Ποια είναι τα νησιά Τσάγκος και γιατί ο Donald Trump θέλει να τα αγοράσει

Ο Donald Trump και ο Λευκός Οίκος σχεδιάζουν να αγοράσουν τα νησιά Τσάγκος από τον Μαυρίκιο, καθώς έχουν παγώσει τα σχέδια του Ηνωμένου Βασιλείου να μεταβιβάσει την κυριαρχία της περιοχής, σύμφωνα με δημοσίευμα της Telegraph. Η αγορά των νησιών έχει ως στόχο την προστασία της στρατιωτικής βάσης Diego Garcia.

Αν και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε στο αίτημα της Guardian για σχόλιο, σχετικά με το δημοσίευμα που αφορά αυτό το πιθανό σχέδιο, σύμφωνα με την πρόταση που αναφέρεται σε αυτό, η κυβέρνηση Trump θα παρέκαμπτε τους Βρετανούς αξιωματούχους και θα αγόραζε τα νησιά, εξασφαλίζοντας τον έλεγχο της στρατιωτικής βάσης, η οποία χρησιμοποιείται από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Το σχέδιο του Trump προβλέπει ότι τα νησιά θα πρέπει πρώτα να περάσουν επίσημα στην κυριαρχία του Μαυρικίου, ώστε στη συνέχεια η Ουάσινγκτον να μπορέσει να διαπραγματευτεί απευθείας την αγορά τους. Προηγούμενες νομοθετικές πρωτοβουλίες για τη μεταβίβαση των νησιών στον Μαυρίκιο ανεστάλησαν τον Απρίλιο, αφού οι ΗΠΑ απέσυραν την υποστήριξή τους στη συμφωνία. Πάντως, ορισμένοι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης εκφράζουν ανησυχίες για το ενδεχόμενο μεταβίβασης των νησιών στον Μαυρίκιο, λόγω των στενών σχέσεων της χώρας με την Κίνα και του κινδύνου κατασκοπείας που ελλοχεύει.

Ποια είναι τα νησιά Τσάγκος

Επίσημα τμήμα του Μαυρικίου και πρώην τμήμα του Βρετανικού Εδάφους Ινδικού Ωκεανού, είναι ένα σύμπλεγμα νησιών -μια συστάδα από 7 ατόλλες με συνολικά 65 τροπικά νησιά- στον Ινδικό Ωκεανό, με έκταση 60 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που διοικείται από έναν επίτροπο του Γραφείου Εξωτερικών, Κοινοπολιτείας και Ανάπτυξης στο Λονδίνο. Βρίσκεται περίπου 500 χιλιόμετρα νότια από τις Μαλδίβες, την πλησιέστερη χώρα, 1.600 χλμ. νοτιοδυτικά της Ινδίας, στο μισό της απόστασης μεταξύ Τανζανίας και Ιάβας.

Δεν υπάρχει μόνιμος πληθυσμός κατοίκων στο νησί. Αυτό οφείλεται στη δεκαετία του 1960, όταν το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες εκδίωξαν βίαια ολόκληρο τον αυτόχθονο πληθυσμό (τους Τσαγκόσσιους) για να κατασκευάσουν κοινή στρατιωτική βάση. Σήμερα, 4.000 Αμερικανοί και Βρετανοί στρατιώτες βρίσκονται εκεί μόνιμα.

Τον Φεβρουάριο του 2019 το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, το οποίο αποτελεί το ανώτατο δικαστήριο των Ηνωμένων Εθνών, αποφάνθηκε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να τερματίσει τον έλεγχο του επί του Αρχιπελάγους Τσάγκος «το γρηγορότερο δυνατό». Ο Μαυρίκιος ισχυρίζεται ότι το αρχιπέλαγος αποσπάστηκε παράνομα από τη νησιωτική χώρα το 1965, με αντάλλαγμα την ανεξαρτησία του από το Ηνωμένο Βασίλειο, που επιτεύχθηκε τρία χρόνια αργότερα.

Η σημασία των νησιών για τον Trump

Στα Τσάγκος, φιλοξενείται η στρατιωτική βάση Diego Garcia από το 1971. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, το 1965 δημιουργήθηκε το Βρετανικό Έδαφος στον Ινδικό Ωκεανό, με σκοπό την εγκατάσταση αμυντικών και τηλεπικοινωνιακών εγκαταστάσεων για να αντισταθμιστούν οι σοβιετικές δυνάμεις της περιοχής. Από τη βάση Diego Garcia ξεκίνησαν πολλές αεροπορικές επιδρομές κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Περσικού Κόλπου (1990-1991), επιθέσεις από τις ΗΠΑ στο Αφγανιστάν (2001) και κάποιες από τις αρχικές επιθέσεις στον Πόλεμο του Ιράκ (2003), αποδεικνύοντας τη σημασία της βάσης για τις ΗΠΑ.

