«Βλέπω τη στεναχώρια στα μάτια της γιαγιάς μου»: Η φωτιά στην Κόνιτσα καίει ακόμα, 16 μέρες μετά
Μόνιμοι κάτοικοι Κόνιτσας κοιτάζουν όλο τον Σεπτέμβρη την Τραπεζίτσα να καίγεται και μοιράζονται στο OneMan μερικά λόγια για την περιβαλλοντική καταστροφή του τοπίου, αλλά και για την ζημιά μέσα τους.
- 15 ΣΕΠ 2026
Από την τελευταία μέρα του Αυγούστου μέχρι και τα μέσα του μήνα, τα στόρια των κατοίκων στην Κόνιτσα παραμένουν κλειστά. Περισσότερα από οκτώ χιλιάδες στρέμματα έχουν μετατραπεί σε στάχτη, με την φωτιά να καίει ακόμα παρά τις βροχοπτώσεις. Ο φυσικός πίνακας που αντικρίζουν καθημερινά οι ντόπιοι, έχει χάσει το χρώμα του. Δύο εβδομάδες τώρα, το ξυπνητήρι χτυπάει με τον ήχο των εναέριων μέσων.
Το βουνό είναι πυκνό και δύσβατο, για μυημένους και καταρτισμένους ορειβάτες και περιπατητές, με έντονες κλίσεις. Ένα οικοσύστημα που προσφέρει φιλοξενία σε πολλά προστατευόμενα θηλαστικά όπως αγριόγιδα και λύκους.
Στο ερώτημα «γιατί η φωτιά καίει τόσες μέρες», ο Ηλίας Τζηρίτης, συντονιστής δράσεων για τις δασικές πυρκαγιές του WWF απάντησε πριν λίγες μέρες στο NEWS247 πως «με την κλιματική αλλαγή έχουμε πλέον ένα πιο ξηρό κλίμα και δεν πρέπει να υποτιμάμε αυτές τις πυρκαγιές, γιατί μπορούν να επεκταθούν από την μία στιγμή στην άλλη».
Το μέγεθος της περιβαλλοντικής καταστροφής θα φανεί το επόμενο διάστημα, με την δασική πυρκαγιά να πλήττει σε μεγάλο βαθμό προστατευόμενη περιοχή του δικτύου Natura 2000, στη Ζώνη ΙΙ του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου.
Στο κομμάτι των ανθρώπων της περιοχής, η ζημιά είναι ήδη αρκετά μεγάλη. Ο Φώτης Γκίκας γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κόνιτσα. Θέλοντας και μη, όλη μέρα κοίταζε προς το βουνό, το πανέμορφο φόντο της μικρής κωμόπολης όπου και κατοικεί. «Ο κόσμος είναι παγωμένος», λέει στο OneMan.
«Οι κότες σταμάτησαν να κάνουν αυγά, σοκαρίστηκαν μέχρι κι αυτές»
«Ο πατέρας μου ήταν εποχιακός, δεν υπήρχε σώμα, υπήρχε ένα κλιμάκιο με 5-6 άτομα, ανήκε στο Δασαρχείο και έσβηναν μαζί με συνεταιρισμούς. Είχε καεί και πριν 30 χρόνια. Τώρα έχει πάει σε άλλα μέρη.
Ανεβαίνουν φίλοι μου εθελοντές, πιο πολύ οι ντόπιοι αναλαμβάνουν, ο κρατικός μηχανισμός απουσιάζει. Από τους 150 πυροσβέστες να πάνε 20 κομάντο, οι υπόλοιποι κάθονται χαμηλά. Δεν ήρθε ξαφνικά όλο αυτό, το βουνό το ξέρουμε ότι είναι δύσβατο, εδώ μεγαλώσαμε, εδώ ζήσαμε, δεν μας το φύτεψαν τώρα και δεν ξέρουμε πώς να συμπεριφερθούμε.
Γύρισα πριν μια βδομάδα από διακοπές, τις τρεις πρώτες μέρες περάσαμε καλά, τις άλλες μέρες κλαίγαμε. Σκεφτόμαστε και τις συνέπειες, τι θα γίνει μετά. Φίλος είχε εργοστάσιο με πέλετ, έλεγε να μπει να καθαρίσει το βουνό χωρίς λεφτά και του έλεγαν όχι, δεν θέλησαν. Ξαφνικά φέτος, από την Περιφέρεια έφεραν δύο συνεργεία από Γρεβενά με 20-30 εργάτες, πήραν μισό εκατομμύριο στο πρόγραμμα Antinero και έκαναν πως καθάρισαν και δεν έκαναν τίποτα. Έληξε έτσι το θέμα, τραγικά πράγματα.
