Οδηγός επιβίωσης για τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ
- 2 ΝΟΕ 2026
Εδώ και μήνες, ο κόσμος μοιάζει να έχει εισέλθει σε μία νέα περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας, όχι ότι βρισκόμασταν ποτέ πραγματικά έξω από αυτή, και το φθινόπωρο του 2026 φαίνεται να συμπυκνώνει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή της χρονιάς, αυτή τη ρευστότητα.
Μέσα σε λίγες εβδομάδες, σε χώρες που απέχουν μεταξύ τους τόσο κοινωνικοπολιτικά όσο και γεωγραφικά, πραγματοποιήθηκαν τρεις διαφορετικές εκλογικές αναμετρήσεις και τα πολιτικά μηνύματα που γεννήθηκαν από τις κάλπες, αν και διαφορετικά, είχαν έναν κοινό παρονομαστή: άφησαν ακόμα πιο σύνθετο το τοπίο της επόμενης ημέρας.
Στη Σερβία, ένα φοιτητικό κίνημα ανέτρεψε την πολυετή κυριαρχία του κόμματος του Aleksandar Vučić· στη Βραζιλία, ο Lula πέτυχε μια ιστορική νίκη απέναντι στον Flávio Bolsonaro· και στο Ισραήλ, οι κάλπες άφησαν την κυβέρνηση Netanyahu χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία και τα αραβικά κόμματα σε ρόλο ρυθμιστή.
Σε αυτό το διεθνές και ρευστό πολιτικό σκηνικό έρχονται τώρα να προστεθούν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, όπου εκατομμύρια Αμερικανοί θα προσέλθουν αύριο, Τρίτη (03/11) στις κάλπες που θα καθορίσουν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, καθώς και τις θέσεις των κυβερνητών σε 36 πολιτείες.
Παρ’ όλο που οι ενδιάμεσες εκλογές, εξ ορισμού, δεν αφορούν τον ίδιο τον πρόεδρο, ο Donald Trump φρόντισε να τις κάνει δική του υπόθεση. Πραγματοποίησε δεκάδες προεκλογικές συγκεντρώσεις εν όψει των εκλογών και εμφανίστηκε αρκετά σίγουρος ότι οι Ρεπουμπλικάνοι θα διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Ωστόσο, το καλοκαίρι, στο συνέδριο των Ρεπουμπλικάνων στο Ντάλας, πρόφερε πέντε λέξεις που ενδέχεται να σφραγίσουν τη μοίρα του κόμματός του: «Κάντε σαν να είμαι υποψήφιος».
Αυτή η μικρή αλλά καθόλου θαυματουργή φράση, λειτούργησε ως δώρο για τους Δημοκρατικούς, καθώς συνέβαλε στο να διασφαλιστεί ότι οι ενδιάμεσες εκλογές θα αποτελέσουν μια εθνική κρίση για τη δεύτερη θητεία του Trump στον Λευκό Οίκο. «Ο Donald Trump έδωσε εθνικό χαρακτήρα σε αυτές τις αναμετρήσεις και τώρα θα χάσουν έδρες εξαιτίας αυτού», δήλωσε ο Michael Steele, πρώην πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής των Ρεπουμπλικανών.
«Έκανε τον εαυτό του το αντικείμενο του δημοψηφίσματος. Οι υποψήφιοι ήθελαν να δώσουν τις δικές τους μάχες και εκείνος τους είπε: “βάλτε εμένα στο ψηφοδέλτιο”. Έχει πολιτικό ένστικτο όταν πρόκειται για τον εαυτό του, αλλά κανένα πολιτικό ένστικτο όταν πρόκειται για το κόμμα».
Η παραπάνω πρόβλεψη περί χαμένων εδρών, έρχεται να επιβεβαιώσει την κατάρα των ενδιάμεσων εκλογών που σέρνεται πάνω από τα κεφάλια των ενοίκων του Λευκού Οίκου. Το 1994, ο Bill Clinton έχασε 54 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων, το 2010, ο Barack Obama έχασε 63 και το 2018, ο ίδιος ο Trump 40. Παραδοσιακά οι ενδιάμεσες εκλογές λειτουργούν ως μια δύσκολη δοκιμασία για το κόμμα που ελέγχει την προεδρία, καθώς οι ψηφοφόροι έχουν την ευκαιρία να εκφράσουν δυσαρέσκεια χωρίς να κρίνεται άμεσα ο Λευκός Οίκος.
Και μιας που μιλάμε για δυσαρέσκεια, οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026 διεξάγονται εν μέσω αυξανόμενης δυσαρέσκειας των πολιτών για ζητήματα που κυμαίνονται από το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης και τη μετανάστευση έως την κλιματική κρίση, την τεχνητή νοημοσύνη, τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και τους πολέμους των ΗΠΑ στο εξωτερικό, και με τον Αμερικανό πρόεδρο να πηγαίνει σε αυτές με το ποσοστό αποδοχής του να βρίσκεται στο 36%, σύμφωνα με δημοσκόπηση των New York Times και του Πανεπιστημίου της Σιένα.
Πρόκειται για το χαμηλότερο ποσοστό δημοφιλίας που είχε ποτέ πρόεδρος πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, από τότε που οι Δημοκρατικοί του Harry Truman υπέστησαν συντριπτική ήττα πριν από 80 χρόνια.
