Πώς ήταν να μεγαλώνεις με τον Βασίλη Λεβέντη
- 2 ΙΟΥΛ 2026
Όταν ο Francis Fukuyama έγραφε το Τέλος της Ιστορίας στον απόηχο της πτώσης του τείχους του Βερολίνου, είναι μάλλον απίθανο να είχε στο μυαλό του τη νεαρή Γ’ Ελληνική Δημοκρατία. Αυτό δεν εμπόδισε κανέναν, από την πλειοψηφία του ελληνικού πολιτικού φάσματος να το εργαλειοποιήσει για τους δικούς του λόγους, σχεδόν κάθε απόχρωση αυτού.
Είχε συμπέσει άλλωστε με την πρώτη κρίση που αντιμετώπισε η προεδρευόμενη δημοκρατία λόγω του σκανδάλου Κοσκωτά, τη συγκυβέρνηση ΝΔ-Συνασπισμού, το ειδικό δικαστήριο και τέλος την οικουμενική. Ήταν μια εποχή με πολύ τεταμένα νεύρα τα οποία συνέπεσαν με μια ρηχή προσπάθεια να ενταφιαστούν μια και καλή τα εμφύλια πάθη, λες και τα πάθη σβήνουν με δύο χειραψίες ανώτατων εκπροσώπων και δεν είναι προϊόντα κοινωνικών αντιθέσεων, ανακατατάξεων, διεκδικήσεων και εξέλιξης. Το ίδιο ρηχή, αν όχι μνήμης χρυσόψαρου ήταν και η ανάγνωση των γεγονότων έντονης όξυνσης των παθών στα πρώτα χρόνια του μνημονίου. Διαβάζαμε παντού για πρωτόγνωρη βία, προπηλακισμούς κλπ. Μόνο πρωτόγνωρη δεν ήταν για όσους θυμούνται έστω και αμυδρά τις απεργίες στις αρχές του ‘90.
Η όξυνση αυτή στις αρχές του ‘90 είχε οριζόντια ηλικιακά χαρακτηριστικά και τροφοδοτήθηκε εξίσου και από τις δύο όχθες του πολιτικού συστήματος. Οι δολοφονίες Μπακογιάννη και Τεμπονέρα οριοθέτησαν με τραγικό τρόπο τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές, συνθλίβοντας τις όποιες ενδιάμεσες τάσεις μέχρι την επάνοδο στην τότε κανονικότητα. Οι ίσες αποστάσεις εκείνη τη εποχή ήταν πιο δύσκολη πορεία κι από το να είσαι σε αμερικανική ομάδα αναγνώρισης μέσα στη ζούγκλα του Βιετνάμ. Ο Βασίλης Λεβέντης όμως πίστεψε για μια στιγμή πως αυτό ήταν εφικτό. Για την ακρίβεια δεν έπαψε ποτέ να το πιστεύει, ήταν κεντρώος μέχρι το τέλος.
Η Ένωση Κεντρώων εμφανίστηκε πρώτα ως πολιτικό glitch και στη συνέχεια εδοξάσθη ως τηλεοπτικό υποπροϊόν μέσα σε ένα τηλεοπτικό τοπίο το οποίο μόλις είχε αρχίσει να διαμορφώνεται. Η τηλεόραση εκείνη την εποχή ήταν κάτι σαν τα social media όταν γέμισαν ξαφνικά με μεσήλικες. Δεν ήξεραν τι έκαναν, απλά έπρεπε να μπουν στη φάση. Έτσι μπήκε και ο Βασίλης Λεβέντης στη φάση.
Το φορμάτ της εκπομπής του ήταν τόσο απλό που θα έλεγε κανείς ότι δεν έχουμε διανύσει και πολλά τεχνολογικά βήματα μέχρι να φτάσουμε στα instagram live. Το στούντιο ήταν ανύπαρκτο, ένα γραφείο σαν αυτά που έβρισκες σε εφορίες, ΙΚΑ και κάθε άλλη καφκική δημόσια υπηρεσία, με λαμαρίνα και μελαμίνη, μια τηλεφωνική γραμμή και ένα εξοπλισμός που μάλλον έμοιαζε με κάθε άλλο πειρατικό ραδιοφωνικό/τηλεοπτικό σταθμό της εποχής.
Το κύριο συστατικό της εκπομπής όμως ήταν ο θυμός, και ο Βασίλης Λεβέντης είχε αρκετό από αυτόν, αλλά όχι περισσότερο από όσο είχαν άλλοι πρωταγωνιστές της εποχής. Στην εποχή της Αυριανής, η Αυριανή δεν ήταν μόνη, πλήθος άλλων εφημερίδων μόστραραν στα πρωτοσέλιδά τους όχι και τόσο αγνά, αλλά σίγουρα ατόφια, rage baits.
