Δημήτρη Μοθωναίε, τι σημαίνει «Θάρρος» για σένα;

Στην κοινωνική ψυχολογία υπάρχει ένας όρος που περιγράφει την άρνηση μιας κοινότητας να δει αυτό που συμβαίνει στα σπλάχνα της ή έστω την αδυναμία εντοπισμού, κατανόησης ή διόρθωσης δομικών προβλημάτων. Λέγεται συστημική τυφλότητα.

Για γενιές ολόκληρες, μεγαλώναμε με το αφήγημα και τη βολική ψευδαίσθηση ότι ο κίνδυνος για ένα παιδί παραμονεύει πάντα εκτός σπιτιού, στο σκοτάδι, προσωποποιημένος στον «κακό ξένο» που θα μας πλησίαζε σε ανύποπτο χρόνο.

Όταν 1 στα 5 παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής κακοποίησης πριν την ενηλικίωσή τους και μάλιστα, στις 9 από τις 10 περιπτώσεις, ο θύτης θα είναι άνθρωπος από το στενό κύκλο εμπιστοσύνης του παιδιού ή το οικογενειακό του περιβάλλον, μιλάμε για στοιχεία που σοκάρουν ακόμα και τους πιο ψυχρούς λάτρεις της στατιστικής.

«Η παιδική σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι σπάνια, είναι σιωπηλή», λέει η Μαρία Λαθούρη, που μαζί με τον Δημήτρη Μοθωναίο, ίδρυσε την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Το Θάρρος», με σκοπό την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης, καθώς και την ουσιαστική υποστήριξη ανηλίκων και ενηλίκων που υπέστησαν σεξουαλική κακοποίηση στην παιδική τους ηλικία.

Απευθυνθήκαμε στον Δημήτρη Μοθωναίο, ο οποίος πριν 5 χρόνια μοιράστηκε την τραυματική εμπειρία της σεξουαλικής κακοποίησης που υπέστη σε ηλικία 6 ετών και μάς μίλησε για την πορεία του από το σκοτάδι στο φως, για την ανωριμότητα της κοινωνίας να σταθεί με ευθύνη απέναντι σε πολλά ευαίσθητα ζητήματα, αλλά και το όραμά του για το «Θάρρος».

Η δημοσιοποίηση της δικής σου προσωπικής ιστορίας και εμπειρίας στάθηκε αφορμή για να ανοίξουν κι άλλα στόματα. Τι σημαίνει για σένα η λέξη «Θάρρος» σήμερα;

Είναι εκείνο το στοιχείο του χαρακτήρα μου που μου επέτρεψε μαζί με την υπομονή και την επιμονή να μεταβολίσω το τραύμα σε δύναμη. Μια δύναμη που παρατηρώ, λες κι είμαι σε όνειρο καμιά φορά, να μεταγγίζεται σε τόσους άλλους και να μου επιστρέφει πίσω και μάλιστα με δώρα- περισσότερα από όσα είχα τολμήσει ποτέ να φανταστώ.

Δε θα μπορούσαμε να διαλέξουμε καλύτερο όνομα για την οργάνωσή μας.

Από τη στιγμή της σύστασης της κι έπειτα το «θάρρος» είναι πλέον για μένα ταυτισμένο με την ομάδα μας. Σήμερα όταν ακούω τη λέξη «θάρρος» βλέπω το πρόσωπο της Μαρίας και όλων μας των συνεργατών.

Πόσο δύσκολη ήταν η πορεία από το σκοτάδι στο φως;

Δεν ξέρω στ´ αλήθεια πώς τα έχω καταφέρει να περάσω απέναντι. Πολλές φορές αναρωτιέμαι κι εγώ ο ίδιος. Καμιά φορά, χοροπηδάω μόνος μου στο σπίτι και λέω “τα έχω καταφέρει”, σαν μια ξαφνική συνειδητοποίηση.

