
Είμαστε όλοι φύλλα σε πλάτανο
- 16 ΝΟΕ 2026
Πριν λίγες μέρες στο feed μου είδα την παρακάτω ανάρτηση του κ. Ξενοφώντα Κοντιάδη: «Σε περίπου πέντε δισεκατομμύρια χρόνια ο Ήλιος θα εξαντλήσει την ενέργειά του και θα διογκωθεί σε έναν τεράστιο πορτοκαλί γίγαντα, φτάνοντας σε μέγεθος που θα εξαϋλώσει τους εσωτερικούς πλανήτες, συμπεριλαμβανομένης της Γης.
Ωστόσο η Γη θα έχει γίνει ήδη ακατοίκητη περίπου ένα δισεκατομμύριο χρόνια από σήμερα, δηλαδή πολύ πριν γίνει ο Ήλιος γίγαντας. Ο λόγος είναι ότι ο Ήλιος γίνεται σταδιακά πιο φωτεινός, με αποτέλεσμα να εξατμιστούν οι ωκεανοί.
Πιθανότερο είναι πάντως ότι η ανθρωπότητα θα αφανιστεί πριν καταστρέψει ο Ήλιος τη Γη, είτε από φυσικά αίτια όπως πτώση αστεροειδούς, έκρηξη υπερηφαιστείου ή μια κοντινή έκρηξη σουπερνόβα, είτε από ανθρωπογενείς κινδύνους όπως η κλιματική κατάρρευση, πυρηνικός πόλεμος ή η ανεξέλεγκτη τεχνολογία.
Έτσι κι αλλιώς, οι άνθρωποι σε μερικές χιλιάδες χρόνια δεν θα έχουν καμία σχέση με αυτό που είμαστε σήμερα. Κανένα πολύπλοκο είδος στη Γη δεν παρέμεινε ίδιο για εκατομμύρια χρόνια. Μέσω της φυσικής εξέλιξης ή της βιοτεχνολογίας, οι απόγονοί μας δεν θα μοιάζουν βιολογικά με τους σημερινούς ανθρώπους. Ενδέχεται να έχουν συγχωνευθεί με την τεχνητή νοημοσύνη ή να έχουν εξελιχθεί σε άλλες μορφές ζωής.
Η επίγνωση ότι όλα έχουν ένα τέλος οδηγεί στην απελπισία ή δίνει μεγαλύτερη αξία στο παρόν; Κατά μία άποψη, επειδή ακριβώς η Γη δεν θα υπάρχει για πάντα, κάθε ανθρώπινη στιγμή αποκτά ανεκτίμητη βαρύτητα.
Με βάση τα προηγούμενα, δεν μένει παρά να αδράξετε ένα υπέροχο Σαββατόβραδο!».
Τι μένει από όσα η ανάρτηση περιγράφει, αν όχι η συνειδητοποίηση της απίθανης τύχης να βρισκόμαστε σε έναν πλανήτη με πεπερασμένο χρόνο, όπου το είδος μας θα μεταλλαχθεί ξανά, όπως εξάλλου και στο παρελθόν έχει συμβεί; Με αυτό ως δεδομένο τι κάνεις; Από τη μία ενδεχομένως απελευθερώνεσαι, αντιλαμβάνεσαι ότι η παρουσία μας είναι παροδική, σαν φύλλο σε πλάτανο ενός χωριού, γύρω από τον οποίο για κάποια χρόνια ζωές ενδεχομένως έδιναν ραντεβού.
Από την άλλη, η επίγνωση της συνθήκης ίσως σε πνίγει, σε αναγκάζει να κυνηγάς την επίγεια παραμονή σου ακόμη και όταν η φυσική σου παρουσία θα έχει πάψει να στέκεται κάθετα στο έδαφος, αλλά οριζόντια κάτω από αυτό.
Μπορείς να τα παρατήσεις όλα; να απελευθερωθείς, να αρχίσεις να περπατάς στον χρόνο σου με το βήμα σου να μη συγχρονίζεται με όσα συνθέτουν τον ορισμό της ζωής; να ζωγραφίζεις στον καμβά που σου δόθηκε με χρώματα που δεν χρησιμοποιούμε όλοι; Ακόμη και αν η επιθυμία σου σε πλημμυρίζει, επειδή ήρθες σε συνειδητή επαφή με την ουσία της ζωής, πρακτικά, πόσο εύκολο είναι να διαφοροποιηθείς από όσα ορίζουν τον κόσμο;
Εικάζω ότι δεν υπάρχουν καθολικές απαντήσεις. Ίσως κάποιοι εξ ημών τα έχουν καταφέρει, έχουν νοηματοδοτήσει τη ζωή τους βιώνοντάς την απελευθερωμένοι. Οι περισσότεροι ωστόσο πορευόμαστε μηχανικά, έχουμε αφομοιώσει μια ζωή γεμάτη συμβατικές υποχωρήσεις, κυνηγάμε χίμαιρες ματαιοδοξίας, προβολές των γονιών στο πρόσωπό μας (παντρέψου, βγάλε χρήματα, κυριάρχησε, γίνε το τάδε επάγγελμα), ανεκπλήρωτους πόθους τους, απωθημένα εξουσίας και μια φήμη που θέλουμε ίσως να μείνει αφού εμείς αποχωρήσουμε.
Αρκετοί επίσης βιώνουν μια τόσο πιεστική καθημερινότητα, ώστε ακόμη και η ανάλυση υπαρξιακών ζητημάτων φαντάζει περιττή πολυτέλεια. Η θηλειά στον λαιμό δεν επιτρέπει χρόνο για ενδοσκόπηση.
Ίσως τελικά δεν υπάρχει άσπρο και μαύρο στο πώς να σταθείς μέσα σε αυτήν την αδυσώπητη αλλά ταυτόχρονα και λυτρωτική συνθήκη για την ύπαρξή μας. Μπορεί απλά να αρκεί ένα βήμα πίσω, να αγκαλιάσουμε αυτό που μας υπερβαίνει, το θεϊκό εντέλει – ό,τι ο καθένας ορίζει ως τέτοιο – που διατρέχει τον κόσμο, προκειμένου να απελευθερωθούμε από όσα μας κρατούν δεμένους με εκείνα που ίσως δεν θα επιλέγαμε αν δεν τα ξέραμε ως δεδομένα.
Ο Ήλιος θα σβήσει. Τίποτα από όσα έχουν σημασία σήμερα δεν θα έχει την παραμικρή αξία. Εξάλλου τίποτα και κανείς δεν θα υπάρχει για να τα αναδείξει. Ίσως, αν τελικά συμφιλιωθούμε με την παροδικότητά μας, όσα συνθέτουν το εγώ μας και σύντομα θα ξεχαστούν να γίνουν μια ουσιαστική υπόμνηση στο παρόν, για εμάς και για τους σημαντικούς ανθρώπους στη ζωή μας.
Ο Αλέξανδρος Αλαμάνος είναι κοινωνικός λειτουργός.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.