Η τραγωδία στην Ελβετία και οι πιο φονικές πυρκαγιές σε μπαρ και νυχτερινά κέντρα

Οι εικόνες από την έλευση του νέου έτους σε όλο τον κόσμο είναι αυτές που κάνουν πρώτες την εμφάνισή τους, λίγα μόλις λεπτά μετά την αλλαγή του χρόνου. Εικόνες με εντυπωσιακά πυροτεχνήματα, φαντασμαγορικά σόου με drones παίζουν στο φόντο, όσο οικογένειες και παρέες αγκαλιάζονται και ανταλλάζουν ευχές.

Όμως κάπου ανάμεσα στα φώτα και τη λάμψη, αρχίζουν να καταφτάνουν σκηνές πανικού, πόνου και δυστυχίας. Όχι, δεν γίνεται. Οι πρώτες ώρες του νέου έτους είναι αφιερωμένες στη διασκέδαση, στα γέλια, στο αίσθημα της ανανέωσης και την ελπίδα. Τίποτα άλλο δεν χωράει να μπει ανάμεσα. Δεν μπορεί ο θάνατος να κάνει ποδαρικό.

Μόλις λίγες ώρες μετά την αλλαγή του χρόνου, περί τη 1:30 (τοπική ώρα· 02:30 ώρα Ελλάδας), ένα δυστοπικό σενάριο εκτυλίχθηκε στις ελβετικές Άλπεις, σοκάροντας τη διεθνή κοινή γνώμη. Μια πυρκαγιά που ξέσπασε κατά τη διάρκεια ενός πάρτι για την Πρωτοχρονιά στο γεμάτο κόσμο μπαρ Le Constellation, στο χιονοδρομικό κέντρο Crans-Montana των Άλπεων, προκάλεσε το θάνατο περίπου 40 ατόμων και τον τραυματισμό 115.

Αν και δεν είναι ακόμη σαφές τι προκάλεσε τη φωτιά, μάρτυρες αναφέρουν ότι ξεκίνησε μετά την τοποθέτηση βεγγαλικών ή φωτοβολίδων σε μπουκάλια σαμπάνιας. Δύο γυναίκες που βρίσκονταν μέσα στο μπαρ δήλωσαν στο γαλλικό BFMTV ότι είδαν μια σερβιτόρα, η οποία βρισκόταν στους ώμους ενός μπάρμαν, να κρατά ένα αναμμένο κερί μέσα σε μπουκάλι, με αποτέλεσμα να πάρει φωτιά το ξύλινο ταβάνι.

Η φωτιά ξέσπασε στο υπόγειο του μπαρ και γρήγορα επεκτάθηκε στον πάνω όροφο, καταστρέφοντας μεγάλο μέρος του χώρου.

Βίντεο που τραβήχτηκε με κινητό τηλέφωνο κατέγραψε τις πρώτες στιγμές της τραγωδίας, με αυτόπτες μάρτυρες να περιγράφουν φρικιαστικές σκηνές, καθώς οι παρευρισκόμενοι προσπαθούσαν να σπάσουν τα παράθυρα για να βγουν έξω. Αμέσως επικράτησε συνωστισμός καθώς οι άνθρωποι προσπαθούσαν απεγνωσμένα να διαφύγουν ανεβαίνοντας τη σκάλα του μπαρ. Μαρτυρία αναφέρει πως «περίπου 200 άτομα προσπαθούσαν να βγουν μέσα σε 30 δευτερόλεπτα από μια πολύ στενή σκάλα».

«Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα όλο το ταβάνι είχε πιάσει φωτιά. Όλα ήταν ξύλινα», περιέγραψαν οι αυτόπτες μάρτυρες.

Ο 16χρονος Axel Clavier από το Παρίσι που επέζησε της πυρκαγιάς, είπε ότι δεν είδε την πυρκαγιά να ξεκινά, αλλά είδε τις σερβιτόρες να φέρνουν μπουκάλια σαμπάνιας με βεγγαλικά.

Περιέγραψε «απόλυτο χάος» μέσα στο μπαρ. Ένας από τους φίλους του πέθανε και «δύο ή τρεις αγνοούνται», είπε στο Associated Press.

