Υπόθεση Jason Arday: Όσα γνωρίζουμε για το σκάνδαλο που συγκλονίζει το Cambridge
- 17 ΑΥΓ 2026
Την Παρασκευή 14 Αυγούστου, ο Jason Arday βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του στο Battersea του νότιου Λονδίνου. Ήταν 41 ετών και, μέχρι λίγο καιρό πριν, ήταν καθηγητής Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Cambridge. Η βρετανική αστυνομία χαρακτήρισε τον θάνατό του «απροσδόκητο», διευκρινίζοντας ότι δεν τον αντιμετωπίζει ως ύποπτο.
Μέσα σχεδόν σε μία εβδομάδα, ο άνθρωπος που θεωρείτο ένα από τα πιο εντυπωσιακά success stories της βρετανικής ακαδημαϊκής ζωής, είχε παραιτηθεί από τη θέση του και είχε φύγει από τη ζωή.
Όταν διορίστηκε το 2023, ο Jason Arday, μόλις στα 37 του, έγινε γνωστός ως ο νεότερος μαύρος καθηγητής στην ιστορία των οκτώ και πλέον αιώνων του Cambridge. Η προσωπική του ιστορία ήταν βγαλμένη από ταινία: είχε ισχυριστεί ότι δεν μπορούσε να μιλήσει μέχρι τα 11 και να διαβάσει μέχρι τα 18, αλλά απέκτησε διδακτορικό πριν κλείσει τα 30.
Είχε ισχυριστεί, επίσης, ότι υπέφερε από διάφορες παθήσεις και σοβαρά προβλήματα υγείας καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, μεταξύ των οποίων ο αυτισμός, η επιληψία, το σύνδρομο «locked-in», ο καρκίνος των όρχεων και ένας όγκος στον εγκέφαλο.
Σύμφωνα με όσα έλεγε ο ίδιος, ήταν αθλητής αντοχής παγκόσμιας κλάσης που είχε καταγράψει μια σειρά από εντυπωσιακά επιτεύγματα, μεταξύ των οποίων το να τρέξει 30 μαραθώνιους σε 35 μέρες για φιλανθρωπικό σκοπό. Στη συνέχεια, υπήρχαν και τα ακαδημαϊκά του επιτεύγματα: ο Arday θεωρούνταν ένα ταλέντο που συναντάται μία φορά ανά γενιά, του οποίου η έρευνα στον τομέα του ήταν «η καλύτερη στον κόσμο», σύμφωνα με την Hilary Cremin, επικεφαλής της Παιδαγωγικής Σχολής του Cambridge. Ισχυριζόταν ότι είχε λάβει προκαταβολή ύψους 1,4 εκατομμυρίων απροσδιορίστου νομίσματος για την αυτοβιογραφία του, που τιτλοφορείται Great and Unfortunate Things, η οποία κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Simon & Schuster.
Η αποκαθήλωση του παιδιού – θαύματος και οι κατηγορίες για λογοκλοπή
Όλα άρχισαν τον περασμένο μήνα, όταν ο πρώην ερευνητής του Cambridge, Nathan Cofnas, σε ανάρτησή του στο Substack, δημοσίευσε στοιχεία που έμοιαζαν να τεκμηριώνουν σοβαρές περιπτώσεις λογοκλοπής στο ακαδημαϊκό έργο του Jason Arday. Δεν άργησαν να έρθουν αμφισβητήσεις σχετικά με τους ισχυρισμούς για τα αθλητικά του επιτεύγματα και τις επιτυχίες του στη συγκέντρωση χρημάτων. Συγκεκριμένα, υποστήριξε ότι η διδακτορική διατριβή του Arday, με τίτλο An exploration of peer-monitoring among student teachers’ to inform reflective practice within the context of action research, ήταν προϊόν λογοκλοπής, αφού την υπέβαλε σε λογισμικό ανίχνευσης λογοκλοπής.
Σε συνέντευξή του σε ραδιόφωνο εθνικής εμβέλειας, ο Cofnas απέδωσε τον διορισμό του Arday στην «ιδεολογία DEI» και υποστήριξε ότι ο Jason Arday «δεν είναι τόσο έξυπνος» όσο οι άλλοι καθηγητές του Cambridge. Παρεμπιπτόντως, ο Cofnas θα μπορούσε να περιγραφεί ευγενικά ως ένας φιλόσοφος με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για θέματα φυλής και δείκτη νοημοσύνης και λιγότερο ευγενικά, ως «επαγγελματίας ρατσιστής». Σε έρευνα που έχει δημοσιεύσει υποστήριξε ότι η φυλή συνδέεται με τη νοημοσύνη και ότι «σε ένα σύστημα που δεν κάνει διακρίσεις λόγω χρώματος» οι μαύροι «θα εξαφανίζονταν από σχεδόν όλες τις υψηλού προφίλ θέσεις εκτός του αθλητισμού και της ψυχαγωγίας». Ο Nathan Cofnas απολύθηκε από το Cambridge αφού κατηγορήθηκε για ρατσισμό.
Στις 24 Ιουλίου, οι Times του Λονδίνου δημοσίευσαν μια ανάλυση της διδακτορικής διατριβής του Arday του 2015, επισημαίνοντας πολλαπλά παραδείγματα αποσπασμάτων που ήταν «πανομοιότυπα ή σχεδόν πανομοιότυπα» με μια παλαιότερη εργασία που είχε γράψει άλλος ερευνητής.
