© AP/Frank Augstein
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ

Σε εικόνες – Όταν ο Ήλιος χάθηκε για δύο ολόκληρα λεπτά

Από τη Γροιλανδία και την Ισλανδία μέχρι την Ισπανία, εκατομμύρια άνθρωποι στράφηκαν ταυτόχρονα προς τον ουρανό για να παρακολουθήσουν το εντυπωσιακό φαινόμενο της ολικής ηλιακής έκλειψης – ένα θέαμα που η ηπειρωτική Ευρώπη είχε να δει από το 1999.

Από τα βάθη της ιστορίας, αυτό το εντυπωσιακό και σπάνιο ουράνιο φαινόμενο διήγειρε τον θαυμασμό και τη φαντασία των ανθρώπων.

Στην Αρχαία Ελλάδα, οι ολικές εκλείψεις θεωρούνταν θεόσταλτα μηνύματα, οδηγώντας μέχρι και σε παύση πολέμων. Οι αρχαίοι Ρωμαίοι συνήθιζαν να χτυπούν μεταλλικά σκεύη, σαν αποτροπαϊκό τελετουργικό για την κακοδαιμονία και τις διάφορες προλήψεις που συνόδευαν το σκοτείνιασμα της ημέρας λόγω του φαινομένου. Διαφορετικές αρχαίες παραδόσεις απέδιδαν το φαινόμενο σε μυθικά πλάσματα, τα οποία έτρωγαν τον ζωογόνο Ήλιο για μερικά λεπτά – ένας τρομερός δράκος στην Κίνα, ο δαιμόνιος Rahu στην Ινδία, απειλητικοί λύκοι στη σκανδιναβική μυθολογία.

Ακόμη και σήμερα, εκατομμύρια χρόνια επιστημονικής εξέλιξης και πολιτισμού από τότε, το φαινόμενο της ολικής έκλειψης κρατάει μυστικά που δεν έχουν απαντηθεί από την ανθρωπότητα.

Για τον λόγο αυτό, στο πλαίσιο της ολικής έκλειψης της 12ης Αυγούστου, οργανώθηκε ειδική αποστολή από τη NASA: την ώρα που τα πλήθη είχαν συγκεντρωθεί κατά μήκος του λεγόμενου «μονοπατιού» της ολικής έκλειψης στην ηπειρωτική Ευρώπη, ένα ειδικά τροποποιημένο αεροσκάφος για επιστημονικές παρατηρήσεις, το WB-57, κατέγραφε το ίδιο φαινόμενο σε ύψος 15,2 χλμ., πάνω από τα σύννεφα και τις ατμοσφαιρικές παρεμβολές, ακολουθώντας με περίπου 740 χλμ./ώρα τη σκιά της Σελήνης και παρατείνοντας τον χρόνο παρατήρησης για λίγα παραπάνω πολύτιμα δευτερόλεπτα.

Ο λόγος αυτής της αποστολής;

Οι επιστήμονες επιχείρησαν να καταγράψουν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια τη δομή της κορώνας και τις εντυπωσιακές ηλιακές προεξοχές (δομές οι οποίες σχηματίζονται πάνω από τη φωτόσφαιρα του Ήλιου), καθώς και τις μικροσκοπικές εκρήξεις μαγνητικής ενέργειας (γνωστές ως nanoflares), στην προσπάθεια να συλλέξουν στοιχεία για ένα από τα μεγάλα αινίγματα της ηλιακής φυσικής: πώς μεταφέρεται η ενέργεια από τον Ήλιο στην ηλιακή κορώνα και γιατί τελικά η κορώνα αυτή έχει θερμοκρασίες εκατομμυρίων βαθμών, υψηλότερες από την επιφάνεια του Ήλιου.

Λισαβόνα Πορτογαλίας. © AP/Armando Franca
Πρώην αεροδρόμιο Tempelhof στο Βερολίνο. © AP/Ebrahim Noroozi
Ρέικιαβικ της Ισλανδίας. © AP/Marco di Marco
Primrose Hill στο Λονδίνο. © AP/Kirsty Wigglesworth
Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας. © AP/Dmitri Lovetsky

Στην προκειμένη περίπτωση, επρόκειτο για μια ιδιαίτερα σπάνια έκλειψη, με διάρκεια πάνω από δύο ολόκληρα λεπτά.

Ήταν η μοναδική ολική ηλιακή έκλειψη του 2026, αλλά και η πρώτη ολική έκλειψη που έγινε ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη από το 1999. Πιο συγκεκριμένα, η ζώνη ολικότητας (δηλαδή, τα σημεία της Γης από τα οποία η Σελήνη φαινόταν να καλύπτει πλήρως τον ηλιακό δίσκο) πέρασε από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, τη βόρεια Ρωσία, τον βόρειο Ατλαντικό, τη βόρεια Ισπανία και ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας. Όπως αναμενόταν, σα σημεία αυτά προκλήθηκε ένας μικρός πανικός από κόσμο που κατέφτασε για να θαυμάσει το φαινόμενο;

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα, περισσότεροι από 450.000 τουρίστες κατέφτασαν σε πόλεις της Ισπανίας ειδικά για το φαινόμενο της ολικής έκλειψης, σε σημείο που τα ξενοδοχεία έφτασαν σε πληρότητα, ενώ δημιουργήθηκαν εκατοντάδες σημεία παρατήρησης για τον κόσμο από τις Αρχές. Την ίδια στιγμή, στην Ισλανδία διοργανώθηκαν δεκάδες κρουαζιέρες ειδικά για το φαινόμενο της έκλειψης, πλέοντας στα ανοιχτά για καλύτερη θέα μαζί με δεκάδες χιλιάδες επιβαίνοντες.

Και εσείς; Πού βρισκόσασταν στις 18:34 (ώρα Ελλάδας), όταν συνέβη το ουράνιο φαινόμενο; Κάπου αντίστοιχα ειδυλλιακά, έτσι δεν είναι;

Ερασιτεχνική ομάδα αστροφωτογραφίας στην κεντρική Ισπανία. © AP/Bernat Armangue
Θεατής παρακολουθεί την ηλιακή έκλειψη κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Στίβου στο Μπέρμιγχαμ της Αγγλίας, © AP/Petr David Josek
Παραλία κοντά στο Λίβερπουλ. © AP/Jon Super
To γλυπτό Molecule Man στο Βερολίνο της Γερμανίας. © AP/Markus Schreiber
Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας. © AP/Dmitri Lovetsky
Βαλένθια Ισπανίας. © AP/Alberto Saiz
Primrose Hill στο Λονδίνο. © AP/Kirsty Wigglesworth
Mια ιδιαίτερα σπάνια έκλειψη, με διάρκεια πάνω από δύο ολόκληρα λεπτά. © AP/Bernat Armangue