Πόσο καιρό χρειάζεται ο σκύλος μας για να μας ξεχάσει
- 5 ΝΟΕ 2026
Υπάρχει μια πολύ διακριτή γραμμή μεταξύ των θεαμάτων που παρακολουθώ και εκείνων που δεν πλησιάζω καν. Αποφεύγω, με μεγαλύτερη συνέπεια από αυτήν που ο διάβολος αποφεύγει το λιβάνι, ταινίες και σειρές που έχουν στο cast σκύλο.
Αν τυχόν τώρα, εμφανιστεί αίφνης το όποιο έμβιο ον (εξαιρουμένου του ανθρώπου) και διαδραματίζει κάποιο ρόλο στις εξελίξεις, πατώ το exit πιο γρήγορα από την σκιά μου.
Συγγνώμη, αλλά ο ψυχικός μου κόσμος δεν αντέχει ούτε την υποψία πως το ζώο αυτό θα πεθάνει. Ναι, ναι, ξέρω ότι δεν είναι πραγματικό -αληθινό- αυτό που βλέπω. Επειδή όμως, έχω ζήσει σχετικές εμπειρίες με πλημμυρίζουν συναισθήματα που με διαλύουν. Οπότε τα αποφεύγω.
Γιατί όμως, στα λέω όλα αυτά.
Θα πω μια λέξη. Για την ακρίβεια, ένα όνομα που έγινε και τίτλος ταινίας: Hachikō.
Η ιστορία του λευκού σκύλου, ράτσας Ακίτα που έζησε στην Ιαπωνία, αλλά έγινε διάσημος σε όλον τον πλανήτη για την αφοσίωσή του στον κηδεμόνα του -τον οποίον περίμενε στο σταθμό του τρένου όπου τον περίμενε να επιστρέψει από τη δουλειά του, κάθε μέρα για 10 χρόνια μετά το θάνατό του.
Οι σκύλοι έχουν ποιότητες που θαυμάζω και με αγγίζουν απεριόριστα. Μια είναι πως μπορούν να αναγνωρίσουν τον άνθρωπό τους ακόμα και αν δεν τον έχουν δει για χρόνια.
Είναι όμως, αυτό κάτι που όντως ισχύει ή πρόκειται για πεποίθηση που έχουμε για τον πιο πιστό φίλο που μπορεί να αποκτήσει ποτέ άνθρωπος; Ανήκει δηλαδή, στον ανθρωπομορφισμό των λατρεμένων τετράποδων;
Ερευνητές ασχολήθηκαν με το θέμα και αναζήτησαν την απάντηση στο πόσο καιρό θα χρειαζόταν ένας σκύλος, για να ξεχάσει τον κηδεμόνα του.
Και να θέλουν να ξεχάσουν οι σκύλοι, δεν μπορούν
Οι ερευνητές διευκρίνισαν πως η εξέταση της μακροπρόθεσμης μνήμης στα ζώα είναι δύσκολη και για αυτό είναι και τομέας που δεν έχει μελετηθεί καλά. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι οι σκύλοι μπορούν να διατηρήσουν μακρές αναμνήσεις ισχυρών δεσμών με τους ανθρώπους.
Πέραν του Hachikō, έχουν καταγραφεί και άλλες περιπτώσεις σκύλων που παρέμειναν στον τάφο των κηδεμόνων τους για χρόνια μετά το θάνατό τους.
Κτηνίατροι καταθέτουν πως ο κάθε σκύλος είναι μια διαφορετική περίπτωση γενικά και ειδικότερα σε ό,τι αφορά τους δεσμούς που δημιουργεί με έναν άνθρωπο ή μια ομάδα ανθρώπων. Για αυτό και παλαιότερα υπήρχαν σκύλοι που δεν είχαν άγχος αποχωρισμού.
