Τα 5 ψέματα που είπε ο Donald Trump στην ομιλία του στον ΟΗΕ
- 23 ΣΕΠ 2026
Όλοι οι πρόεδροι λένε ψέματα. Για την ακρίβεια, σχεδόν όλοι οι άνθρωποι λένε ψέματα. Όσο και αν αυτή η παραδοχή μπορεί να οδηγήσει στο κυνικό και αυτόματο συμπέρασμα ότι όλοι οι πολιτικοί λένε ψέματα και άρα είναι όλοι διεφθαρμένοι και το μόνο που αξίζουν είναι την περιφρόνησή μας, ακόμα και τα ίδια τα ψέματα έχουν διαβαθμίσεις.
Ανάλογα την περίσταση και το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να ειπωθούν, διαχωρίζονται σε ψέματα ασήμαντα, σοβαρά, δικαιολογημένα ή και κατάφωρα.
Τα τελευταία χρόνια, ψέματα έχουν ειπωθεί για σημαντικά πολιτικά ζητήματα από επίσημα αμερικανικά χείλη. Ο John Kennedy είπε ψέματα για τη στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στην Κούβα και ο Lyndon Johnson για την ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο Βιετνάμ. Ο Richard Nixon είπε ψέματα για το σκάνδαλο Watergate, ο Ronald Reagan για την υπόθεση Ιράν – Κόντρας (γνωστή και ως Irangate) και ο Bill Clinton για τη σχέση του με τη Monica Lewinsky. Ο George W. Bush παραπλάνησε συστηματικά τη χώρα σχετικά με τα όπλα μαζικής καταστροφής στο Ιράκ, ενώ ο Barack Obama δήλωσε ότι ο Νόμος για την Προσιτή Υγειονομική Περίθαλψη δεν θα ανάγκαζε κανέναν να αλλάξει την ασφαλιστική του κάλυψη, κάτι που τελικά δεν ήταν αληθές.
Όμως, οι ψευδείς ή παραπλανητικές δηλώσεις που έχει κάνει κατά καιρούς ο Donald Trump ήταν πολύ περισσότερες από εκείνες όλων των προηγούμενων προέδρων μαζί.
Ο Glenn Kessler της Washington Post είχε καταγράψει 5.000 τέτοιες δηλώσεις στις πρώτες 600 ημέρες της προεδρίας του, κατά την πρώτη του θητεία. Χρησιμοποιώντας αυστηρότερα κριτήρια, ο David Leonhardt των New York Times μέτρησε «103 διαφορετικές ανακρίβειες» που είπε ο Αμερικανός πρόεδρος κατά τους πρώτους δέκα μήνες της θητείας του, έναντι μόλις 18 που είχε πει ο Obama.
Οι εκτενέστερες καταγραφές περιλαμβάνουν συχνά αλλαγές στάσης, αντιφάσεις, αδικαιολόγητη οικειοποίηση επιτευγμάτων και υπερβολές. Ωστόσο, αυτές οι ανακρίβειες, όσο προβληματικές κι αν είναι, δεν ήταν τόσο ύπουλες όσο τα ψέματα του Donald Trump που έρχονται σε αντίθεση με άμεσα διαθέσιμα γεγονότα. Σε αυτό εστιάζει και η ανάλυση του καθηγητή James P. Pfiffner με τίτλο “The Lies of Donald Trump: A Taxonomy”, που δημοσίευσε το 2019 και εντάσσεται στον συλλογικό τόμο The Trump Presidency and Executive Power.
Ο καθηγητής διακρίνει τέσσερις τύπους ψεμάτων του Αμερικανού προέδρου: τα ασήμαντα, τις υπερβολές και ψέματα αυτοεξύψωσης, ψέματα για την παραπλάνηση του κοινού και κατάφωρα ψέματα, δηλαδή δηλώσεις που ήταν αποδεδειγμένα αντίθετες με γνωστά γεγονότα.
Στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ο Donald Trump επανέλαβε μια σειρά από τέτοιες.
Ακολουθούν πέντε που κατέρρευσαν με ένα απλό fact-checking:
Η εμμονή του με τους πολέμους που σταμάτησε
Ο ισχυρισμός: «Από την ανάληψη των καθηκόντων μου, είχα τη μεγάλη τιμή να επιλύσω οκτώ πολέμους», είπε ο Donald Trump κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών την Τρίτη (22/09), επαναλαμβάνοντας έναν ισχυρισμό που και ψευδής είναι και στον οποίο επανέρχεται συχνά.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι αναφερόταν στις συγκρούσεις μεταξύ Καμπότζης και Ταϊλάνδης, Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας, Ρουάντα και Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, Ινδίας και Πακιστάν, Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, καθώς και στον πόλεμο στη Γάζα. Επιπλέον, είχε ισχυριστεί στο παρελθόν ότι οι άλλοι δύο πόλεμοι που σταμάτησε ήταν η σύντομη σύγκρουση του περασμένου έτους μεταξύ Ισραήλ και Ιράν και ένας υποτιθέμενος πόλεμος μεταξύ Αιγύπτου και Αιθιοπίας.
