BUSINESS

Πώς η Διαμαντής Μασούτης Α.Ε. μεγάλωσε χωρίς να αλλάξει και να χάσει τις αξίες της

Αυτή είναι η ιστορία μιας οικογενειακής επιχείρησης που ξεκίνησε από ένα κατάστημα στη Θεσσαλονίκη και εξελίχθηκε σε ένα δίκτυο με περισσότερα από 1.400 εταιρικά και συνεργαζόμενα καταστήματα σε όλη την Ελλάδα. Αυτή είναι η ιστορία της Μασούτης.  

Δεν θυμάμαι πόσο χρονών ήμουν, θυμάμαι όμως ακόμα πολύ καθαρά εκείνη τη διαδρομή. Το Αθήνα – Θεσσαλονίκη ήταν ένα από τα πιο αγαπημένα μου ταξίδια που κάναμε οικογενειακώς τουλάχιστον 2 φορές τον χρόνο, γιατί στο τέλος του ταξιδιού μας περίμεναν συγγενείς, θείες, θείοι και ξαδέρφια. Ένα απόγευμα, επιστρέφοντας στο σπίτι τους στο Ρετζίκι, κάναμε μια στάση για τα απαραίτητα. «Να σταματήσουμε και λίγο στον Μασούτη» και μετά από λίγο από το πίσω κάθισμα θυμάμαι να σηκώνω το βλέμμα και να βλέπω τα κόκκινα γράμματα της επιγραφής και ένα όνομα που δεν είχα ξανακούσει και ξαναδεί ποτέ.

Σε σύγκριση με τα σούπερ μάρκετ της γειτονιάς μου, εδώ στην Αθήνα, η διαφορά ήταν χαοτική.

Θυμάμαι το κατάστημα να μου φαίνεται τεράστιο και φωτεινό, με ενίοτε διαφορετικά προϊόντα από αυτά που έβλεπα στα σούπερ μάρκετ της γειτονιάς μου, εδώ στην Αθήνα, όπου ακολουθούσα συνήθως τους γονείς μου για τα ψώνια της εβδομάδας. Οι γνωστές μικρές, παιδικές εντυπώσεις, που δεν υπάρχει κανένας προφανής λόγος να αποθηκεύσει η μνήμη, κι όμως το κάνει.

Τα χρόνια πέρασαν. Η Θεσσαλονίκη παρέμενε ένας τόπος οικογενειακών επισκέψεων, φίλοι προστέθηκαν στην πορεία, οι πόλεις άλλαζαν και μαζί τους αλλάζαμε και όλοι εμείς. Μετά από πολλά χρόνια, ενήλικας πια, άκουσα ότι η Μασούτης ερχόταν στην Αθήνα.

Για μια στιγμή γύρισα πάλι πίσω σε εκείνο το απόγευμα στο Ρετζίκι και με είδα να κάθομαι στην πίσω θέση του αυτοκινήτου του θείου μου, στη διαδρομή για το σούπερ μάρκετ· στη στάση για τα ψώνια· στα μεγάλα κόκκινα γράμματα.

Αυτό που κάποτε για μένα ήταν απλώς ένα άγνωστο όνομα σε μια επιγραφή στη Θεσσαλονίκη, είχε εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Και όταν, το 2018, έκανε τη μεγάλη κίνηση προς την Αττική, δεν επρόκειτο απλώς για την επέκταση μιας βορειοελλαδίτικης επιχείρησης προς τον Νότο. Ήταν το επόμενο κεφάλαιο μιας ιστορίας που είχε αρχίσει περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες νωρίτερα.

Σήμερα, πενήντα χρόνια μετά την ίδρυσή της, το ενδιαφέρον στην περίπτωση της Μασούτης δεν βρίσκεται μόνο στο πόσο μεγάλωσε, αλλά στο πώς.

Όλα άρχισαν το 1976, όταν ο Διαμαντής Μασούτης άνοιξε το πρώτο κατάστημα της εταιρείας στην οδό Κ. Κρυστάλλη, στην πλατεία Αντιγονιδών, στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, ένα κατάστημα που ακόμη βρίσκεται εκεί.

Μπορεί να μοιάζει με μια απλή λεπτομέρεια μέσα σε μια ιστορία γεμάτη εξαγορές, επενδύσεις και εκατοντάδες νέα σημεία πώλησης, στην πραγματικότητα όμως λειτουργεί σχεδόν σαν σημείο αναφοράς: υπενθυμίζει από πού ξεκίνησαν όλα.

Από εκείνο το πρώτο κατάστημα μέχρι ένα δίκτυο 1.400 σημείων σε ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα, μεσολάβησε μια τεράστια απόσταση, χωρίς όμως να αλλάξει η φιλοσοφία που είχε χτιστεί από την πρώτη μέρα.