Σήμερα αυτό το είδος φαίνεται να έχει εκλείψει, με τους ειδικούς να εξηγούν ότι επειδή περνούμε περισσότερο χρόνο με τα ζώα μας, όταν είναι κουτάβια, δυσκολεύονται να διαχειριστούν τον αποχωρισμό έστω και για λίγες ώρες. Η βασική υπόθεση είναι πως αυτός είναι και ο λόγος που δύσκολα μπορούν να ξεχάσουν τους κηδεμόνες τους, τη μυρωδιά αυτών ή τη φωνή, όσο όσο καιρό και να είναι χωριστά ή όσο και αν έχει αλλάξει ο άνθρωπος.
Έχει διαπιστωθεί πως η μνήμη και ο δεσμός δεν λειτουργούν στους σκύλους, όπως λειτουργούν σε εμάς. Δεν θυμούνται δηλαδή, με αφηγήσεις και λεπτομέρειες γεγονότων (βλ. επεισοδιακή μνήμη στους ανθρώπους), αλλά μέσω ισχυρής συνειρμικής μνήμης, μέσω οσμής, φωνής, εμφάνισης και συναισθηματικών συνδέσεων.
Πώς αποθηκεύει πληροφορίες ο σκύλος σου
Η βραχυπρόθεσμη μνήμη των σκύλων είναι σχετικά περιορισμένη, με μελέτες που αφορούσαν εργασίες εύρεσης αντικειμένων να δείχνουν ότι η ακρίβεια μειώνεται σημαντικά μετά από λίγα λεπτά -συχνά γύρω στα 2 λεπτά.
Η μακροπρόθεσμη μνήμη είναι ισχυρότερη και βασίζεται σε συνδέσεις. Οι σκύλοι μπορούν να θυμούνται ονόματα παιχνιδιών για τουλάχιστον δυο χρόνια και να αναγνωρίζουν τη μητέρα τους ή τους απογόνους τους, έπειτα από περίπου 2 χρόνια χωρισμού. Αυτό το καταφέρνουν κυρίως μέσω της οσμής.
Σε ό,τι αφορά τη δική μας αναγνώριση, οι επιστημονικές μελέτες δεν έχουν καταλήξει σε ακριβή “χρόνο λήθης”. Εξηγείται ότι σπάνια ξεχνούν τελείως έναν άνθρωπο με τον οποίον έχουν συνάψει δεσμό, με την αναγνώριση να αφορά κυρίως την οσμή, τη φωνή και την οπτική εμφάνιση.
Έχει διαπιστωθεί ότι ακόμα και έπειτα από χρόνια, πολλοί σκύλοι αντιδρούν θετικά σε πρώην κηδεμόνες, με μελέτες fMRI να δείχνουν ότι το κέντρο ανταμοιβής του εγκεφάλου τους, ενεργοποιείται έντονα από την οσμή του οικείου ανθρώπου ακόμα και έπειτα από μεγάλο χρονικό διάστημα. Σημειώνεται πως η σχέση μοιάζει σαν αυτή του γονέα με το παιδί.
Εάν τώρα, στον πολυετή χωρισμό ο σκύλος δημιουργήσει νέες ισχυρές σχέσεις, αυτές θα τοποθετηθούν στην προτεραιότητα της μνήμης του. Και πάλι όμως, μέσω της οσμής θα αναγνωρίσει τον προηγούμενο άνθρωπό του.
Σε ό,τι αφορά τους ανθρώπους με τους οποίους οι σκύλοι έχουν σύντομες αλληλεπιδράσεις, έχει φανεί ότι χρειάζονται επαναλαμβανόμενες θετικές αλληλεπιδράσεις για να μάθουν να ξεχωρίζουν συγκεκριμένα άτομα.
Αντί επιλόγου, θα σου πω τι μου είπαν κτηνίατροι και εκπαιδευτές, όταν πέθανε ο Μπέμπης μου και φοβόμουν μην πάθει κατάθλιψη η Μισιρλού: “προφανώς και είχαν συνάψει δεσμό που θα της λείψει, αλλά να θυμάσαι πως οι σκύλοι δένονται με τον άνθρωπό τους περισσότερο από ό,τι δένονται με τους άλλους σκύλους».
Nαι, είμαστε ΤΟΣΟ σημαντικοί για εκείνους.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.