Όλοι νομίζουν ότι ο λαγοκέφαλος είναι ένας, αλλά είναι επτά τα είδη

Είναι οι πρωταγωνιστές του φετινού ελληνικού καλοκαιριού – με την γκραν γκινιόλ εικόνα που προσδίδουν τα κοφτερά τους δόντια (ικανά, όπως δείχνουν σειρά από βίντεο, να συνθλίψουν με άνεση κουτάκια αλουμινίου ή σκληρά όστρακα) αλλά και την είδηση ότι καταγράφονται πλέον και στα νερά της Αττικής, οι λαγοκέφαλοι απασχολούν πλέον τους πάντες: τους λουόμενους που σκέφτονται διπλά πριν να βουτήξουν, τους ψαράδες που βγαίνουν με άδεια δίχτυα, την Πολιτεία που αποφάσισε να τους επικηρύξει.

Εντούτοις, το πιο τρομακτικό είναι το σενάριο να πρωταγωνιστούν όλα τα καλοκαίρια από εδώ και στο εξής, με ό,τι συνεπάγεται αυτή η αλλαγή για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, την αλιεία και τις τιμές στα ψάρια. Το σενάριο να μην υπάρχει επιστροφή, δηλαδή.

Όπως αποτυπώνεται στον σχετικό χάρτη χρονολογικής καταγραφής από το Ελληνικό Δίκτυο για τα Υδρόβια Χωροκατακτητικά Είδη (ELNAIS) του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), η επέκταση των λαγοκέφαλων είναι ταχύτατη: πρώτη φορά επιβεβαιώθηκε η παρουσία τους στα ελληνικά ύδατα το 2005, μέσα σε μια δεκαετία επεκτάθηκαν στα νοτιοανατολικά, αργότερα και στα δυτικά, ενώ σήμερα φαίνεται να συναντώνται «σχεδόν σε όλες τις ελληνικές θάλασσες», με τις παρατηρήσεις να γίνονται ολοένα και συχνότερες, ακόμη και σε ρηχά νερά και παρά την κοντινή παρουσία λουόμενων.

Βέβαια, να τονίσουμε ότι δεν κυνηγάνε τον άνθρωπο – πρέπει να είσαι εξαιρετικά άτυχος ή προκλητικός για να σε δαγκώσει λαγοκέφαλος.

Σε αντίθεση με τις αναρτήσεις που εμφανίζονται το τελευταίο διάστημα στα social media και τον πανικό στα δελτία ειδήσεων, οι επίσημοι επιστημονικοί φορείς δεν έχουν επιβεβαιώσει περιστατικά επιθέσεων λαγοκέφαλου αυτό το καλοκαίρι. Δεν υπάρχουν τεκμηριωμένες καταγραφές. Κρατάμε κατά νου το ότι «διαχρονικά και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να πλησιάζουμε, να χαϊδεύουμε, να ταΐζουμε, και να προκαλούμε την άγρια πανίδα», όπως αναφέρει σε νέα ανακοίνωση που εξέδωσε το ΕΛΚΕΘΕ, και ενημερωνόμαστε κατάλληλα για το νέο είδος που κατοικεί εκεί όπου βουτάμε.

Σε περίπτωση τραυματισμού: καθαρίζουμε άμεσα με καθαρό νερό, καλύπτουμε με γάζα και μεταβαίνουμε σε κέντρο υγείας.

Σε περίπτωση συνάντησης με λαγοκέφαλο, υποβάλλουμε την καταχώριση στη σχετική πλατφόρμα (ΕΛΝΑΙΣ), αφού πρώτα βεβαιωθούμε ότι πρόκειται για είδος λαγοκέφαλου – και όχι σάλπες ή άλλα μικρά πελαγικά είδη που μοιάζουν.

Για την ακρίβεια, δεν είναι μονάχα ένα το είδος λαγοκέφαλου το οποίο εντοπίζεται στα ελληνικά ύδατα, αλλά επτά διαφορετικά είδη λαγοκέφαλου – όλα τους με ισχυρή νευροτοξίνη στους ιστούς (Tetrodotoxin – TTX) για την οποία δεν υπάρχει γνωστό αντίδοτο. Όπως δείχνει καθαρά σε ένα ενιαίο γράφημα το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας, τα επιμέρους είδη και τα χαρακτηριστικά τους είναι τα εξής:

1. Κοινός Λαγοκέφαλος (Lagocephalus lagocephalus): Το ψάρι αυτό έχει μακρύ σώμα, το χρώμα της ράχης του είναι σε αποχρώσεις του μπλε ενώ έχει και λίγες κηλίδες.
2. Λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus): Αποτελεί το πιο κοινό είδος διεθνώς αλλά και στις ελληνικές θάλασσες. Έχει πολλές σκούρες κηλίδες και μια χαρακτηριστική ασημί πλευρική γραμμή.
3. Καστανόραχος Λαγοκέφαλος (Lagocephalus spadiceus): Η ράχη του είναι καστανή, η κοιλιά του έχει ανοιχτό χρώμα, ενώ στα πτερύγια είναι κιτρινωπά.
4. Λαγοκέφαλος του Σουέζ (Lagocephalus suezensis): Το σώμα του συγκεκριμένου λαγοκέφαλου είναι μικρότερο από τα υπόλοιπα είδη και στα πλευρά έχει σκουρόχρωμες κηλίδες.
5. Βραχυκέφαλος τετραόδοντας (Sphoeroides pachygaster): Το συγκεκριμένο είδος διαφέρει αρκετά από τα υπόλοιπα, με κοντόχοντρο σώμα και στρογγυλεμένο κεφάλι., ενώ φέρει και αυτό σκούρες κηλίδες. Εντοπίζεται σε μεγαλύτερα βάθη (άνω των 100 μ.)
6. Νανολαγοκέφαλος (Τorquigener flavimaculosus): Πολύ μικρό είδος με λεπτό σώμα.
7. Λαγοκέφαλος του Günther (Lagocephalus guentheri): Ανοιχτόχρωμο σώμα, λευκή κοιλιά και χαρακτηριστικό μικρό ρύγχος.

Η συστηματική παρακολούθηση των πληθυσμών του λαγοκέφαλου αποτελεί βασική προϋπόθεση, προκειμένου να διαθέτουμε την καλύτερη δυνατή εικόνα για την αφθονία του στις ελληνικές θάλασσες και να καταφέρουμε να ελέγξουμε την εξάπλωσή του, προτού καταστεί αυτό μη αναστρέψιμο για τη βιοποικιλότητα των ελληνικών θαλασσών.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ

LIFE

Οι λαγοκέφαλοι είναι ο φετινός εχθρός του Έλληνα λουόμενου και των αλιέων

Aκολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.