Οι αρχές έδωσαν στη δημοσιότητα το όνομα του πρώτου θύματος της πυρκαγιάς, του νεαρού Ιταλού γκολφέρ Emanuele Galeppini, και στην Ελβετία κηρύχθηκε πενθήμερο πένθος. Μία 15χρονη ελληνικής καταγωγής, η Αλίκη Καλλέργη (Alice Kallergis), που φέρεται να βρισκόταν στο μπαρ την παραμονή της Πρωτοχρονιάς μαζί με φίλες, είναι μεταξύ των αγνοουμένων.

Η τραγωδία ξύπνησε μνήμες από παλαιότερες φονικές πυρκαγιές σε μπαρ και νυχτερινά κέντρα διασκέδασης από τη Βόρεια Μακεδονία φέτος μέχρι τις ΗΠΑ των ’40s:

Η πυρκαγιά στο κέντρο διασκέδασης Pulse στη Βόρεια Μακεδονία

Η τραγωδία που συγκλόνισε τη Βόρεια Μακεδονία σημειώθηκε στην πόλη Κότσανι, τα ξημερώματα της 16ης Μαρτίου 2025, κατά τη διάρκεια συναυλίας στο νυχτερινό κλαμπ Pulse, όταν πυροτεχνήματα που χρησιμοποιήθηκαν για εφέ προκάλεσαν φωτιά στο εσωτερικό του καταστήματος. Μέσα σε λίγα λεπτά, οι φλόγες τύλιξαν τον χώρο, ο οποίος -όπως αποκαλύφθηκε αργότερα- δεν διέθετε ούτε τα βασικά συστήματα πυρασφάλειας.

Οι αρχές διαπίστωσαν ακόμη ότι το κλαμπ λειτουργούσε όλα τα τελευταία 12 χρόνια με πλαστογραφημένες άδειες, γεγονός που ενίσχυσε την οργή της κοινής γνώμης, η οποία ζητά εδώ και μήνες παραδειγματική τιμωρία για όσους ευθύνονται.

Τραγικός απολογισμός: 63 νεκροί – στην πλειονότητά τους νεαρής ηλικίας – και περίπου 200 τραυματίες. Τον περασμένο Νοέμβριο ξεκίνησε η δίκη για την τραγωδία, με συνολικά 35 άτομα να παραπέμπονται και το κατηγορητήριο να περιλαμβάνει βαριές κατηγορίες για ανθρωποκτονία εξ αμελείας, ψευδή πιστοποιητικά και παράβαση καθήκοντος. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο ιδιοκτήτης και οι υπεύθυνοι λειτουργίας του κλαμπ, τρεις πρώην δήμαρχοι του Κότσανι, δύο πρώην υπουργοί Οικονομίας, καθώς και κρατικοί λειτουργοί.

Η πυρκαγιά στο νυχτερινό κέντρο διασκέδασης The Station

Η πυρκαγιά στο κλαμπ The Station ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2003 σε ένα νυχτερινό κέντρο στο West Warwick, στο Rhode Island, στοιχίζοντας τη ζωή σε 100 ανθρώπους και τραυματίζοντας πάνω από 200.

Η επιζήσασα Linda Saran, που υπέστη σοβαρά εγκαύματα, δήλωσε στο CBS News το 2021: «Βγήκαμε ένα βράδυ Πέμπτης για να ακούσουμε μουσική, να πιούμε μπύρες και να περάσουμε καλά. Και το ένα τέταρτο αυτών των ανθρώπων δεν κατάφερε ποτέ να επιστρέψει σπίτι».

Η φωτιά ξέσπασε όταν η μπάντα Jack Russell’s Great White ανέβηκε στη σκηνή. Τέσσερα μεγάλα πυροτεχνήματα εκτοξεύτηκαν, στέλνοντας φλόγες στους τοίχους και εξαπλώνοντας γρήγορα τη φωτιά στον ηχομονωτικό αφρό. Ο αφρός, που είχε τοποθετηθεί στους τοίχους και το ταβάνι για να μειωθούν τα παράπονα για θόρυβο, ήταν εξαιρετικά εύφλεκτος, ενώ το νυχτερινό κέντρο δεν διέθετε συστήματα αυτόματης κατάσβεσης.