Τι ισχύει: Ο αριθμός οκτώ που ανέφερε από το βήμα ο Αμερικανός πρόεδρος αποτελεί σαφή υπερβολή.
Η λίστα του περιλαμβάνει δύο περιστατικά που στην πραγματικότητα δεν αποτέλεσαν ποτέ πολέμους κατά τη διάρκεια της θητείας του. Η κατάσταση μεταξύ της Αιγύπτου και της Αιθιοπίας ήταν μια διπλωματική διαμάχη σχετικά με ένα έργο φράγματος στην Αιθιοπία, όχι πόλεμος, και το μυστηριώδες υποτιθέμενο ζήτημα που, όπως ισχυρίζεται, έλυσε μεταξύ της Σερβίας και του Κοσσυφοπεδίου επίσης δεν θεωρήθηκε πόλεμος.
Επιπλέον, ο πόλεμος μεταξύ της Ρουάντα και της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό δεν έχει τελειώσει, παρά τη συμφωνία ειρήνης που μεσολάβησε η κυβέρνηση Trump. Και όσον αφορά τον πόλεμο στη Γάζα, αρκεί να αναφέρουμε πως το Ισραήλ συνεχίζει το σφυροκόπημα και τις επιθέσεις στον θύλακα, παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Σε αυτό που συνέβαλε πράγματι ήταν στον τερματισμό της σύντομης σύγκρουσης του 2025 μεταξύ του Ισραήλ και του Ιράν, αν και το Ισραήλ συμμάχησε στη συνέχεια με τις ΗΠΑ για να ξεκινήσει έναν άλλο πόλεμο εναντίον του Ιράν το 2026.
Κλιματική κρίση; Ποια κλιματική κρίση;
Ο ισχυρισμός: Ξεκινώντας να χλευάζει τις προειδοποιήσεις ότι η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται τελικά να στραφεί και να αφανίσει την ανθρωπότητα και όσους τις διατυπώνουν, ο Trump ανέφερε ότι όλα αυτά προέρχονται από «τους ίδιους ακριβώς ανθρώπους που έλεγαν ότι θα είμαστε όλοι νεκροί σε 12 χρόνια εξαιτίας της παγκόσμιας υπερθέρμανσης του πλανήτη, ένας όρος που μετονομάστηκε σε «κλιματική αλλαγή», επειδή ο πλανήτης ψύχονταν, αντί να θερμαίνεται, και τελικά κανείς δεν είχε πεθάνει».
Τι ισχύει: Ούτε μία, ούτε δύο αλλά τέσσερις ανακρίβειες κατόρθωσε να χωρέσει ο Αμερικανός πρόεδρος στην παραπάνω πρόταση.
Πρώτον, ο όρος «υπερθέρμανση του πλανήτη» εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως, παράλληλα με τον όρο «κλιματική αλλαγή»· απλά έχουν διαφορετική έννοια. Οι επιστήμονες μιλούν για υπερθέρμανση όταν αναφέρονται στη μακροπρόθεσμη τάση αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας και για κλιματική αλλαγή όταν περιγράφουν τις πολυάριθμες και ευρύτερες επιπτώσεις που βιώνει ο πλανήτης εξαιτίας αυτής της τάσης.
Η NASA, που αποτελεί μέρος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης υπό την ηγεσία του Trump, εξηγεί τη διαφορά μεταξύ των όρων.
Όπως και η έκθεση του 2023 από την επιτροπή κλιματικής αλλαγής του ΟΗΕ με τίτλο «Κλιματική Αλλαγή 2023: Συνοπτική Έκθεση», αναφέρει πως «οι ανθρώπινες δραστηριότητες, κυρίως μέσω των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, έχουν προκαλέσει αναμφισβήτητα την υπερθέρμανση του πλανήτη, με την παγκόσμια θερμοκρασία της επιφάνειας να φτάνει το 2011-2020 1,1 °C πάνω από τα επίπεδα της περιόδου 1850-1900».
Δεύτερον, ο πλανήτης δεν ψυχραίνεται. Σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε τον Ιανουάριο ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός του ΟΗΕ, τα τελευταία 11 χρόνια ήταν τα 11 θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ, με τα έτη 2023, 2024 και 2025 να είναι τα τρία θερμότερα.