Πριν μάθουμε όμως αν αυτές οι εκλογές θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν το τέλος της εποχής Trump, ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα τι ακριβώς ψηφίζουν οι Αμερικανοί, τι διακυβεύεται και πώς μπορεί να επηρεάσει τις προεδρικές εκλογές του 2028.
Τι είναι οι ενδιάμεσες εκλογές
Οι ενδιάμεσες εκλογές διεξάγονται στα μέσα κάθε τετραετούς προεδρικής θητείας με τους ψηφοφόρους να καλούνται να εκλέξουν τα μέλη του Κογκρέσου, το οποίο αποτελείται από δύο σώματα: τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία.
Μία από τις βασικές αρμοδιότητες του Κογκρέσου είναι η κατάρτιση και ψήφιση ομοσπονδιακών νόμων, δηλαδή νόμων που ισχύουν σε ολόκληρη τη χώρα.
Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών θα κρίνει ποιο κόμμα, οι Ρεπουμπλικάνοι του Trump ή οι Δημοκρατικοί της αντιπολίτευσης, θα ελέγχει το Κογκρέσο και, κατά συνέπεια, πόσο εύκολο θα είναι για τον πρόεδρο να προωθήσει την πολιτική του ατζέντα.
Τα αποτελέσματα θεωρούνται επίσης ένας σημαντικός δείκτης του βαθμού ικανοποίησης των Αμερικανών από την έως τώρα πορεία της προεδρίας.
Εκλέγονται και τα 435 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων, δηλαδή του κάτω σώματος του Κογκρέσου. Η θητεία τους είναι διετής και η Βουλή των Αντιπροσώπων είναι συνήθως το όργανο όπου κατατίθενται και συζητούνται τα νομοσχέδια
Παράλληλα, κρίνονται 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας, του άνω σώματος του Κογκρέσου. Οι γερουσιαστές έχουν εξαετή θητεία και, μεταξύ άλλων αρμοδιοτήτων, εγκρίνουν ή απορρίπτουν νομοθετικές προτάσεις που έχουν προηγουμένως περάσει από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Την ίδια ημέρα, οι ψηφοφόροι σε μεγάλο μέρος των ΗΠΑ θα εκλέξουν και αξιωματούχους σε επίπεδο πολιτειών, με τις εκλογές για τη θέση του κυβερνήτη στην Καλιφόρνια, τη Φλόριντα, την Τζόρτζια και το Μίσιγκαν, να είναι αυτές που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Τι διακυβεύεται
Πολλά διακυβεύονται σε αυτές τις ενδιάμεσες εκλογές, καθώς οι Δημοκρατικοί προσπαθούν να ανακτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Επί του παρόντος, οι Ρεπουμπλικανοί κατέχουν πλειοψηφία 218-214 στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου υπάρχουν δύο κενές έδρες και ένας ανεξάρτητος βουλευτής που συνεργάζεται με τους Ρεπουμπλικάνους. Για να πάρουν τον έλεγχο της Βουλής, οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών.
Μάχη δίνεται επίσης και για τη Γερουσία, όπου οι Ρεπουμπλικάνοι προηγούνται με 53 έδρες έναντι 47 των Δημοκρατικών. Πρέπει και εδώ να κερδίσουν τέσσερις επιπλέον έδρες για να αποκτήσουν τον έλεγχο. Δέκα εκλογικές αναμετρήσεις, μεταξύ των οποίων αυτές στο Μέιν, το Οχάιο, τη Βόρεια Καρολίνα, την Αϊόβα και τη Γεωργία, ενδέχεται να καθορίσουν το αποτέλεσμα.
Μπορούν οι ενδιάμεσες εκλογές να επηρεάσουν την προεδρία;
Οι ενδιάμεσες εκλογές αποτελούν παραδοσιακά δύσκολη πίστα για το κόμμα που ελέγχει τον Λευκό Οίκο και/ή το Κογκρέσο.
Άτυπα οι ενδιάμεσες εκλογές λειτουργούν ως μια ένα μέσο αξιολόγησης της προεδρίας, με τους ψηφοφόρους να έχουν στα χέρια τους τη δύναμη να αποτιμήσουν την έως τώρα πορεία του προέδρου και, ενδεχομένως, να προκαλέσουν αλλαγές στην πορεία του Λευκού Οίκου, εάν το αποτέλεσμα δεν είναι θετικό.
Παράλληλα, τα αποτελέσματα μπορούν να δώσουν στους επίδοξους υποψηφίους για την προεδρία μηνύματα για το πώς να προσαρμόσουν τα μηνύματά τους προς τους ψηφοφόρους στην επόμενη προεδρική εκστρατεία, η οποία στην περίπτωση αυτή θα διεξαχθεί το 2028. Έτσι κι αλλιώς, ο Trump δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα για τρίτη φορά ως πρόεδρος. Μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, αναμένεται να αρχίσουν να κυκλοφορούν εικασίες σχετικά με το ποιος θα μπορούσε να είναι ο διάδοχός του ως υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων για τις προεδρικές εκλογές του 2028 και αντίστοιχα, ποιος θα τον ανταγωνιστεί εκ μέρους των Δημοκρατικών.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.