© Jens Cullmann / Wildlife Photographer of the Year
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ

Wildlife Photographer of the Year: 15 φωτογραφίες που μόλις απέσπασαν βραβείο

Σε μια εποχή που η φύση αλλοιώνεται χωρίς επιστροφή από την ανθρώπινη παρέμβαση, οι εικόνες του πιο ιστορικού διαγωνισμού για τη φωτογραφία άγριας ζωής υπενθυμίζουν όσα επείγει να προστατεύσουμε. Παρουσιάζουμε μερικά από τα φετινά βραβεία.

Πλέον, υπάρχουν πολλοί φωτογραφικοί διαγωνισμοί εκεί έξω που κυνηγούν την ομορφιά της φύσης. Ένας είναι όμως εκείνος που κατέχει την πρωτιά και κουβαλά στις πλάτες του τη μακρύτερη ιστορία στο είδος: είναι αυτός του Wildlife Photographer of the Year.

Ξεκίνησε το 1965, όταν το ενδιαφέρον για την άγρια ζωή άρχιζε σιγά-σιγά να ανθίζει.

Πιο συγκεκριμένα, ήταν τότε το περιοδικό Animals (που αργότερα πέρασε υπό την εκδοτική ομπρέλα του BBC και έγινε το BBC Wildlife Magazine) ο φορέας που αποφάσισε να δημιουργήσει έναν νέο φωτογραφικό θεσμό, με σκοπό να στρέψει το βλέμμα του κόσμου στην ανεξάντλητη μαγεία της άγριας ζωής. Οι συμμετοχές σε εκείνη την πρώτη διοργάνωση ήταν μόλις 361 και είχαν κυρίως ντοκιμαντερίστικο χαρακτήρα.

Από εκείνα τα πρώτα δειλά βήματα μέχρι τη σημερινή διεθνή καταξίωση του Wildlife Photographer of the Year, που συγκεντρώνει ετησίως πάνω από 65.000 συμμετοχές απ’ όλο τον κόσμο (όπως καταγράφηκαν στην τελευταία έκδοση), πολλά έχουν αλλάξει, τόσο στον θεσμό όσο και στο ίδιο το πεδίο της άγριας ζωής με το οποίο καταπιάνεται.


Ο διαγωνισμός παρέμεινε συνεπής, καθιερώθηκε στο ημερολόγιο των απανταχού φωτογράφων, σταδιακά μεγάλωσε και, από το 1984, διοργανώνεται σταθερά σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, αποκτώντας έτσι έναν πιο επίσημο και διεπιστημονικό χαρακτήρα.

© Audun Rikardsen / Wildlife Photographer of the Year
© Vegard Byrkjeland Aasen / Wildlife Photographer of the Year
© Shane Gross / Wildlife Photographer of the Year
© Andrew Parkinson / Wildlife Photographer of the Year

Η πορεία στην ταυτότητα του διαγωνισμού αποτυπώνει και τη στροφή της νοοτροπίας παγκοσμίως απέναντι στην κλιματική αλλαγή.

Από τα πάντα εντυπωσιακά στιγμιότυπα με «μεγάλα» και «σπάνια» ζώα, ο διαγωνισμός άρχισε να αντιμετωπίζει τη φύση πολύ ευρύτερα: να ασχολείται με τη συμπεριφορά των ζώων, τη σχέση μεταξύ ανθρώπου και φύσης, τις περιβαλλοντικές καταστροφές, την άγνωστη ζωή κάτω από την επιφάνεια του νερού, τα φωτορεπορτάζ. Άρχισε να εστιάζει στις ιστορίες. Τα τελευταία έτη, μάλιστα, δίνεται ιδιαίτερη βάση στο μήνυμα που μεταφέρει κάθε εικόνα για την κατάσταση του πλανήτη από οικολογικής άποψης.

Από πέρυσι, στην καθιερωμένη έκθεση που διοργανώνεται στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου με τις επιλεγμένες φωτογραφίες, παρέχονται πληροφορίες για τους βιότοπους που απεικονίζονται μέσω του Biodiversity Intactness Index (BII) – του ειδικού επιστημονικού δείκτη που υπολογίζει κατά πόσο ακέραιη έχει παραμείνει η βιοποικιλότητα μιας περιοχής παρά την ανθρώπινη δραστηριότητα. Με την ευκαιρία, να τονίσουμε ότι, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Μουσείου, ο παγκόσμιος μέσος BII μειώθηκε στο 59,37% το 2020, έναντι 61,26% το 2000, επιβεβαιώνοντας την ταχύτητα των αλλαγών στον πλανήτη.


Ένα ακόμη ορόσημο για τη διασφάλιση της ηθικής και ευσυνείδητης στάσης της διοργάνωσης μπήκε φέτος.

Από το 2026, ο διαγωνισμός Wildlife Photographer of the Year απαγορεύει στους συμμετέχοντες το λεγόμενο “baiting”, δηλαδή τη χρήση τροφής ή άλλου δολώματος για την προσέλκυση άγριων ζώων με σκοπό τη φωτογράφισή τους, με περιορισμένες εξαιρέσεις για επιστημονική έρευνα.

«Οι φωτογράφοι άγριας ζωής αντιμετωπίζουν την πρόκληση να δημιουργούν δυνατές εικόνες, φέροντας όμως παράλληλα την ευθύνη να τηρούν υψηλά ηθικά πρότυπα», όπως δήλωσε η Gemma Ward από τη διοργανωτική ομάδα.

© Bence Máté / Wildlife Photographer of the Year
© Gil Wizen / Wildlife Photographer of the Year
© Ralph Pace / Wildlife Photographer of the Year
© Jack Crockford / Wildlife Photographer of the Year
© Loren Elliott / Wildlife Photographer of the Year

Η φετινή διοργάνωση του Wildlife Photographer of the Year, σταθερά σε διοργάνωση από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, συνοδεύεται από ρεκόρ συμμετοχών: κατατέθηκαν συνολικά 65.403 φωτογραφίες από 121 χώρες και περιοχές. Κατά την προβλεπόμενη διαδικασία, οι συμμετοχές αξιολογήθηκαν ανώνυμα από διεθνή επιτροπή ειδικών, τόσο στη φωτογραφία και την κινηματογράφηση άγριας ζωής, όσο και στην επιστήμη και την προστασία της φύσης.

Από το γιγαντιαίο αυτό σύνολο, επιλέχθηκαν μόνο 100. Τα κριτήρια για την επιλογή τους ήταν η δημιουργικότητα, η πρωτοτυπία του θέματος, η τεχνική αρτιότητα της λήψης και, πάνω απ’ όλα, η δύναμη της ιστορίας που αφηγείται κάθε εικόνα.


Ο Dr Doug Gurr, διευθυντής του Natural History Museum, δήλωσε: «Σε μια εποχή που η φύση δέχεται μεγαλύτερες πιέσεις από ποτέ, αυτές οι φωτογραφίες μάς υπενθυμίζουν τόσο τι διακυβεύεται όσο και τι αξίζει να προστατεύσουμε. Είναι αδύνατο να φύγει κανείς από την έκθεση χωρίς να αισθάνεται ανανεωμένο δέος για τον απίστευτο πλανήτη μας».

© Dewald Tromp / Wildlife Photographer of the Year
© Ernest Porter / Wildlife Photographer of the Year
© Pietro Rojas / Wildlife Photographer of the Year