October theory: Τι είναι και γιατί παίζει με την ψυχολογία μας

Διανύουμε τον μήνα που πολλοί επιμένουν να του προσθέτουν ένα «μ» χωρίς κανέναν απολύτως λόγο, οι μισοί εξακολουθούν τις πρώτες μέρες του να γράφουν Σεπτ, πριν συνειδητοποιήσουν ότι πέρασε και οι άλλοι μισοί έχουν ήδη αρχίσει να μετράνε αντίστροφα για τα Χριστούγεννα. Φυσικά και θα υπήρχε μια θεωρία που θα ήταν ολόδική του.

Στο διαδίκτυο υπάρχει και συγκεκριμένος όρος γι’ αυτό και ονομάζεται “October theory” ή αλλιώς «θεωρία του Οκτωβρίου», που υποστηρίζει ότι ο συγκεκριμένος μήνας έχει την τάση να φέρνει τα πάνω κάτω στη ζωή μας.

Αν ανατρέξεις στους προηγούμενους Οκτώβριους της ζωής σου, είναι πιθανόν να σημειώθηκαν από κάποια μικρή ή μεγάλη αλλαγή στη ζωή σου· μια νέα γνωριμία, έναν απρόσμενο χωρισμό, μια φιλία που μπήκε σε νέες βάσεις ή μια απόφαση που πήρες. Είναι το λεγόμενο “October canon event“, ένα απρόσμενο γεγονός το οποίο συμβαίνει μέσα στον Οκτώβριο και επηρεάζει το πώς θα κυλήσει η υπόλοιπη χρονιά.

Ακούγεται κάπως δραματικό; Σίγουρα. Αλλά πριν απορρίψεις την ιδέα και θεωρήσεις πως πρόκειται για ακόμη μια υπερβολή των social media, ας δούμε τι ακριβώς υποστηρίζει αυτή η θεωρία και γιατί κάθε φθινόπωρο βρίσκει όλο και περισσότερους ανθρώπους πρόθυμους να την επιβεβαιώσουν με τις προσωπικές τους ιστορίες.

Η βασική ιδέα πίσω από το October theory είναι ότι ο Οκτώβριος λειτουργεί σαν μια πρώτη και «μικρή» Πρωτοχρονιά, μια περίοδο δηλαδή, επανεκκίνησης, κατά την οποία αισθανόμαστε την ανάγκη να κάνουμε έναν μικρό απολογισμό της χρονιάς, και, ενδεχομένως, να αλλάξουμε όσα δεν μας αρέσουν.

Από τις πρώτες που έδωσαν όνομα σε αυτή την τάση ήταν η Izzy Utterson, δημιουργός περιεχομένου με έδρα το Λονδίνο, η οποία εξήγησε ότι η έναρξη της «τρομακτικής περιόδου» σηματοδοτεί μια περίοδο 90 ημερών πριν από την Πρωτοχρονιά, ένα χρονικό όριο ιδανικό για αυτοανασκόπηση και προσωπική ανάπτυξη. Σε ένα βίντεο που έχει συγκεντρώσει μέχρι σήμερα σχεδόν 42.000 προβολές, προέτρεψε τους ακόλουθούς της να αντιμετωπίσουν αυτή τη μεταβατική περίοδο ως ευκαιρία και να θέσουν στον εαυτό τους μια πρόκληση 90 ημερών. «Η “θεωρία του Οκτωβρίου” για μένα, είναι η ιδέα ότι ο Οκτώβριος αποτελεί μια περίοδο μετασχηματισμού στη ζωή μας. Απομένουν τρεις μήνες μέχρι την Πρωτοχρονιά, οπότε αρχίζουμε να αναλογιζόμαστε πραγματικά ό,τι έχει μείνει πίσω μας και να κοιτάζουμε προς το επόμενο έτος», είχε πει σε συνέντευξή της.