Οι έξοδοι ήταν επίσης σημαντικό πρόβλημα ασφαλείας. Τα αρχεία επιθεώρησης έδειξαν ότι τρεις μήνες πριν, ο τοπικός πυροσβεστικός έφορος είχε επισημάνει στους ιδιοκτήτες μια δευτερεύουσα εσωτερική πόρτα δίπλα στη σκηνή, η οποία άνοιγε προς τα μέσα και παραβίαζε τους κανονισμούς. Οι ιδιοκτήτες είχαν ενημερωθεί να την αφαιρέσουν, αλλά η πόρτα ήταν ακόμα εκεί τη νύχτα της πυρκαγιάς.

Η πυρκαγιά στο Happy Land Social Club

Τον Μάρτιο του 1990, πυρκαγιά στο Happy Land Social Club στο Bronx της Νέας Υόρκης στοίχισε τη ζωή σε 87 ανθρώπους και τραυμάτισε δεκάδες ακόμη.

Η φωτιά προκλήθηκε σκόπιμα. Ο Julio Gonzalez έριξε βενζίνη στο δάπεδο της εισόδου του κλαμπ και έβαλε φωτιά μετά από διαπληκτισμό με τη σύντροφό του.

Η πυρκαγιά εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα που μερικά θύματα κρατούσαν ακόμη ποτά στα χέρια τους, ενώ άλλοι πέθαναν αγκαλιασμένοι. Το κλαμπ δεν διέθετε σύστημα πυρόσβεσης, συναγερμούς πυρκαγιάς ή ασφαλείς εξόδους και λειτουργούσε παράνομα, καθώς η πόλη είχε διατάξει το κλείσιμό του λόγω πολυάριθμων παραβάσεων οικοδομικών και πυροσβεστικών κανονισμών.

Μετά την τραγωδία, η Νέα Υόρκη ενίσχυσε την επιβολή των κανόνων πυρασφάλειας και κλιμάκωσε τις προσπάθειες για το κλείσιμο παράνομων κέντρων. Ο Gonzalez καταδικάστηκε για πολλαπλές κατηγορίες ανθρωποκτονίας για τους θανάτους που προκλήθηκαν από τη φωτιά.

Η πυρκαγιά στο νυχτερινό κέντρο Cocoanut Grove

Η πυρκαγιά στο νυχτερινό κέντρο Cocoanut Grove, η φονικότερη στην ιστορία των ΗΠΑ, ξέσπασε στις 28 Νοεμβρίου 1942 στη Βοστώνη. Συνολικά 492 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και εκατοντάδες ακόμη τραυματίστηκαν.

Η ακριβής αιτία της φωτιάς δεν προσδιορίστηκε ποτέ επίσημα, αλλά ξεκίνησε από το υπόγειο και εξαπλώθηκε γρήγορα στο σαλόνι και σε μια σκάλα που λειτουργούσε σαν καμινάδα. Πολλοί θαμώνες παγιδεύτηκαν μέσα, καθώς δύο πόρτες εξόδου ήταν κλειδωμένες και η μοναδική περιστρεφόμενη πόρτα στην είσοδο είχε μπλοκαριστεί από τον κόσμο που προσπαθούσε να διαφύγει.

Την ώρα που ξέσπασε η φωτιά, στο κλαμπ βρισκόταν διπλάσιος κόσμος από τη νόμιμη χωρητικότητα, ενώ η εύφλεκτη ηχομονωτική επένδυση συνέβαλε στην ταχεία εξάπλωση της φωτιάς.

Η τραγωδία οδήγησε σε σημαντικές αλλαγές στους οικοδομικούς κανονισμούς και τα πρότυπα ασφάλειας, όπως οι περιστρεφόμενες πόρτες να συνοδεύονται από κανονικές πόρτες που ανοίγουν προς τα έξω, αλλά και στη βελτίωση της ιατρικής αντιμετώπισης εγκαυμάτων.

«Οι επιπτώσεις της φωτιάς στο Cocoanut Grove είναι ήδη για πάντα χαραγμένες στους κανονισμούς, στις πρακτικές ασφαλείας, στις καινοτομίες και τη γνώση που έχουν ήδη σώσει αμέτρητες ζωές», δήλωσε η δήμαρχος της Βοστώνης Michelle Wu το 2022, με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από τη φωτιά.

Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.