Τη σκυτάλη αυτής της πορείας πήρε το 2015 ο Γιάννης Μασούτης, οδηγώντας την εταιρεία σε μια νέα περίοδο ανάπτυξης. Η δική του επιχειρηματική διαδρομή ταυτίστηκε με μια περίοδο κατά την οποία η εταιρεία χρειάστηκε να κάνει κάτι εξαιρετικά δύσκολο: να περάσει από τη γεωγραφική ισχύ της Βόρειας Ελλάδας σε ένα πολύ μεγαλύτερο πανελλαδικό αποτύπωμα, χωρίς να μετατραπεί σε κάτι αγνώριστο στην πορεία.

Να μεγαλώνεις χωρίς να κόβεις τις ρίζες

Η μεγάλη στροφή ήρθε το 2018.

Η Μασούτης έκανε δυναμική είσοδο στην Αττική, αποκτώντας, μέσω εξαγοράς, 56 εταιρικά καταστήματα σε Αττική και Άνδρο. Για μια εταιρεία που επί δεκαετίες είχε ταυτιστεί τόσο έντονα με τη Βόρεια Ελλάδα, η κίνηση είχε ιδιαίτερη βαρύτητα.

Η Αθήνα δεν ήταν απλώς άλλη μία αγορά. Ήταν αλλαγή κλίμακας.

Το 2019 και το 2020 ακολούθησαν νέα σημεία πώλησης στην Αττική και η είσοδος στην Αχαΐα με τρία καταστήματα στην Πάτρα. Το 2022, μέσα από τη στρατηγική συνεργασία με τη ΣΥΝ.ΚΑ Κρήτης Υπεραγορές Α.Ε., η παρουσία διευρύνθηκε ακόμη περισσότερο στη νησιωτική Ελλάδα: σε νησιά του Αιγαίου, στην Κέρκυρα και στην Κρήτη.

Το 2022 η εταιρεία διεύρυνε την παρουσία της σε Κέρκυρα, νησιά του Αιγαίου και Κρήτη μέσα από μία σημαντική στρατηγική συνεργασία με τη ΣΥΝ.ΚΑ Κρήτης Υπεραγορές Α.Ε.

Το 2023 άνοιξε στη Γλυφάδα και το πρώτο Grand Μασούτης στην Αττική.

To 2026, τη χρονιά που η Διαμαντής Μασούτης Α.Ε. συμπληρώνει 50 χρόνια πορείας, πραγματοποιεί την μεγαλύτερη εξαγορά στη ιστορία της. Με την εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός διαμορφώνει ένα νέο ισχυρό σχήμα στο ελληνικό λιανεμπόριο και διαθέτει πλέον το μεγαλύτερο δίκτυο στη χώρα με περισσότερα από 1.400 εταιρικά και συνεργαζόμενα καταστήματα και απασχολεί 16.000 εργαζόμενους.

Αν δει κανείς αυτές τις κινήσεις μόνο ως αριθμούς, έχει μπροστά του μια κλασική ιστορία επιχειρηματικής επέκτασης. Νέα καταστήματα, νέες περιοχές, μεγαλύτερο δίκτυο. Αλλά, το ενδιαφέρον βρίσκεται ακριβώς στην επιλογή να μην αντιμετωπιστεί η ανάπτυξη ως ανάγκη επανεφεύρεσης της εταιρείας, αλλά ως συνέχεια της ίδιας λογικής σε μεγαλύτερη κλίμακα.

Οι άνθρωποι πριν από τα τετραγωνικά

Υπάρχει μια φράση που η Μασούτης χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια για να περιγράψει αυτή τη φιλοσοφία: «Η δύναμή μας είναι οι άνθρωποί μας».

Σε ένα επιχειρηματικό περιβάλλον όπου εύκολα όλα μεταφράζονται σε τζίρους, μερίδια αγοράς, τετραγωνικά μέτρα και αριθμούς καταστημάτων, η φράση αποκτά νόημα μόνο όταν συνδέεται με τον τρόπο που λειτουργεί στην πράξη μια εταιρεία.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, αυτό σημαίνει μακροχρόνιες σχέσεις με εργαζομένους, συνεργασίες με προμηθευτές, στήριξη τοπικών παραγωγών και σταθερή παρουσία στις κοινωνίες όπου λειτουργούν τα καταστήματα.

Δεν είναι τυχαίο ότι στη Βόρεια Ελλάδα το όνομα Μασούτης δεν αποτελεί απλά μία ακόμη αλυσίδα καταστημάτων, αφού για δεκαετίες υπήρξε και αποτελεί μέρος της καθημερινότητας ολόκληρων πόλεων και γειτονιών.