Τρίτον, οι ειδικοί έχουν διαψεύσει τον ισχυρισμό ότι κανείς δεν έχει πεθάνει από τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Είναι αδύνατο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο αριθμός των θανάτων, αλλά ορισμένες εκτιμήσεις ανέρχονται σε εκατομμύρια και τις προβλέψεις να είναι δυσοίωνες. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, «μεταξύ του 2030 και του 2050, η κλιματική αλλαγή αναμένεται να προκαλέσει περίπου 250.000 επιπλέον θανάτους ετησίως, μόνο από υποσιτισμό, ελονοσία, διάρροια και θερμική καταπόνηση».
Τέταρτον, αν και κάποιος κάπου μπορεί να είπε ότι «σε 12 χρόνια θα έχουμε πεθάνει όλοι εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη», η έκθεση των εμπειρογνωμόνων δεν παρουσίασε το ζήτημα με αυτόν τον τρόπο.
Μία έκθεση του 2018 ανέφερε ότι ο κόσμος έπρεπε να μειώσει δραστικά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μέσα στα επόμενα 12 χρόνια, ώστε να έχει πιθανότητες να περιορίσει την άνοδο της θερμοκρασίας στον 1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Οι επιστήμονες ανέφεραν ότι πάνω από αυτό το όριο, οι πιθανές θανατηφόρες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα ήταν μεγαλύτερες. Αν και η έκθεση του 2018 συχνά απλοποιήθηκε υπερβολικά από τους πολιτικούς, ο ισχυρισμός των ειδικών δεν ήταν ποτέ ότι «θα είμαστε όλοι νεκροί σε 12 χρόνια». Ήταν ότι απαιτούνταν σημαντική δράση εντός 12 ετών για να βελτιωθεί το μέλλον.
Επενδύσεις στις ΗΠΑ: Από πού προκύπτουν τα 21 τρισ. δολάρια;
Ο ισχυρισμός: Ο Trump επανέλαβε την ανακριβή προηγούμενη δήλωσή του, ότι η κυβέρνησή του έχει «εξασφαλίσει δεσμεύσεις για νέες επενδύσεις ύψους 21 τρισ. δολαρίων από όλο τον κόσμο». Αν και η διατύπωση έγινε πιο επιφυλακτικά από άλλες φορές, το ποσό εξακολουθεί να μην τεκμηριώνεται.
Τι ισχύει: Όσο ο Trump βρισκόταν στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, η ίδια η ιστοσελίδα του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του προέδρου είχαν γίνει «ανακοινώσεις σημαντικών επενδύσεων» ύψους «11,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων», ποσό πολύ μικρότερο από τα 21 τρις δολάρια που επικαλέστηκε ο πρόεδρος.
Επιπλέον, μια λεπτομερής ανάλυση του CNN το 2025 διαπίστωσε ότι ο κατάλογος του Λευκού Οίκου συμπεριλάμβανε τρισεκατομμύρια σε αόριστες επενδυτικές δεσμεύσεις, δεσμεύσεις που αφορούσαν το «διμερές εμπόριο» ή τις «οικονομικές συναλλαγές» και όχι επενδύσεις στις ΗΠΑ, καθώς και αόριστες δηλώσεις που δεν έφταναν καν στο επίπεδο των δεσμεύσεων. Η λίστα περιλαμβάνει επίσης αμερικανικές εταιρείες, παρότι ο Trump μίλησε για χρήματα «από όλο τον κόσμο». Σύμφωνα με ομοσπονδιακά στοιχεία, οι νέες άμεσες ξένες επενδύσεις στις ΗΠΑ ανήλθαν σε περίπου 232 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025.
Πυρομαχικά, τα άλλα κράτη έχουν. Οι ΗΠΑ (μάλλον) όχι
Ο ισχυρισμός: Ο Donald Trump υπερασπίστηκε τον πόλεμο στο Ιράν, αναφέροντας ότι «οι δειλοί και οι προδότες θα ήθελαν πολύ να πουν ότι οι ΗΠΑ έχουν ελλείψεις σε πυρομαχικά. Αυτό δεν είναι αλήθεια. Έχουμε περισσότερα πυρομαχικά από όσα θα μπορούσαμε ποτέ να φανταστούμε ότι θα χρησιμοποιούσαμε και τα παράγουμε σε επίπεδα που δεν έχουμε ξαναδεί».