Αυτό που έκανε ιδιαίτερο τον θυμό του Λεβέντη δεν ήταν τόσο το καλτ του πράγματος, κι ας έχει εμπεδωθεί η συλλογική επιλεκτική μνήμη επ’ αυτού. Το ιδιαίτερο ήταν ότι έμπαινε σφήνα στον δικομματισμό, σε μια εποχή τρομερής πόλωσης με έναν δικομματισμό που έφτανε το 90%. Μοιραία και αναπόφευκτα ο Βασίλης Λεβέντης εξέφρασε το μπλαζέ απολιτίκ των 90s κι ας μην εκφράστηκε ποτέ στην κάλπη, άλλωστε ήταν true απολιτίκ κι έτσι δεν γινόταν να πάει να ψηφίσει.
Η οργή του Λεβέντη ήταν μια στιγμή χαλάρωσης και χαβαλέ σε μια εποχή που δεν υπήρχαν έννοιες όπως το shitposting, το doom scrolling ή το brain rot. Κανείς δεν ξέρει πόσοι είδαν live τη θρυλική εκείνη τελευταία εκπομπή. Κανείς δεν ξέρει πόσοι ήταν οι πραγματικοί του τηλεθεατές. Οι εκπομπές του έγιναν αναλογικό meme, κυκλοφορούσαν σε βιντεοκασέτες. Μετά βρήκαν τον δρόμο τους στην έκρηξη του ελληνικού internet, σε chat rooms, σε blogs, σε κινητά και στην τρυφερή εποχή του YouTube.
Για πολλούς millennials αυτά τα βίντεο ήταν η πρώτη επαφή με την πολιτική πραγματικοτητα, άλλωστε η τελευταία τετραετία του Κώστα Σημίτη και η πρώτη τετραετία του Κώστα Καραμανλή ήταν υπερβολικά βαρετές έχοντας καβαλήσει το κύμα του greek dream της ισχυρής Ελλάδας των Ολυμπιακών Αγώνων. Σε μια εποχή που δέναμε τα σκυλιά με τα λουκάνικα και όλα πήγαιναν πρίμα, κάποιοι ανήσυχοι νέοι μαθαίναμε για τα Ιουλιανά, τους ανοιχτούς λογαριασμούς της Μεταπολίτευσης με τη Χούντα, για το βρώμικο ‘89, και για πολλά άλλα πράγματα που μας διαμόρφωσαν και μας καθόρισαν πολιτικά. Ωστόσο, ο ανορθόδοξος δάσκαλος που είχαμε, δεν έμεινε μόνο στη διδασκαλία του παρελθόντος, άλλωστε τι είναι το μάθημα της ιστορίας αν δεν σε προετοιμάζει για το μέλλον;
Έστω και έμμεσα, ο Βασίλης Λεβέντης έστρωσε τον δρόμο για την άκρατη και κάπως τοξική πολιτικοποίηση της κρίσης. Μας βοήθησε να διαλέξουμε τη σωστή πλευρά της ιστορίας και και ίσως να έβαλε το δικό του λιθαράκι αποδόμησης του δικομματισμού, έστω στο ένα από τα δύο του σκέλη.
Σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία, η Ένωση Κεντρώων μπήκε τελικά στη Βουλή, μάλλον από κάποιους που πήγαν μέχρι την κάλπη τον λυκειακό-φοιτητικό τους χαβαλέ. Η τραγική ειρωνεία είναι το ότι μέσα σε αυτή την κρίση σχεδόν κανείς δεν θυμάται την εκρηκτική περσόνα του Βασίλη Λεβέντη. Οι διαρκείς εκκλήσεις του για τον σχηματισμό οικουμενικής κυβέρνησης ήταν απλά ένα μνημονιακό white noise, σε μία κοινοβουλευτική σύνθεση η οποία είχε τα πάντα, ακόμα και νεοναζί.
Θα μπορούσε να έχει τον τίτλο του θηριοδαμαστή ο Βασίλης Λεβέντης σε μια τέτοια Βουλή; Ενδεχομένως να τον είχε αν δεν άρπαζε την ευκαιρία της ζωής του, αυτό που κάνεις το όνειρό σου πραγματικότητα μετά από χρόνια αμφισβήτησης, σαν την κίτρινη Πόρσε του 50άρη χωρισμένου σε κρίση μέσης ηλικίας.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Κεντρώων τελικά έζησε το όνειρό του με τους δικούς του όρους, ένα όνειρο που άξιζε να το ζήσει και με το παραπάνω. Εμείς θα τον ευχαριστούμε για πάντα για όσα άθελά του και έμμεσα μας έμαθε.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.