Η θεωρία άρχισε να κυκλοφορεί στο TikTok το 2023, αλλά απέκτησε μεγαλύτερη δημοτικότητα στα τέλη Σεπτεμβρίου και στις αρχές Οκτωβρίου του 2024, όταν ολοένα περισσότεροι χρήστες άρχισαν να μοιράζονται την ίδια περίπου διαπίστωση: αυτή η περίοδος του χρόνου τους δημιουργούσε μια ξαφνική ανάγκη για αλλαγή.

Υπάρχει κάποια λογική πίσω από όλα αυτά;

Όσο κι αν η ιδέα ότι ένας συγκεκριμένος μήνας μπορεί να καθορίσει την εξέλιξη της ζωής μας ακούγεται υπερβολική, το κομμάτι του October theory που αφορά τα νέα ξεκινήματα, έχει κάποια ψυχολογική βάση. Όπως για παράδειγμα, η Πρωτοχρονιά μάς δημιουργεί την αίσθηση μιας καινούργιας αρχής, έτσι και η μετάβαση από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο μπορεί να μας παρακινήσει να αλλάξουμε συνήθειες, στόχους ή προτεραιότητες.

Σύμφωνα με την Brianna Paruolo, LCMHC, ψυχοθεραπεύτρια και ιδρύτρια του On Par Therapy, είναι λογικό το γεγονός ότι αυτή η εποχή του χρόνου μας εμπνέει τόσο πολύ. «Οι έρευνες δείχνουν ότι χρειάζονται κατά μέσο όρο 66 ημέρες για να γίνει μια νέα συμπεριφορά αυτόματη, αν και αυτό μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την πολυπλοκότητα της συνήθειας και τις ατομικές διαφορές», εξηγεί η ίδια. «Ξεκινώντας τον Οκτώβριο, δίνετε στον εαυτό σας περίπου 90 ημέρες μέχρι την Πρωτοχρονιά, δηλαδή άφθονο χρόνο όχι μόνο για να δημιουργήσετε μια συνήθεια, αλλά και για να αρχίσετε να βλέπετε ουσιαστική πρόοδο».

Και τα October canon events που καραδοκούν;

Το ότι ο Οκτώβριος μπορεί να προσφέρεται για προσωπικό απολογισμό, δεν σημαίνει πως υπάρχει κάποιος αόρατος μηχανισμός που φροντίζει να χωρίζουν τα ζευγάρια, να διαλύονται φιλίες και να εμφανίζονται πρώην κάθε φορά που το ημερολόγιο γράφει 1η Οκτωβρίου. Και δεν υπάρχουν και επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι σημαντικές αλλαγές στη ζωή του καθενός συμβαίνουν συχνότερα τον συγκεκριμένο μήνα.

Αυτό που μπορεί να συμβαίνει είναι κάτι πολύ πιο απλό: από τη στιγμή που έχουμε ακούσει ότι ο Οκτώβριος είναι ο μήνας των μεγάλων αλλαγών, αρχίζουμε να δίνουμε μεγαλύτερη προσοχή σε γεγονότα που επιβεβαιώνουν αυτή την ιδέα.

Θυμόμαστε για παράδειγμα μια απροσδόκητη γνωριμία που κάναμε κάποιο φθινόπωρο ή έναν χωρισμό που μας σημάδεψε έναν Οκτώβριο, ή μια συνέντευξη για δουλειά που προγραμματίστηκε τέτοιες μέρες πριν 5 χρόνια. Αντίθετα, οι Οκτώβριοι κατά τους οποίους δεν συνέβη κάτι αξιομνημόνευτο δεν έχουν την ίδια θέση στη μνήμη μας. Ούτε, προφανώς, την ίδια απήχηση στο TikTok.

Ίσως, λοιπόν, να πρόκειται για σύμπτωση. Ίσως απλώς να έχουμε μεγαλύτερη ανάγκη για αλλαγή αυτή την εποχή του χρόνου. Ίσως πάλι να μας αρέσει να πιστεύουμε ότι όσα συμβαίνουν στη ζωή μας αποτελούν μέρος ενός μεγαλύτερου σεναρίου.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