Είχαμε και μια φωτιά παραπέρα και μετά έπεσε ο κεραυνός στα μέρη μας. Έπρεπε ο κρατικός μηχανισμός να ξεκινήσει άμεσα. Ο φίλος μας πήγε κατευθείαν και είπε να σηκωθούν αεροσκάφη. Υπήρχε μια στοίβα από 20-30 δέντρα και γύρω γύρω υπήρχαν χορτάρια μέχρι το γόνατο. Θα μπορούσαν, αν έσκαβαν μια ζώνη, να γλιτώσει.
Η φωτιά πήγε σε 20-30 εστίες, από το χωριό 30 χιλιόμετρα μακριά, και πάλι καλά γλιτώσαμε επειδή δεν είχε αέρηδες και πήγαινε όπου ήθελε, πήρε όλες τις κορυφογραμμές. Έχουμε πάθει ζημιά και δεν ξέρουμε πώς θα συνέλθουμε, αν έχουν πάρει φωτιά οι ρίζες. Πηγαίνει ένας φίλος στην Καρουτιά, 1.750 μέτρα υψόμετρο, και μου είπε ότι καίει το έδαφος.
Είναι όλοι σοκαρισμένοι, παγωμένοι, περιμένουν να σταματήσει. Έχουμε τρελαθεί, φοβηθεί. Ένας άλλος φίλος μου είπε ότι οι κότες σταμάτησαν να κάνουν αυγά, σοκαρίστηκαν μέχρι και οι κότες. Το βουνό αυτό το κοιτάγαμε όλη μέρα, το αγναντεύαμε. Θέλοντας και μη, θα το κοιτάξεις», εξηγεί.
Ο Νίκος Ζώτος, μόνιμος κάτοικος της περιοχής, αφήνει το χασάπικο για να ανέβει να βοηθήσει. Κάθε βράδυ πριν κλείσει τα μάτια, εύχεται να έρθει ένα πρωινό χωρίς φωτιές πάνω από το αγαπημένο του δάσος.
«Μου λέει η μάνα μου, “κράτα τις φωτογραφίες με τα άσπρα δέντρα, δεν θα το ξαναδούμε”»
«Το πρώτο πράγμα που έβλεπες όταν άνοιγες την πόρτα από το σπίτι. Δύσκολο πολύ, να βλέπεις φλόγα 20-30 μέτρα το απόγευμα, ειδικά όταν σταματούσαν τα εναέρια και σήκωνε αέρα. Να βλέπεις ένα πέπλο πάνω από την Κόνιτσα και σε πιάνει η καρδιά σου.
Έχω έναν φίλο που έχει πρόβατα και τα έχει πίσω από εκεί. Τα ζώα κόντευαν να τρελαθούν από τον καπνό, δεν άντεχαν, τα κατέβασε πιο χαμηλά για να μπορούν να πάρουν μια ανάσα.
Εγώ είμαι όλη τη μέρα πάνω στο βουνό, είμαι και παλιός πυροσβέστης, προσπαθώ όσο μπορώ να βοηθήσω. Το βράδυ, όταν προσπαθώ να κλείσω τα μάτια, σκέφτομαι ότι μακάρι με κάποιο τρόπο να σβήσει και να είναι λίγες οι συνέπειες, λίγο το δάσος που έχει καεί.
Προσπαθούμε όλοι με κάποιο τρόπο να ρίξουμε την ένταση, λένε ότι μπορεί να βρέξει, ελπίζεις σε ένα θαύμα. Το βουνό μέσα έχει πάρα πολύ καύσιμη ύλη, είναι 90 χρονών δάσος, δεν σβήνει εύκολα, είναι μπαρούτι.
Στην περιοχή εδώ κανένα δάσος δεν έχει αντιπυρική ζώνη, κανένα. Θα βοηθούσαν πολύ τα οχήματα της Πυροσβεστικής να φτάσουν πιο γρήγορα. Περπατούσαν 4 ώρες για να φτάσουν στη φωτιά. Δεν μιλάμε για μια ευθεία, μιλάμε από τα 400 μέτρα στα 2.000, με τι δύναμη να δουλέψεις μετά όταν έχεις ρίξει τόσο περπάτημα; Αν υπήρχε αντιπυρική ζώνη, θα μπορούσε να έχει περιοριστεί, να έκαιγε ένα πολύ μικρότερο κομμάτι.
Έχουν γίνει πολλές φορές κουβέντες για να φτιαχτούν οι δρόμοι και κάποιοι δεν θέλανε. Πρέπει να γίνει το μάθημα πάθημα για να σκεφτόμαστε διαφορετικά.