Η αγορά των νησιών είναι μία από τις προτάσεις που εξετάζει να πραγματοποιήσει η κυβέρνηση των ΗΠΑ. Το πιο πρόσφατο σχέδιο φέρεται να προτάθηκε από τον Scott Bessent και να παρουσιάστηκε στον Donald Trump, αν και, σύμφωνα με τις πληροφορίες, δεν αποτελεί την επικρατέστερη επιλογή.

Αντιπροσωπεία προσφύγων από τα Τσάγκος, η οποία επισκέφθηκε το Ηνωμένο Βασίλειο την περασμένη εβδομάδα, δήλωσε ότι το ζήτημα έχει «κουκουλωθεί μέσα στους διαδρόμους» της βρετανικής πολιτικής. Η εξαμελής αντιπροσωπεία της Chagos Refugees Group εξέφρασε την πλήρη υποστήριξή της στην ολοκλήρωση συμφωνίας μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και του Μαυρικίου για το μέλλον των νησιών. «Το πιο σημαντικό είναι τα δικαιώματά μας», δήλωσε την Παρασκευή (5/6) ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας, Louis Olivier Bancoult. «Δεν υπάρχει πραγματική βούληση από τη βρετανική κυβέρνηση να βρει λύση για τον λαό μας. Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο», πρόσθεσε. «Εξακολουθούμε να υποφέρουμε και η θέση μας είναι ξεκάθαρη: έχουμε το δικαίωμα να ζούμε στον τόπο όπου γεννηθήκαμε».

Οι συζητήσεις για πιθανή αγορά των Νήσων Τσάγκος από τις ΗΠΑ πραγματοποιούνται εν μέσω του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν. Η βάση Diego Garcia, που βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα του Ινδικού Ωκεανού, απέχει περίπου 3.800 χιλιόμετρα από το Ιράν και διαθέτει αεροπορική βάση ικανή να υποστηρίξει αμερικανικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, από την έναρξη του πολέμου, το Ιράν έχει εξαπολύσει πολλαπλά πλήγματα κατά της κοινής βάσης. Ένα από αυτά, στα τέλη Μαρτίου, αναχαιτίστηκε από αμερικανικό πολεμικό πλοίο.

Τον Μάρτιο, το Ηνωμένο Βασίλειο έδωσε στις ΗΠΑ άδεια να εκτοξεύσουν πυραύλους από τη βάση εναντίον ιρανικών εκτοξευτών πυραύλων, καθώς ο πόλεμος συνεχιζόταν. Ο Trump είχε προηγουμένως επικρίνει την απόφαση ως «πολύ καθυστερημένη», υποστηρίζοντας ότι οι Βρετανοί αξιωματούχοι έπρεπε να είχαν εγκρίνει την ενέργεια νωρίτερα.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Abbas Araghchi, o Ιρανός υπουργός εξωτερικών, προειδοποίησε τον Keir Starmer ότι «θέτει σε κίνδυνο βρετανικές ζωές επιτρέποντας τη χρήση βρετανικών βάσεων για επιθετικές ενέργειες κατά του Ιράν».

Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης ανέφερε: «Η κυβέρνηση κληρονόμησε μια κατάσταση στην οποία ο βρετανικός έλεγχος της στρατιωτικής βάσης Diego Garcia απειλούνταν και απαιτούνταν δράση για την προστασία των εθνικών συμφερόντων του Ηνωμένου Βασιλείου και για να αποτραπεί η εγκατάσταση αντιπάλων δυνάμεων σε μια τοποθεσία τόσο στρατηγικής σημασίας. Η Diego Garcia αποτελεί βασικό στρατηγικό στρατιωτικό περιουσιακό στοιχείο τόσο για το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και για τις ΗΠΑ και προστατεύει την κοινή μας ασφάλεια εδώ και σχεδόν 60 χρόνια. Η διατήρηση του μακροπρόθεσμου επιχειρησιακού ελέγχου και της ασφάλειας της βάσης αποτελεί τον θεμελιώδη λόγο ύπαρξης της συμφωνίας Ηνωμένου Βασιλείου–Μαυρικίου, η οποία προέκυψε λόγω των πραγματικών μακροπρόθεσμων κινδύνων που απειλούν τη βάση και τους οποίους γνωρίζουν πολύ καλά τόσο το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και οι ΗΠΑ».

Όταν ρωτήθηκε αν το Ηνωμένο Βασίλειο θα προχωρούσε στην παραχώρηση της κυριαρχίας των νησιών εάν οι ΗΠΑ αντιτίθεντο στη συμφωνία, κυβερνητική πηγή απάντησε: «Ήμασταν πάντοτε ξεκάθαροι ότι δεν θα προχωρούσαμε χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ».

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