Για τον Γιάννη Μασούτη, η ανάπτυξη δεν θα μπορούσε να σημαίνει απλώς περισσότερες ταμπέλες στον χάρτη. Έπρεπε να σημαίνει ότι η ίδια σχέση εμπιστοσύνης μπορεί να οικοδομηθεί και εκεί όπου το όνομα δεν κουβαλούσε ακόμη δεκαετίες οικειότητας.

Με έναν παράξενο τρόπο, δηλαδή, έπρεπε να συμβεί σε μεγαλύτερη κλίμακα αυτό που συνέβη και με τη δική μου παιδική ανάμνηση: ένα άγνωστο όνομα πάνω από την είσοδο ενός καταστήματος να γίνει σταδιακά κάτι απολύτως οικείο.

Να αλλάζεις χωρίς να γίνεσαι κάποιος άλλος

Βέβαια, το να μένεις πιστός σε μια φιλοσοφία δεν σημαίνει ότι μένεις ακίνητος.

Το σημερινό λιανεμπόριο δεν έχει μεγάλη σχέση με εκείνο του 1976, ούτε καν με εκείνο που θυμάμαι εγώ μεγαλώνοντας.

Η τεχνολογία άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο ψωνίζουμε. Το ηλεκτρονικό εμπόριο έγινε κομμάτι της καθημερινότητας. Οι ανάγκες της εφοδιαστικής αλυσίδας έγιναν πιο σύνθετες. Οι καταναλωτές ζητούν ταχύτητα, ευκολία, καλύτερη ψηφιακή εμπειρία αλλά και μεγαλύτερη περιβαλλοντική υπευθυνότητα.

Η Μασούτης ακολούθησε αυτές τις αλλαγές επενδύοντας στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στο e-shop και στην αναβάθμιση των φυσικών καταστημάτων της. Στην Αττική λειτουργεί dark store αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση του ηλεκτρονικού καταστήματος, ενώ το δίκτυο υποστηρίζεται από το Logistics Center στο Καβαλάρι Θεσσαλονίκης, με εγκαταστάσεις 62.000 τ.μ. σε έκταση 145.000 τ.μ. και ενισχύθηκε με τέσσερις αποθηκευτικές και διανεμητικές υποδομές που απέκτησε με την πρόσφατη εξαγορά.

Παράλληλα, η εταιρεία ενσωματώνει πράσινες πρακτικές και επενδύει σε μια πιο βιώσιμη λειτουργία. Με άλλα λόγια, τα εργαλεία αλλάζουν, όμως το ερώτημα είναι τι επιλέγεις να κρατήσεις ίδιο.

Τι σημαίνει τελικά «οικογενειακή επιχείρηση»;

Συχνά χρησιμοποιούμε τον όρο «οικογενειακή επιχείρηση» για να περιγράψουμε κάτι μικρό. Ένα μαγαζί, μια τοπική δραστηριότητα, μια εταιρεία που περνάει από γενιά σε γενιά χωρίς να ξεφεύγει πολύ από το σημείο όπου γεννήθηκε.

Η Μασούτης είναι ενδιαφέρουσα ακριβώς επειδή ανατρέπει αυτή την εικόνα.

Μια οικογενειακή επιχείρηση μπορεί να έχει εκατοντάδες καταστήματα. Μπορεί να πραγματοποιεί μεγάλες εξαγορές. Μπορεί να βρίσκεται από τη Θεσσαλονίκη μέχρι την Αθήνα, την Πάτρα, την Κέρκυρα, τις Κυκλάδες και την Κρήτη. Μπορεί να επενδύει σε logistics, ηλεκτρονικό εμπόριο και ψηφιακές υποδομές.

Και να εξακολουθεί να θεωρεί ότι η βασική της δύναμη είναι οι άνθρωποι και οι σχέσεις που έχει δημιουργήσει μαζί τους.

Αυτό ίσως να είναι και το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της επιχειρηματικής διαδρομής του Γιάννη Μασούτη. Δεν παρέλαβε μια επιτυχημένη εταιρεία, κατορθώνοντας να την κάνει μεγαλύτερη. Επέλεξε να τη μεγαλώσει χωρίς να θεωρήσει απαραίτητο να αποκηρύξει όσα την είχαν φέρει μέχρι εκεί.

Πενήντα χρόνια μετά το πρώτο κατάστημα στην πλατεία Αντιγονιδών, η απόσταση μέχρι τα 1.400 σημεία του σημερινού δικτύου είναι τεράστια.

Μερικές φορές, απλώς, η επιχειρηματική επιτυχία δεν μετριέται μόνο από το πόσο μακριά έφτασες, αλλά και από το τι επέλεξες να πάρεις μαζί σου στη διαδρομή.