Η ζημιά θα φανεί την άνοιξη. Όταν καίγονται οι κορμοί όμως, τώρα μπορεί να είναι πράσινο και η φωτιά να ήταν έρπουσα, η θερμοκρασία που έπιασε εκεί ήταν τεράστια. Κάποιοι κορμοί κάηκαν. Την άνοιξη θα συνεχίσει να είναι πράσινο;
Από μακριά δεν φαίνεται να έχει επηρεαστεί πολύ, αλλά δεν μπορείς να το πεις με σιγουριά. Η μητέρα μου με ρωτάει τι έγινε, πώς πάει πάνω, αν υπάρχει ένταση, σε ποια σημεία. Τα τελευταία 24ωρα πηγαίνει καλύτερα.
Προχθές μού λέει κάποια στιγμή: “Κράτα τις φωτογραφίες από τον χειμώνα που ήταν άσπρα τα δέντρα, γιατί νομίζω ότι δεν θα το ξαναδούμε, θα το βλέπουμε μόνο από τις φωτογραφίες”. Άλλαζαν τα χρώματα και άρχιζε να παίρνει χρώμα μέχρι να γίνει κατάσπρο στην κορυφή. Ωραία χρώματα, ωραίες εικόνες. Μακάρι να τις ξαναδούμε κάποτε», αναφέρει.
Το σπίτι της Κωνσταντίνας Τζιάλα έχει θέα την Τραπεζίτσα. Μεγάλωσε εξερευνώντας μέσα στους πρόποδες του βουνού. Μέσα από τα μάτια της γιαγιάς της, βλέπει την θλίψη και την στεναχώρια μιας ολόκληρης γενιάς που δεν είχε δει ποτέ το δάσος να χάνεται.
«Μια ολόκληρη πλατεία κοιτάζει παγωμένα το τοπίο και περιμένει. Απλώς, περιμένει»
«Το βουνό, όπως το κοιτάς τώρα, φαίνεται πράσινο, δεν υπάρχει αυτή η μαυρίλα που φαντάζεσαι. Είναι πάρα πολύ περίεργο. Το σπίτι μας βλέπει ακριβώς την Τραπεζίτσα. Άμα δεν σου τύχει να το βλέπεις να καίγεται δίπλα σου, δεν μπορείς να το καταλάβεις. Όταν κοιτάς από μακριά λες τραγωδία, αλλά αυτός ο φόβος που λες ότι θα καούμε. Μεγαλώσαμε στους πρόποδες, εξερευνούσαμε και τώρα να βλέπεις τη γιαγιά σου, που δεν το έχει δει ποτέ γυμνό, να βλέπεις τη στεναχώρια στα μάτια της, είναι απίστευτο.
Άμα καεί το βουνό, θα πνιγούμε. Δεν λέμε ότι θα καούμε. Γι’ αυτό φοβόμαστε τον χειμώνα. Εμείς πέρσι είχαμε 90 μέρες βροχή, το κρατάει το δέντρο, οι ρίζες, η όλη διαδικασία. Πρέπει να περιμένουμε έναν χρόνο να κοπούν για την αναδάσωση, θα έχουμε θέμα αν κάνει βροχές.
Είχε πάρα πολύ καπνό, για 1-2 μέρες δεν έβλεπες την Κόνιτσα, δεν μπορούσες να ανασάνεις, το έφερε όλο προς τα κάτω, ήταν αποπνικτικό.
Είχαμε πολλούς κτηνοτρόφους που έβοσκαν τα ζώα στα βουνά, περπατούσαν στα βουνά και γι’ αυτό έμενε καθαρό το δάσος. Οι μεγαλύτεροι αναρωτιούνται ποιος έφταιγε και για την πολιτική διάσταση, τι θα έπρεπε να είχε συμβεί.
Έχουμε πολλούς εθελοντές, βοηθούν πολύ, φέρνουν ό,τι χρειάζεται. Την πρώτη μέρα που ξέσπασε, στις 7:30, όσοι ανέβηκαν είχαν 4 ώρες ανάβαση. Τώρα είναι πιο κοντά, πολλές ομάδες τις κατέβασαν και με ελικόπτερο κατευθείαν στο βουνό.
Ακούς τα ελικόπτερα και λες ότι, ΟΚ, ακόμα καίει, ακόμα δεν έχει ηρεμήσει. Αφήνουμε τις δουλειές μας και μια ολόκληρη πλατεία από πελάτες και εργαζόμενους, κοιτάζει παγωμένα το τοπίο και περιμένει. Απλώς, περιμένει», καταλήγει.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.