Τα απορρίμματα που κατακλύζουν τις ελληνικές ακτές
- 8 ΙΟΥΛ 2026
Ποιος είναι ο παράγοντας που διαχρονικά υποβαθμίζει τις θάλασσες που κολυμπάμε και παράλληλα απειλεί το success story του ελληνικού τουρισμού, πολύ περισσότερο από τον λαγοκέφαλο και τον υπερβολικό πανικό που έχει καλλιεργηθεί εναντίον του;
Τα πλαστικά απορρίμματα και ιδίως τα αόρατα μικροπλαστικά σωματίδια, τα οποία προκύπτουν από τη διάσπαση των προηγούμενων, διεισδύοντας έπειτα στην τροφική αλυσίδα και φτάνοντας μέχρι τον ανθρώπινο οργανισμό, το αίμα, τους πνεύμονες, μέχρι και κύτταρα του εγκεφάλου, όπως υποστηρίζουν έρευνες.
Όπως τονίζεται στη νέα έκθεση για την παράκτια ρύπανση που δημοσίευσε η WWF Ελλάς, μεταφέροντας τα αποτελέσματα μετρήσεων από την περίοδο 2021-2026 αλλά και μια εξειδικευμένη ανάλυση για τη ρύπανση από μικροπλαστικά (που έγινε για πρώτη φορά στη χώρα), «τα επίπεδα πλαστικής ρύπανσης στις ελληνικές παραλίες εξακολουθούν να βρίσκονται πολύ πάνω από τα όρια που έχουν τεθεί σε ευρωπαϊκό πλαίσιο».
Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του εν εξελίξει προγράμματος της WWF Ελλάς για την παράκτια ρύπανση, από τον Μάιο του 2021 έως τον Απρίλιο του 2026 υλοποιήθηκαν καταγραφές σε συνολικά 204 παραλίες της χώρας. Σε όλες αυτές τις καταγραφές εφαρμόστηκε ενιαίο πρωτόκολλο, το οποίο είναι συμβατό με τον επίσημο οδηγό της ΕΕ για την προστασία των ακτών («Guidance on the Monitoring of Marine Litter in European Seas»).
Και τα ευρήματα;
Συνολικά, έχουν καταγραφεί από τους εθελοντές 464.935 απορρίμματα, αριθμός ο οποίος αναλογεί σε 428 τεμάχια απορριμμάτων ανά 100 μ. παραλίας, δηλαδή περίπου 21 φορές πάνω από την ανώτατη οριακή τιμή που ορίζει η οδηγία-πλαίσιο για τη Θαλάσσια Στρατηγική της Ε.Ε. (20 τμχ./100 μ.). Σταθερά όλα αυτά τα χρόνια, τα πλαστικά κυριαρχούν στα ευρήματα, αποτελώντας περίπου το 80% από το σύνολο των απορριμμάτων στις ελληνικές ακτές, φανερώνοντας την αναποτελεσματικότητα της κρατικής πολιτικής να προστατεύσει επαρκώς τα θαλάσσια οικοσυστήματα και την καθαρότητα των παραλιών στη χώρα.
Σε φθίνουσα σειρά κατάταξης, τα πιο συχνά απορρίμματα που εντοπίζονται στις ελληνικές ακτές, σύμφωνα με την έρευνα της WWF Ελλάς, είναι:
- Αποτσίγαρα και φίλτρα: 24,8%
- Καπάκια πλαστικών ποτών και νερού: 9,6%
- Πλαστικά καλαμάκια: 6,1%
- Κομμάτια πλαστικών 2,5–50 εκ. (όχι φελιζόλ): 5,1%
- Κομμάτια φελιζόλ 2,5–50 εκ.: 3,6%
- Μεγάλα κομμάτια πλαστικού (>50 εκ.): 2,6%
Με άλλα λόγια, ένα στα τέσσερα σκουπίδια στις ελληνικές παραλίες είναι αποτσίγαρο. Στο υπόλοιπο 48% των ευρημάτων-απορριμμάτων περιλαμβάνεται μια μεγάλη ποικιλία σκουπιδιών, από πλαστικά μπουκάλια και σακούλες μέχρι κύπελλα μίας χρήσης, συσκευασίες από γλυκά και πατατάκια, πλαστικό σπάγγο, πλαστικά αποσμητικά τουαλέτας, καπάκια και γυάλινα ή κεραμικά θραύσματα.
Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, επιβεβαιώνεται η ανησυχία που μετέφεραν οι περιβαλλοντολόγοι από τη δεκαετία του ’90: ότι τα πολυμερή των πλαστικών που πετάμε έπειτα από τη χρήση επιβαρύνουν συσσωρευτικά το περιβάλλον για δεκαετίες ή και αιώνες.
Ποια είναι η καινούργια, ακόμη πιο ανησυχητική ανακάλυψη που κομίζει η έρευνα; Ότι με την πάροδο του χρόνου, όταν τα πεταμένα πλαστικά φτάνουν στο στάδιο της αποδόμησης και της διάσπασης, μπορεί να φαίνεται σαν να εξαφανίζονται, αλλά δεν είναι καθόλου έτσι: τα πλαστικά θρυμματίζονται σε πολύ μικρά μικροσκοπικά κομμάτια (μεγέθους 1-5 χιλ.) και συνεχίζουν να επιβαρύνουν το οικοσύστημα με ακόμη πιο ύπουλο τρόπο.
Τα μικροπλαστικά εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα και επηρεάζουν όλους τους οργανισμούς, μέχρι την κορυφή της πυραμίδας – τον άνθρωπο.
Τι γίνεται με τα μικροπλαστικά στις ελληνικές ακτές;
Για πρώτη φορά, ο αόρατος κίνδυνος των μικροπλαστικών μπήκε στο μικροσκόπιο.
Συλλέχθηκαν δείγματα άμμου από εννιά διαφορετικές περιοχές της χώρας (σε Θεσσαλονίκη, Κρήτη, Κυκλάδες, Εύβοια, Μαγνησία, Ηλεία και Αττική), τα οποία στάλθηκαν για ανάλυση στο Εργαστήριο Μικροπλαστικών του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).
Η καταγραφή αποκάλυψε το μέγεθος του προβλήματος στις ελληνικές ακτές: στα δείγματα άμμου εντοπίστηκαν 323 μικροπλαστικά σωματίδια, των οποίων η σύσταση μαρτυρά (κατά 76%) ότι προέρχονται από διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών αντικειμένων. Κατά μέσο όρο, έχουμε 36 μικροπλαστικά ανά παραλία (και 29 σωματίδια ανά τετραγωνικό μέτρο), ενώ ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα αποτελέσματα για τη Θεσσαλονίκη (168,8 MPs/m², 211 σωματίδια) και το Κερατσίνι-Δραπετσώνα Αττικής (52,8 MPs/m², 66 σωματίδια).
Κυρίαρχα πολυμερή ήταν το πολυαιθυλένιο (PE, 62%) και το πολυπροπυλένιο (PP, 18%), πολυμερή τα οποία είναι πολύ διαδεδομένα στα υλικά συσκευασίας και προϊόντα μίας χρήσης. Ακόμη μια απόδειξη ότι τα πλαστικά μίας χρήσης που κυκλοφορούν στην αγορά εντοπίζονται στο περιβάλλον και συνεχίζουν να το ρυπαίνουν πολύ μετά από τη χρήση τους.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.