Στις εβδομάδες που ακολούθησαν, και ενώ τα στοιχεία για απάτη είχαν καταστεί σχεδόν αναμφισβήτητα, ο ακαδημαϊκός βρέθηκε στο επίκεντρο μιας διεθνούς εμμονής και έντονης κριτικής, κυρίως από τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης και το X, που οδήγησε τελικά στην παραίτησή του στις 5 Αυγούστου.
«Αυτό που έζησα ξεπέρασε τα όρια μίας απλής ακαδημαϊκής διαφωνίας. Οι αδιάκοπες επιθέσεις, οι εικασίες και τα δημόσια σχόλια έχουν επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις σε εμένα και στους ανθρώπους που αγαπώ», έγραφε μεταξύ άλλων στην επιστολή της παραίτησής του, τονίζοντας ότι η παραίτησή του δεν πρέπει «να εκληφθεί ως αποδοχή των ισχυρισμών που έχουν διαδοθεί για μένα».
Ο ίδιος αρνήθηκε τις κατηγορίες περί λογοκλοπής, αλλά παραδέχτηκε ότι έκανε κάποια λάθη κατά τη διάρκεια της εκπόνησης της διδακτορικής του διατριβής.
«Η εκστρατεία παραπληροφόρησης ήταν πάρα πολύ για τον Jason, ο οποίος ήταν ένας ευγενικός άνθρωπος και πάντα ήθελε να βλέπει το καλύτερο σε όλους», δήλωσε η οικογένειά του, προσθέτοντας ότι για τρία χρόνια ο Arday «υπέστη μια εκστρατεία συνεχών επιθέσεων… από εκείνους που δεν άφηναν καμία ευκαιρία αναξιοποίητη στην προσπάθειά τους να τον υπονομεύσουν» και καταγγέλλοντας μια «εκστρατεία συστηματικής παρενόχλησης» από τον διορισμό του το 2023 ως καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Cambridge.
Ο δήμαρχος του Λονδίνου, Sadiq Khan τόνισε πως ο Arday «υπήρξε θύμα ενός ύπουλου δημόσιου εξευτελισμού τον οποίο δεν θα είχαν αντιμετωπίσει άλλοι άνθρωποι που θα είχαν βρεθεί στην δική του θέση», ενώ ο Weyman Bennett της οργάνωσης Stand Up to Racism, έκανε λόγο για «ρατσιστικό κυνήγι μαγισσών».
Το Cambridge ξεκινά έρευνα σχετικά με τις κατηγορίες περί λογοκλοπής
Στα απομνημονεύματά του, ο Arday έγραψε για τον εαυτό του ότι γεννήθηκε για να πετύχει και για να δοκιμαστεί. Ανακαλεί έναν οικογενειακό «μύθο», σύμφωνα με τον οποίο τη στιγμή της γέννησής του, το ραδιόφωνο έπαιζε το χιτ της δεκαετίας του 1980, Everybody Wants to Rule the World, των Tears for Fears. Γράφει επίσης, ότι η μαία που τον έφερε στον κόσμο παρατήρησε τα μακριά δάχτυλά του και είπε στη μητέρα του ότι αυτό ήταν σημάδι ότι προοριζόταν για μεγαλεία. Χρόνια αργότερα, όταν βρισκόταν στις αρχές της τρίτης δεκαετίας της ζωής του, θυμήθηκε πως ενώ βρισκόταν σε ανθρωπιστική αποστολή στη Βραζιλία, ένας εργαζόμενος της αποστολής, ακούμπησε το χέρι του στον ώμο του και προέβλεψε, και εκείνος, ότι τον περιμένει μια εξαιρετική ζωή.
Δεκάδες ακαδημαϊκοί του Πανεπιστημίου Cambridge είχαν υπογράψει μια επιστολή με την οποία ζητούσαν τη διεξαγωγή ανεξάρτητης έρευνας σχετικά με τον τρόπο διορισμού του Arday. Αρχικά, το Cambridge στήριξε τον καθηγητή, αναφέροντας ότι οι κατηγορίες για λογοκλοπή είχαν διερευνηθεί από το Πανεπιστήμιο John Moores του Λίβερπουλ, το οποίο είχε απονείμει το διδακτορικό στον Arday.
Στη συνέχεια, το πανεπιστήμιο άλλαξε στάση και δήλωσε ότι ξεκίνησε έρευνα «μετά από νέες πληροφορίες σχετικά με τα ακαδημαϊκά προσόντα και τους τιμητικούς διορισμούς του καθηγητή».
Η αντιπρύτανης του πανεπιστημίου, Deborah Prentice, ανακοίνωσε ότι το Cambridge θα επανεξετάσει τις διαδικασίες με τις οποίες επιλέγει και προσλαμβάνει το ακαδημαϊκό προσωπικό του και τόνισε ότι οι μη λευκοί εργαζόμενοι του πανεπιστημίου χαίρουν ιδιαίτερης εκτίμησης «για το ερευνητικό τους έργο, τα επιτεύγματά τους και τη συνεισφορά τους τόσο στο ίδρυμα όσο και στην ευρύτερη ακαδημαϊκή κοινότητα».
«Η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί εξαίρεση και δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να τεθούν υπό αμφισβήτηση ούτε το έργο τους ούτε η νομιμότητα της θέσης τους στο Cambridge», δήλωσε η Deborah Prentice.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.