Οι λαγοκέφαλοι είναι ο φετινός εχθρός του Έλληνα λουόμενου και των αλιέων
- 16 ΙΟΥΝ 2026
Τι θα ήταν το ελληνικό καλοκαίρι χωρίς το ετήσιο ραντεβού μας με κάποιον νέο καλοκαιρινό πανικό; Αν δεν είναι οι μοβ μέδουσες, θα είναι οι καρχαρίες, κι αν δεν είναι οι καρχαρίες θα είναι οι λαγοκέφαλοι. Φέτος, τα ΜΜΕ και το Ίντερνετ αποφάσισε πως τα ψάρια που ανήκουν στην οικογένεια των Τετραοδοντίδων είναι οι απόλυτοι εχθροί του Έλληνα λουόμενου και των επαγγελματιών στην αλιεία.
Και πράγματι είναι. Αποτελεί πρόβλημα για το θαλάσσιο οικοσύστημα και τους ψαράδες, οι οποίοι ζητούν την άμεση εφαρμογή προγράμματος επιδοτήσεων για την εξόντωση των τοξικών τετραοδοντίδων, όσο οι επιστήμονες αναζητούν τρόπους εξουδετέρωσης της θανατηφόρας τοξίνης τους.
Το πρόβλημα πλήττει πολλές μεσογειακές χώρες, με την Κύπρο και την Ελλάδα να συγκαταλέγονται στις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο.
Αυτό το δηλητηριώδες, παμφάγο ψάρι εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της διώρυγας του Σουέζ και έχει καταστεί κυρίαρχο τα τελευταία χρόνια, προκαλώντας σοβαρές ζημιές στη θαλάσσια βιοποικιλότητα, ενώ τα εξαιρετικά ισχυρά σαγόνια και δόντια του μπορούν να καταστρέψουν δίχτυα, σχοινιά και αλιευτικό εξοπλισμό.
Στην Ελλάδα καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2005, στην Κρήτη και στα νησιά των Δωδεκανήσων. Είκοσι χρόνια αργότερα έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα.
Ψαράδες στην Κρήτη βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με την απειλή, η οποία μοιάζει να είναι και ιδιαίτερα ανθεκτική. «Τρώει ό,τι βρει στον δρόμο του και δεν φαίνεται να απειλείται από τίποτα, καθώς δεν έχει φυσικούς θηρευτές μεταξύ των άλλων ψαριών», λέει ο ψαράς Γιάννης Γιανκάκης.
Την ίδια στιγμή, όπως αναφέρει ο Λάμπης Ατζαράκης, οι πληθυσμοί των εμπορικών ψαριών έχουν μειωθεί δραματικά και «η θάλασσα είναι γεμάτη από λεοντόψαρα (Pterois miles), λαγοκέφαλους (Lagocephalus sceleratus) και κορνετόψαρα (Fistularia commersonii)- όλα ξενικά είδη. Δεν έχει περάσει ούτε ένα καλό ψάρι από τη διώρυγα του Σουέζ, μόνο προβλήματα».
Οι Έλληνες αλιείς καλούν το κράτος να θεσπίσει άμεσα ένα πρόγραμμα επιδοτήσεων για την αλίευση και την απομάκρυνση των λαγοκέφαλων, με στόχο τη μείωση του πληθυσμού τους και τον περιορισμό των σημαντικών οικονομικών ζημιών που προκαλούν στον κλάδο.
Σύμφωνα με τη θαλάσσια βιολόγο Νότα Περιστεράκη από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΚΘΕ), ο αντίκτυπος είναι ήδη μετρήσιμος. «Οι μελέτες μας δείχνουν ότι το είδος Lagocephalus sceleratus έχει σημαντικές επιπτώσεις στους αλιείς, ιδίως σε όσους ασχολούνται με την παράκτια αλιεία. Υπολογίζουμε ότι οι απώλειες ανέρχονται κατά μέσο όρο σε περίπου 8.500 ευρώ ετησίως για κάθε αλιευτικό σκάφος», εξηγεί.
Παράλληλα, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κατανάλωσή τους μπορεί να αποβεί μοιραία λόγω της ισχυρής νευροτοξίνης που περιέχει.
Η θαλάσσια βιολόγος Θέκλα Αναστασίου εξηγεί ότι η τετροδοτοξίνη, η οποία βρίσκεται στα όργανα του ψαριού, είναι εξαιρετικά επικίνδυνη για τον άνθρωπο. «Η κατάποσή της μπορεί να προκαλέσει καρδιακή ανεπάρκεια και παράλυση του αναπνευστικού συστήματος. Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κατά το χειρισμό και την κατανάλωσή της», τονίζει.
Ερευνητές μελετούν τρόπους εξουδετέρωσης της τοξίνης, ώστε το είδος αυτό να αποκτήσει κάποια οικονομική αξία. Ο χημικός Μανώλης Μανδαλάκης αναφέρει ότι έχουν ήδη διεξαχθεί μελέτες για την απομάκρυνση της τετροδοτοξίνης από τους λαγοκέφαλους, ώστε η βιομάζα τους να μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια σε εφαρμογές χαμηλού κινδύνου, όπως η παραγωγή λιπασμάτων και κομπόστ.
Και μιας που φτάσαμε ως εδώ, αχρείαστες να είναι, αλλά ακολουθούν μερικές χρήσιμες οδηγίες από τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό για το τι να κάνετε σε περίπτωση που σας δαγκώσει λαγοκέφαλος κατά τη διάρκεια των διακοπών σας.
Αν και το δάγκωμα του λαγοκέφαλου δεν είναι τοξικό, οι ιδιαίτερα ισχυρές σιαγόνες του, που μοιάζουν με ράμφος, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά τραύματα και έντονη αιμορραγία.
Ο Τομέας Υγείας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού συνιστά:
- Άμεσο καθαρισμό του τραύματος με άφθονο τρεχούμενο καθαρό νερό και σαπούνι. Μην χρησιμοποιείτε τοπικά αντισηπτικά χωρίς οδηγία γιατρού.
- Εφαρμόστε σταθερή πίεση με καθαρές γάζες ή πανί καθαρό. Αν η αιμορραγία είναι έντονη, διατηρήστε συνεχή πίεση πάνω στο τραύμα, κρατώντας το μέλος ψηλά.
- Αναζητήστε οπωσδήποτε ιατρική βοήθεια, το τραύμα από το δάγκωμα, θα χρειαστεί εξειδικευμένη φροντίδα, αντιτετανικό ορό, ίσως κι ράμματα αν το τραύμα είναι βαθύ.
- Σε περίπτωση που το περιστατικό συμβεί σε απομακρυσμένη περιοχή ή η αιμορραγία είναι έντονη, οι πολίτες θα πρέπει να καλέσουν άμεσα το ΕΚΑΒ (166) ή τον Ευρωπαϊκό Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης (112), παρέχοντας τις κατάλληλες Πρώτες Βοήθειες μέχρι την άφιξη της εξειδικευμένης βοήθειας.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.