Μιλάμε όλο και λιγότερο κάθε μέρα. Έρευνα αναλύει τι μας συμβαίνει
- 12 ΜΑΙ 2026
Δεν ξέρω αν ο Πασχάλης Τερζής θεωρείται για πολλούς προφήτης πάντως πριν από 22 χρόνια, τραγουδώντας για την αποξένωση, έλεγε «δε μιλάμε πια, φτάνει μια ματιά και γυρνάμε πρόσωπο αλλού και πλάτη, φταίει κάτι που δε μιλάμε».
Το μόνο που χρειάζεται είναι λίγη παραπάνω παρατηρητικότητα την επόμενη φορά που θα περάσεις δίπλα από μία παρέα που κάθεται σε κάποιο μαγαζί. Αν όχι όλοι, τουλάχιστον οι μισοί θα βρίσκονται στο κινητό τους, απαντώντας μονολεκτικά ίσα ίσα για να κάνουν και εκείνοι ότι συμμετέχουν στην κουβέντα. Και η ζωή κυλάει, πιο μοναχικά, πιο σιωπηλά.
Πρόσφατη μελέτη μίας ομάδας ερευνητών με έδρα τις ΗΠΑ κατέληξε στο συμπέρασμα πως οι άνθρωποι μιλάμε λιγότερο σε σχέση με παλαιότερα. Για την ακρίβεια, μεταξύ του 2005 και του 2019, ο αριθμός των λέξεων που προφέρει ο μέσος άνθρωπος σε μια μέρα μειώθηκε κατά 28%.
«Υπολογίσαμε ότι η διαφορά ανέρχεται σε περίπου 330 λιγότερες λέξεις που προφέρονται καθημερινά για κάθε έτος κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου», λέει ο Matthias Mehl, καθηγητής κοινωνικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα.
Αυτό σημαίνει περίπου 120.000 λιγότερες λέξεις που προφέρονται κατά τη διάρκεια ενός έτους και εκατομμύρια λιγότερες λέξεις που προφέρονται κατά τη διάρκεια της 15ετούς περιόδου της μελέτης.
Τα ευρήματα προέκυψαν όταν ο Mehl ανέλυσε με τη Valeria Pfeifer από το Πανεπιστήμιο του Μιζούρι-Κάνσας Σίτι, ηχογραφήσεις που συλλέχθηκαν τυχαία από περισσότερους από 2.000 ανθρώπους, κυρίως Αμερικανούς, κατά τη διάρκεια της καθημερινότητάς τους. Προέκυψε λοιπόν, ότι ενώ ο μέσος άνθρωπος πρόφερε περίπου 16.600 λέξεις την ημέρα το 2005, ο αριθμός αυτός είχε πέσει κατακόρυφα κάτω από τις 12.000 λέξεις το 2019.
Αν και δεν μελετήθηκαν εκτενώς τα αίτια της μείωσης, οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι σύγχρονες τεχνολογίες έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, κάτι που ενδεχομένως εξηγεί και το γεγονός ότι ενώ ο αριθμός των προφορικών λέξεων μειώθηκε σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, η πτώση ήταν πιο απότομη σε άτομα κάτω των 25 ετών.
Σύμφωνα με τον Mehl, οι νεότεροι άνθρωποι τείνουν να επικοινωνούν περισσότερο μέσω κειμένου και εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων σε σχέση με τους ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας που δείχνουν να προτιμούν την προφορική επικοινωνία.
Άλλοι πιθανοί παράγοντες είναι η κοινωνική απομόνωση, καθώς σύμφωνα με έρευνες παρατηρείται μία σημαντική αύξηση του χρόνου που οι άνθρωποι επιλέγουν να περνούν μόνοι τους, ενώ η αύξηση της τηλεργασίας και μία αντίστοιχη μείωση της παρουσίας στον χώρο εργασίας, έκανε τους ανθρώπους που περνούν λιγότερο χρόνο μαζί, τόσο στην εργασία τους όσο και στον ελεύθερο χρόνο τους, να μιλάνε λιγότερο.
Την ίδια στιγμή, οι ανέπαφες πληρωμές, τα ψηφιακά συστήματα παραγγελιών και άλλες τεχνολογίες που απλοποιούν το εμπόριο έχουν μειώσει την ανάγκη των ανθρώπων να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. «Μπορούμε πλέον να ψωνίζουμε τρόφιμα χωρίς να μιλάμε με τον ταμία, ενώ στα εστιατόρια μπορούμε μερικές φορές να παραγγέλνουμε και να πληρώνουμε χωρίς να μιλήσουμε καθόλου με τον σερβιτόρο», λέει ο ερευνητής.
«Όλοι αυτοί οι τρόποι με τους οποίους έχουμε καταστήσει την καθημερινή μας ζωή πιο αποδοτική μπορεί να έχουν επίσης οδηγήσει στο να καταστήσουμε την κοινωνική μας ζωή πιο στοιχειώδη», τονίζει.
Το chitchat μεταξύ αγνώστων σώζει ζωές
Κάποιοι είναι πολύ εσωστρεφείς για να το αντέξουν και κάποιοι άλλοι ζουν για αυτό. Ανάμεσα στους πρώτους βρίσκεται και η Gillian Sandstrom αναπληρώτρια καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Sussex στο Ηνωμένο Βασίλειο και συγγραφέας του βιβλίου Once Upon a Stranger, το οποίο διερευνά τα εκπληκτικά οφέλη της «ψιλής κουβέντας» μεταξύ αγνώστων.
«Αυτές οι μικρές αλληλεπιδράσεις, μας φτιάχνουν τη διάθεση και μας βοηθούν να νιώθουμε πιο συνδεδεμένοι», λέει η ίδια, σημειώνοντας πως αυτές οι αυθόρμητες και συχνά φευγαλέες συνομιλίες με ανθρώπους που δεν γνωρίζουμε, αντί να είναι περιττές, συμβάλλουν στην αίσθηση του ανήκειν που όλοι έχουμε ανάγκη.
Η Sandstrom περιγράφει τον εαυτό της ως μια εσωστρεφή προσωπικότητα που συνήθιζε να αποφεύγει τις τυπικές συζητήσεις με γνωστούς ή άγνωστους. Ωστόσο, χάρη στη δουλειά της, έχει μάθει πόσο σημαντικό είναι να μιλάει με ανθρώπους που δεν γνωρίζει καλά. «Πολλοί από εμάς είμαστε ντροπαλοί και έχουμε κοινωνικό άγχος, οπότε χρειαζόμαστε ένα μικρό σπρώξιμο για να βάλουμε τον εαυτό μας σε αυτές τις δυσάρεστες καταστάσεις. Αλλά αυτό είναι κάτι στο οποίο όσο περισσότερο το κάνεις, τόσο καλύτερος γίνεσαι και τόσο περισσότερο εκτιμάς τα οφέλη του», λέει.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.