αντικατασταθεί τα στοιχεία αλλαγών τροχιάς, η πλατφόρμα και η υποδομή, επομένως θα έπρεπε να βρίσκονται σε άριστη κατάσταση».
Κατά τη διάρκεια των ερευνών, τεχνικοί εντόπισαν φθορά στον σύνδεσμο μεταξύ των τμημάτων της σιδηροτροχιάς, γνωστό ως fishplate (μεταλλικός σύνδεσμος), η οποία, όπως είπαν, δείχνει ότι το πρόβλημα υπήρχε εδώ και κάποιο χρονικό διάστημα.
Διαπίστωσαν λοιπόν ότι ο ελαττωματικός σύνδεσμος δημιούργησε ένα κενό ανάμεσα στα τμήματα της ράγας, το οποίο διευρυνόταν καθώς τα τρένα συνέχιζαν να διέρχονται από τη γραμμή. Ούτε η CIAF, ούτε ο ισπανικός διαχειριστής του σιδηροδρομικού δικτύου Adif, αλλά ούτε και το ισπανικό υπουργείο Μεταφορών σχολίασαν τα νέα στοιχεία της έρευνας, επισημαίνοντας ότι η γραμμή ενδέχεται να έχει υποστεί ζημιά από τη δύναμη της σύγκρουσης.
Τις επόμενες ημέρες, το πρακτορείο Reuters και η El Pais, συνδικάτα εργαζομένων, τεχνικές αναφορές και επαναλαμβανόμενα περιστατικά στη συγκεκριμένη γραμμή αποκαλύπτουν πως τα προβλήματα στις υποδομές ήταν γνωστά εδώ και μήνες.
Σύμφωνα με αντίγραφο της επιστολής που έφερε στη δημοσιότητα το Reuters, το συνδικάτο μηχανοδηγών SEMAF είχε προειδοποιήσει τον κρατικό διαχειριστή σιδηροδρομικών υποδομών ADIF με επιστολή του τον περασμένο Αύγουστο, για σοβαρή φθορά στις σιδηροδρομικές γραμμές, όπου συγκρούστηκαν τα δύο τρένα, αναφέροντας ότι λακκούβες, χτυπήματα και ανισορροπίες στις εναέριες γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος προκαλούσαν συχνές βλάβες και ζημιές στα τρένα.
Προειδοποιούσε μάλιστα πως η κατάσταση ορισμένων γραμμών προκαλούσε «έλλειψη άνεσης και αξιοπιστίας» για τους ταξιδιώτες και ζητούσε τη μείωση των ορίων ταχύτητας προκειμένου να αποφευχθεί η περαιτέρω υποβάθμιση της υποδομής και «να διασφαλιστεί η ασφάλεια των εργαζομένων και των ταξιδιωτών».
Παράλληλα, σύμφωνα με ανακοινώσεις που έχουν δημοσιευθεί στον λογαριασμό της ADIF στο X, ο οργανισμός φαίνεται πως είχε αναφέρει και στο παρελθόν προβλήματα στις υποδομές στην περιοχή του δυστυχήματος, από βλάβες στη σηματοδότηση μέχρι προβλήματα στις εναέριες γραμμές ηλεκτροδότησης, τα οποία προκαλούσαν συχνά καθυστερήσεις σε δρομολόγια τρένων υψηλής ταχύτητας μεταξύ Μαδρίτης και Ανδαλουσίας.
«Όταν βρούμε την απάντηση, με απόλυτη διαφάνεια θα την γνωστοποιήσουμε στους Ισπανούς», είχε δηλώσει προ ημερών ο πρωθυπουργός Pedro Sánchez σχετικά με την έρευνα.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.