Κάπου στην Αμερική το 1998, πολίτες προέβλεπαν τη ζωή σήμερα

Προσγειωνόμαστε στις Ηνωμένες Πολιτείες, δύο χρόνια πριν τη νέα χιλιετία. Σκάει το σκάνδαλο Clinton – Lewinsky και σοκάρει την Αμερική, με τα νοικοκυριά να επικοινωνούν το σουσουδάκι τους μέσω σταθερού τηλεφώνου. Στην άλλη γραμμή, οι φίλοι των Chicago Bulls ετοιμάζονται για το Three-peat. Δεν γνώριζαν ότι το 1998 θα έσπαγε η παρέα του Michael Jordan, μετά από έξι πρωταθλήματα, πέντε λιγότερα από τα κερδισμένα Όσκαρ του Τιτανικού, που σάρωνε στο κινηματογραφικό σύμπαν.

Την ίδια χρονιά, η Gallup και η USA Today πραγματοποίησαν μια αρκετά ενδιαφέρουσα δημοσκόπηση. Κάλεσαν 1.055 Αμερικανούς και τους ζήτησαν να δουν μέσα από την κλειδαρότρυπα πώς θα ήταν η ζωή το μακρινό, τότε, 2025.

27 χρόνια μετά, οι προβλέψεις διατηρούνται στα αρχεία του Roper Center του Πανεπιστημίου Cornell. Μερικές από αυτές γέρασαν πολύ καλά και πήγαν ταμείο, κι άλλες, δυστυχώς ή ευτυχώς, απέχουν πολύ ακόμα από την πραγματικότητα.

Οι προβλέψεις που επιβεβαιώθηκαν

Αρκετές από τις εκτιμήσεις των Αμερικανών του 1998 αποδείχθηκαν εντυπωσιακά εύστοχες. Η πλειοψηφία προέβλεψε ορθώς ότι οι ΗΠΑ θα είχαν εκλέξει μαύρο πρόεδρο, ότι οι γάμοι ομοφύλων θα ήταν νόμιμοι και ευρέως αποδεκτοί, αλλά και ότι θα εμφανιζόταν μια νέα, θανατηφόρα ασθένεια, με τον ιό COVID-19 να επιβεβαιώνει την προφητεία.

UNSPLASH

Ταμείο πήγε και η δυσπιστία τους στα σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Ο απλός κόσμος δεν θα έχει πρόσβαση στο διάστημα, ούτε η ανθρωπότητα θα είχε έρθει σε επαφή με εξωγήινες μορφές ζωής.

Οι προβλέψεις που «πήγαν κουβά»

Δεν επαληθεύτηκαν όλες οι προβλέψεις. Δύο στους τρεις θεωρούσαν σίγουρο ότι μέχρι το 2025 οι ΗΠΑ θα είχαν εκλέξει γυναίκα πρόεδρο και πάνω από το 50% πίστευε ότι θα είχε βρεθεί θεραπεία για τον καρκίνο, ενώ το 61% εκτιμούσε ότι οι άνθρωποι θα άγγιζαν εύκολα τα 100 χρόνια ζωής. Παρά τις επιστημονικές προόδους, η πραγματικότητα αποδείχθηκε πιο σύνθετη. Τι μοιάζει πιο πιθανό από τα παραπάνω να συμβεί, αλήθεια;

Ένα μέλλον γεμάτο ανησυχία

Η δημοσκόπηση δεν περιορίστηκε σε τεχνολογικές ή επιστημονικές εξελίξεις, αλλά κατέγραψε και το γενικότερο αίσθημα για την πορεία της κοινωνίας. Ήδη από το 1998, οι Αμερικανοί έβλεπαν στον ουρανό τα πρώτα σύννεφα.

Το 70% πίστευε ότι η ποιότητα ζωής θα βελτιωνόταν για τους πλούσιους, ενώ οι απόψεις για τη μεσαία τάξη ήταν διχασμένες. Η πλειοψηφία, πάντως, προέβλεπε ότι θα δυσκόλευε κι άλλο η ζωή των κατώτερων τάξεων. Περίπου το 80% έβλεπε ένα μέλλον με λιγότερη ιδιωτικότητα, ενώ το 57% πόνταρε στο ότι θα περιοριστούν ακόμα περισσότερο οι προσωπικές ελευθερίες.

UNSPLASH

Οι περισσότεροι ερωτηθέντες έβλεπαν επίσης αύξηση της εγκληματικότητας, επιδείνωση του περιβάλλοντος και πτώση των ηθικών αξιών. Το συντριπτικό 71% πίστευε ότι θα γινόταν δυσκολότερο να μεγαλώνουν τα παιδιά με σωστό τρόπο.

Ξεπρόβαλαν όμως και μερικές αχτίδες αισιοδοξίας. Οι περισσότεροι εκτιμούσαν ότι δεν θα υπάρχουν διακρίσεις στα δύο φύλα και ότι η ιατρική περίθαλψη θα γινόταν πιο προσβάσιμη. Δεν λες ότι πήγαν ταμείο πάντως.

Από την αισιοδοξία στη δυσαρέσκεια

Η Gallup συνεχίζει μέχρι σήμερα να καταγράφει τον παλμό της αμερικανικής κοινωνίας, αν και πλέον όχι μέσω σταθερών τηλεφώνων. Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική: το φθινόπωρο του 1998, περίπου το 60% των Αμερικανών δήλωνε ικανοποιημένο από την πορεία της χώρας. Σήμερα, το αντίστοιχο ποσοστό έχει καταρρεύσει στο 24%.

Ο καθρέφτης της ελπίδας και των προσδοκιών, έχει μάλλον σπάσει. Και ορισμένες φορές, το Black Mirror, μοιάζει με ντοκιμαντέρ.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