Τι ρόλο έπαιξε το Πακιστάν στην εκεχειρία δύο εβδομάδων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν

Λίγο πριν λήξει το τελεσίγραφο του Donald Trump στο Ιράν, με το οποίο απειλούσε πως ένας ολόκληρος πολιτισμός θα αφανιστεί για πάντα, ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν σε εκεχειρία δύο εβδομάδων, υπό την προϋπόθεση του «πλήρους, άμεσου και ασφαλούς ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ».

Πριν τις ανακοινώσεις, στις οποίες τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν χαρακτήρισαν ως «νίκη» για τις χώρες τους, είχαν ήδη φανεί κάποια μικρά σημάδια ελπίδας που έρχονταν από το Πακιστάν.

Μιλώντας ανώνυμα, μια πηγή από το Πακιστάν δήλωσε στο BBC ότι οι συνομιλίες συνεχίζονταν «με γοργούς ρυθμούς», με το Πακιστάν να λειτουργεί ως μεσάζων μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ τις τελευταίες εβδομάδες, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ των δύο χωρών. Διατηρεί ιστορικές σχέσεις με το Ιράν, με το οποίο μοιράζεται κοινά σύνορα, και αναφέρεται συχνά στις «αδελφικές» σχέσεις του με τη χώρα.

Όσον αφορά τη σχέση με τις ΗΠΑ, ο Πρόεδρος Trump έχει αναφερθεί στον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων του Πακιστάν, Στρατάρχη Asim Munir, ως τον «αγαπημένο» του Στρατάρχη και δήλωσε ότι γνωρίζει το Ιράν «καλύτερα από τους περισσότερους».

Evan Vucci, File/AP Photo

Η επίτευξη συμφωνίας ήταν κάθε άλλο παρά βέβαιη. Μιλώντας στο κοινοβούλιο το βράδυ της Τρίτης (07/04), ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ishaq Dar, δήλωσε: «Μέχρι χθες ήμασταν πολύ αισιόδοξοι ότι τα πράγματα κινούνταν προς τη σωστή κατεύθυνση», πριν το Ισραήλ εξαπολύσει επίθεση εναντίον του Ιράν τη Δευτέρα και το Ιράν επιτεθεί στη Σαουδική Αραβία.

Το Πακιστάν, όπως είπε, «εξακολουθούσε να προσπαθεί να διαχειριστεί την κατάσταση όσο το δυνατόν καλύτερα».

Ο στρατάρχης Munir ήταν ακόμη πιο ανοιχτά επικριτικός. Μιλώντας σε στρατιωτικούς αξιωματούχους την Τρίτη, δήλωσε ότι η επίθεση κατά της Σαουδικής Αραβίας «υπονομεύει τις ειλικρινείς προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης με ειρηνικά μέσα». Αυτή ήταν μια από τις πιο σκληρές δηλώσεις που έχει κάνει το Πακιστάν εναντίον του Ιράν από την αρχή της σύγκρουσης.

Ορισμένοι αναλυτές υποθέτουν ότι αυτό θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση προς το Ιράν. Το Πακιστάν έχει συνάψει αμυντική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία, η οποία δεν έχει ενεργοποιηθεί μέχρι στιγμής, παρά τις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.

Μετά τα μεσάνυχτα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν δημοσίευσε στο X ότι «οι διπλωματικές προσπάθειες… προχωρούν σταθερά, δυναμικά και αποφασιστικά, με προοπτική να οδηγήσουν σε ουσιαστικά αποτελέσματα στο εγγύς μέλλον» και ζήτησε από τον πρόεδρο Trump να παρατείνει την προθεσμία κατά δύο εβδομάδες, καθώς και από το Ιράν να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ για το ίδιο χρονικό διάστημα. Ήταν ζήτημα χρόνου να επιτευχθεί συμφωνία.

Ο πρέσβης του Ιράν στο Πακιστάν, Reza Amiri Moghadam, δημοσίευσε στο X γύρω στις 03:00 τοπική ώρα ότι είχε σημειωθεί «ένα βήμα μπροστά από ένα κρίσιμο και ευαίσθητο στάδιο».

Λίγο πριν τις 05:00, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν ανακοίνωσε ότι είχε επιτευχθεί συμφωνία για κατάπαυση του πυρός και κάλεσε τις δύο πλευρές να συναντηθούν στο Ισλαμαμπάντ την Παρασκευή 10 Απριλίου, προκειμένου να «συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις για μια οριστική συμφωνία».

«Εξακολουθούμε να είμαστε πολύ επιφυλακτικοί», δήλωσε η πηγή από το Πακιστάν στο BBC, προσθέτοντας ότι η κατάσταση παραμένει «εξαιρετικά ευαίσθητη». Δεν υπάρχει ακόμη εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών, οι οποίες διατηρούν σθεναρά τις θέσεις τους.

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός

Η πρόταση των 10 σημείων περιελάμβανε τη ρύθμιση της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, τον τερματισμό των επιθέσεων κατά του Ιράν και των συμμάχων του, την απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή, την αποζημίωση του Ιράν, την άρση των διεθνών κυρώσεων και το «ξεπάγωμα» των περιουσιακών στοιχείων, καθώς και ένα δεσμευτικό ψήφισμα του ΟΗΕ για τη διασφάλιση οποιασδήποτε τελικής ειρηνευτικής συμφωνίας, σύμφωνα με τη δήλωση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, η οποία μεταδόθηκε από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν και περιήλθε στην κατοχή του CNN από Ιρανούς αξιωματούχους.

Ενώ οι ΗΠΑ έχουν αποδεχτεί το σχέδιο του Ιράν ως αφετηρία, η Τεχεράνη εξακολουθεί επίσης να εξετάζει την πρόταση 15 σημείων της Ουάσιγκτον. Οι απαιτήσεις αυτές πιστεύεται ότι περιλαμβάνουν: τη δέσμευση του Ιράν να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα, την παράδοση του υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου, περιορισμούς στις αμυντικές δυνατότητες της Τεχεράνης, τον τερματισμό της δράσης περιφερειακών ομάδων-αντιπροσώπων και την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.

Η κατάπαυση του πυρός αποτελεί αφετηρία για περαιτέρω διαπραγματεύσεις, και μένει να δούμε ποιοι τελικοί όροι ενδέχεται να περιλαμβάνονται σε οποιαδήποτε πρόταση για την οριστική λήξη του πολέμου.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