Να ταξιδεύουμε μαζί σε αυτή τη ζωή, αλλά μόνο για όσο το επιλέγουμε ελεύθερα

Παρά το γεγονός ότι οι άνθρωποι έχουμε εξελιχθεί σε όλους σχεδόν τους τομείς, από τις σπηλιές περάσαμε σε σπίτια που οι πρώτοι άνθρωποι ούτε που φαντάζονταν, οι μετακινήσεις με τα πόδια μετατράπηκαν σε πτήσεις λίγων ωρών καλύπτοντας αποστάσεις χιλιάδων χιλιομέτρων, η τεχνολογία και η ιατρική βελτίωσαν το επίπεδο και το προσδόκιμο της ζωής, για έναν σημαντικό αριθμό γυναικών ανά τον κόσμο το προσδόκιμο αυτό παύει ξαφνικά να υπάρχει ως ενδεχόμενο.

Και αυτό συμβαίνει γιατί έχουμε εκπαιδευτεί στην ανισοτιμία των φύλων. Απότοκο μιας νοοτροπίας που αδυνατεί να δει τις σχέσεις ως τον καρπό δύο ελεύθερων ανθρώπων, με τα ίδια δικαιώματα, υποχρεώσεις, ανάγκες και επιθυμίες.

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και καταδεικνύουν ότι η συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας είναι γυναίκες. Διεθνείς έρευνες δείχνουν ότι περίπου μία στις τρεις γυναίκες θα βιώσει κάποια μορφή βίας κατά τη διάρκεια της ζωής της. Η βία αυτή εκδηλώνεται με πολλαπλές μορφές, σωματική, ψυχολογική, λεκτική, οικονομική, ακόμη και μέσω ελέγχου και περιορισμού της ελευθερίας.

Όλα αυτά, σαν λάδι στο νερό, σχηματίζουν την ανισοτιμία που διατρέχει δυστυχώς πολλές συντροφικές σχέσεις. Παράλληλα, αναδεικνύουν τις σχέσεις ως πεδία όπου αποδεικνύεται η τιμή και η αξιοπρέπεια των αντρών, μια τιμή που στην πραγματικότητα ετεροπροσδιορίζεται από τη γυναίκα.

Έτσι, οι σχέσεις, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις ξεκινούν ελεύθερα, καταλήγουν μέσα στον χρόνο φυλακές με αόρατα σίδερα. Πολλές φορές, μάλιστα, σύμφωνα με τα ήθη της εποχής μας, είναι στολισμένες με φωτογραφίες ευτυχισμένων στιγμών ως αποδεικτικά για τους «ακολούθους» μας. Εξάλλου, δεν μπορούν να γνωρίζουν πως το προσποιητό χαμόγελο ίσως σχηματίστηκε υπό απειλές.

Όταν κυρίως η συνταξιδιώτισσα, για οποιονδήποτε λόγο, θελήσει να ολοκληρώσει το ταξίδι της, ο συνταξιδιώτης στο μυαλό του καλείται να λογοδοτήσει. Να απολογηθεί στην κοινωνία που θα τον επικρίνει, που θα τον κατατάξει ως «ανίκανο» να διατηρήσει τη σχέση.

Ιδιαίτερα στις κλειστές κοινωνίες, ο πόνος για το βλέμμα της κοινωνίας ξεπερνά το όποιο αίσθημα λύπης για τον χωρισμό Και κάπου εκεί, σε συνδυασμό με τη χαμηλή ανοχή στη ματαίωση, την απόρριψη και την αυτοδιάθεση του άλλου προσώπου, που εξαρτάται από το φύλο που φέρει(αν είναι γυναίκα κουβαλά περισσότερα πρέπει ), σχηματίζεται μια πύρινη φλόγα, μια φλόγα που ανεπεξέργαστη μετατρέπεται σε ένα «τέλος τιμής».

Κανένα τέτοιο τέλος δεν υπάρχει και πρέπει αυτές τις εκφράσεις να σταματήσουμε να τις εργαλειοποιούμε υπέρ των δραστών. Η αρχική απόφαση ενός κοινού ταξιδιού δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα συνταξιδεύουμε μέχρι το βιολογικό μας τέλος. Ούτε ότι μπορούμε να περπατάμε διαπαντός στο ίδιο βήμα.

Κάποιες φορές τα βήματά μας παύουν να συγχρονίζονται. Οι ανάγκες μας δεν βρίσκουν κοινό παρονομαστή. Και σε ένα τραγούδι όπου κάποτε μπλέκαμε τα δάχτυλά μας, η ανάμνηση κυριαρχεί ενάντια στην επιθυμία για επανάληψη.

Αντί να αποδεχθούμε το τέλος, την επιλογή της συναταξιδιώτισας και να προχωρήσουμε με τους δικούς μας ρυθμούς, σε άλλους προορισμούς, είτε μόνοι , είτε με άλλη συντροφιά, τρέχουμε να εκδικηθούμε, ως απόδειξη της θέση μας, ορίζουμε το τέλος του ταξιδιού γιατί δεν δεχόμαστε το τέλος από το άλλο πρόσωπο, διαγράφοντας από το μυαλό μας ότι τουλάχιστον εκείνο το τέλος δεν αφαιρεί την ζωή κανενός.

Οι σχέσεις είναι ταξίδια, διαδρομές που επιλέγουμε να κάνουμε με έναν άλλον άνθρωπο, αναμνήσεις κοινών εμπειριών, μοίρασμα συναισθημάτων, δυσκολιών, ευτυχισμένων στιγμών, και όλων εκείνων που θέλουμε να κρατήσουμε στη μνήμη μας ως δύο πρόσωπα που κάποτε συνδεθήκαμε. Όπως ο Κωνσταντίνος Καβάφης υπαινίσσεται στην «Ιθάκη», σημασία δεν έχει μόνο ο προορισμός, αλλά όσα μας δίνει η διαδρομή.

Να ταξιδεύουμε μαζί για όσο ελεύθερα το επιλέγουμε. Να ξεκινά το ταξίδι ξανά. Αγκαλιασμένοι, κοιτώντας το τοπίο, περιγράφοντας ο καθένας ελεύθερα αυτό που η σκέψη και το συναίσθημα του υπαγορεύει.

Και αν στο μεσοδιάστημα κάποιος θελήσει να αποβιβαστεί, ακόμη κι αν τα εισιτήρια τα βγάλαμε μαζί, να τον αφήσουμε να επιλέξει τη διαδρομή που πλέον του ταιριάζει καλύτερα.
Ευχαριστώντας τον για τη συνοδεία του μέχρι σήμερα.

Ο Αλέξανδρος Αλαμάνος είναι κοινωνικός λειτουργός.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