Τι ισχύει: Το ακριβές μέγεθος των αποθεμάτων πυρομαχικών των ΗΠΑ δεν είναι γνωστό, καθώς πρόκειται για απόρρητες πληροφορίες, όπως το ίδιο ασαφές είναι και ποιον ο Trump αποκαλεί «δειλούς και προδότες». Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι πολλά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι ο πόλεμος με το Ιράν έχει προκαλέσει ελλείψεις στα αποθέματα πυρομαχικών των ΗΠΑ· ο ομοσπονδιακός γενικός επιθεωρητής που εποπτεύει το Υπουργείο Άμυνας και το μη κομματικό Ομοσπονδιακό Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου ουσιαστικά δήλωσαν το ίδιο σε ξεχωριστές εκθέσεις που δημοσιεύθηκαν την περασμένη εβδομάδα.
Στην πρώτη, η οποία καλύπτει την περίοδο από τις αρχές Απριλίου έως τα τέλη Ιουνίου, αναφέρεται ότι η κατανάλωση πυρομαχικών στον πόλεμο είχε ως αποτέλεσμα στρατηγικές ελλείψεις στα αποθέματα και ανέδειξε εμπόδια στην αναπλήρωσή τους. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, το Πεντάγωνο έχει αρχίσει να λαμβάνει μέτρα, αλλά η αύξηση της παραγωγής απαιτεί σημαντικό χρόνο. Τα πιο επίμονα προβλήματα εντοπίζονται στην παραγωγή κινητήρων στερεών καυσίμων για πυραύλους, στη διαθεσιμότητα εκρηκτικών υψηλής ποιότητας και προωθητικών υλών, καθώς και στην προσέλκυση εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού για τη μεταποίηση.
Η δεύτερη διαπιστώνει επίσης έλλειμμα σε αναχαιτιστικούς πυραύλους. Εκτιμά ότι οι ΗΠΑ έχουν πιθανότατα χρησιμοποιήσει από τον Ιούνιο του 2025 το μισό έως τα δύο τρίτα των αποθεμάτων τους στη συγκεκριμένη κατηγορία. Ακόμη κι αν αυξηθεί η παραγωγή, η πλήρης αναπλήρωσή τους θα χρειαστεί, σύμφωνα με την έκθεση, τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Μόνο στα όνειρα του Trump η εγκληματικότητα μειώθηκε κατά 87% στην Ουάσιγκτον
Ο Τραμπ υπερέβαλε για άλλη μια φορά τη μείωση της εγκληματικότητας που σημειώθηκε σε διάφορες πόλεις των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του. Είπε ότι το πιο σημαντικό ήταν ότι «όταν έφτασα στις 20 Ιανουαρίου του περασμένου έτους στην Ουάσινγκτον, η πόλη ήταν γεμάτη εγκλήματα, ενώ τώρα η εγκληματικότητα έχει μειωθεί κατά 87% και στοχεύουμε στο 100%».
Ο ισχυρισμός: Ο Trump δήλωσε ότι όταν επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, στις 20 Ιανουαρίου 2025, για τη δεύτερη θητεία του, η Ουάσινγκτον «μαστιζόταν από την εγκληματικότητα». Σήμερα, είπε, «η εγκληματικότητα έχει μειωθεί κατά 87%» και στόχος του είναι να φτάσει η μείωση στο 100%.
Τι ισχύει: Αν και η εγκληματικότητα στην Ουάσιγκτον έχει πράγματι μειωθεί φέτος, όπως και σε μεγάλο μέρος της χώρας. Επ’ ουδενί όμως το ποσοστό δεν είναι τόσο υψηλό. Σύμφωνα με στοιχεία της τοπικής αστυνομίας, μέχρι και τη Δευτέρα (21/09) είχαν καταγραφεί περισσότερα από 15.000 εγκλήματα, μία μείωση περίπου 23% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024 και περίπου 15% σε σχέση με το 2025.
Πάντως, ο Trump έχει αναφέρει και στο παρελθόν ακόμη μεγαλύτερα ποσοστά μείωσης (81%, 88% ή 92%), χωρίς ο Λευκός Οίκος να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του. Όταν η Washington Post ζήτησε εξηγήσεις σχετικά με τη μείωση της εγκληματικότητας στην Ουάσιγκτον, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου αναφέρθηκαν σε περιστατικά εμπρησμού, τα οποία μειώθηκαν από τέσσερα το 2025 σε ένα το 2026 και τις ανθρωποκτονίες, οι οποίες επίσης έχουν μειωθεί σημαντικά, όχι, όμως, κατά τα ποσοστά που επικαλείται ο πρόεδρος.
Αν ο Trump αναφέρεται σε συγκεκριμένη κατηγορία εγκλήματος, χρειάζεται να την κατονομάσει. Πάντως, ο ισχυρισμός ότι η εγκληματικότητα στην Ουάσινγκτον έπεσε κατά 87% είναι ανακριβής.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.