Όταν τα άλογα περνάνε μέσα από τις φλόγες στην Ισπανία

Άλογα που καλπάζουν άφοβα πάνω από τις φλόγες, ένας ερημήτης που υπήρξε ο πρώτος ασκητής του Χριστιανισμού και άφθονη κρασοκατάνυξη μεταξύ των χωρικών, με ευχές για καλοτυχία και ευημερία τη νέα χρονιά – πού συνδέονται όλα τα παραπάνω;

Στην παράδοση του Las Luminarias, ίσως του πιο θεαματικού εθίμου που τελείται σε χριστιανικό πλαίσιο ανά τον κόσμο, μία γιορτή καθαγιασμού που λαμβάνει χώρα την παραμονή και ανήμερα του Αγίου Αντωνίου του Μέγα (16-17/1) στα χωριά της κεντρικής και της νότιας Ισπανίας.

Για την ακρίβεια, το πιθανότερο είναι ότι το έθιμο ανάγεται σε παγανιστικές ρίζες (ντόπιοι έχουν δηλώσει ότι συνδέεται με προχριστιανικές πρακτικές που οι Κέλτες εφάρμοζαν στην περιοχή της Ιβηρικής Χερσονήσου από το 1.000 π.Χ.), αλλά, όπως συμβαίνει συχνά στο πέρασμα των αιώνων, το έθιμο αφομοιώθηκε από τη θρησκεία που επικράτησε αργότερα και έτσι οδηγούμαστε στο σήμερα και στο παράδοξο με τον γνωστό ερημίτη.

Ποιο παράδοξο;

Κατά την Ορθόδοξη Εκκλησία, η ιστορία του Αγίου Αντωνίου του Μέγα αποτελεί ένα σύμβολο για την ασκητική ζωή και τον πνευματικό αγώνα ενάντια στους πειρασμούς – αποτυπώνεται κατά κανόνα σε έρημο ή σπηλιά να παλεύει ενάντια στους δαίμονες.

Απ’ την άλλη, στην παράδοση της Καθολικής Εκκλησίας ο ίδιος Άγιος συνδέθηκε στενά με την προστασία των ζώων, χάρη στα τάγματα τα οποία αναπτύχθηκαν κατά τον Μεσαίωνα για την προστασία ασθενών και ζώων σε χώρες όπως η Ισπανία και η Γαλλία, φέροντας ως έμβλημα τον Άγιο Αντώνιο τον Μέγα. Από τότε, έγινε (και) προστάτης των ζώων.

Γι’ αυτό, στη μεταγενέστερη δυτική τέχνη ο Άγιος Αντώνιος εμφανίζεται συχνά με ένα γουρούνι στο πλάι του. Γι’ αυτό και το Las Luminarias, που συνδέει τον Άγιο με το παλιό παγανιστικό τελετουργικό του καθαγιασμού με τη φωτιά.