Είμαι βέβαιος πως είχα δίπλα μου μια ανώτερη δύναμη σε όλο αυτό το ταξίδι. Το ίδιο συμπέρασμα διαπιστώνω και σε όσους μας απευθύνονται με τη δική τους ιστορία.

Γιατί πιστεύεις ότι ως κοινωνία δυσκολευόμαστε ακόμα να μιλήσουμε στα παιδιά για τα προσωπικά όριά τους και τη σεξουαλική κακοποίηση, ειδικά όταν στο άκουσμα μιας ακόμη είδησης με θύματα παιδιά θα σοκαριστούμε εκ νέου;

Είμαστε ακόμα ανώριμοι ως κοινωνία να αντιμετωπίσουμε την ευθύνη που μας αναλογεί σε πολλά ευαίσθητα ζητήματα. Η σεξουαλική κακοποίηση και δη στα παιδιά, ξυπνά έστω και ασυνείδητα σε όλους μας την αίσθηση της ενοχής για ένα έγκλημα για το οποίο επί της ουσίας μπορούμε να λογιστούμε όλοι συνυπεύθυνοι, καθώς με τη σωστή ενημέρωση θα μπορούσε να είναι ως και 100% αποτρέψιμο κι αυτό οι περισσότεροι από το να το δουν κατάματα προτιμούν να το αποφύγουν.

Κι έτσι συνεχίζεται ο ίδιος φαύλος κύκλος γιατί κλείνοντας τα μάτια σε αυτό το έγκλημα γίνεσαι αυτόματα συνένοχος.

Νομίζουμε πως η παιδική κακοποίηση είναι ένα μακρινό πρόβλημα που συμβαίνει σε υπανάπτυκτες χώρες, μειονότητες και σκοτεινά υπόγεια σπιτιών. Όπως είπε και η Ιδρύτρια της Οργάνωσης, Μαρία Λαθούρη, η παιδική σεξουαλική κακοποίηση δεν είναι σπάνια, είναι σιωπηλή. Πώς θα μπορέσουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι είναι ένα ζήτημα που μας αφορά όλους, ανεξαιρέτως;

Χρειάζεται διαρκής ενημέρωση και υπενθύμιση και αυτός θα είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες δράσης του «θάρρους»! Ευελπιστούμε να τα καταφέρουμε!

Έχουμε την τάση να αντιδρούμε αφού γίνει το κακό. Πώς μπορεί το «Θάρρος» να μετατρέψει αυτή την προσωρινή, τυφλή οργή σε μια μόνιμη κουλτούρα πρόληψης;

Επιδιώκουμε να μεταλαμπαδεύσουμε γνώση που αποκομίζουμε από τους επιστημονικούς μας συνεργάτες και συγκεκριμένα «όπλα» που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλους προκειμένου να ενισχύσουμε ακριβώς αυτήν την κουλτούρα της πρόληψης από την οποία τόσο υποφέρουμε ως χώρα σε πολλά θέματα.

Ποια είναι τα δικά σου «όπλα» με τα οποία μπαίνεις στο «Θάρρος» και ποιο είναι το προσωπικό σου όραμα σου από αυτή τη συνεργασία;

Για μένα το «Θάρρος» είναι κομμάτι της προσωπικής μου αποστολής σε αυτή τη ζωή. Μπαίνω με όπλο την εμπειρία μου και όλες μου τις δυνάμεις που με έκαναν να περάσω από τη θέση του επιβιώσαντα σε αυτή του μαχητή και του συνηγόρου.

Αν το ερωτηματολόγιο που ετοιμάζετε με το Πανεπιστήμιο Κρήτης είχε μόνο μία, την πιο δύσκολη ερώτηση για τον μέσο Έλληνα πολίτη, ποια θα ήθελες να είναι αυτή;

Η έρευνά μας αποσκοπεί στο να συλλεγούν για πρώτη ουσιαστικά φορά στην ιστορία της χώρας μας στοιχεία που να αποτυπώνουν την πραγματικότητα του φαινομένου της παιδικής κακοποίησης στη χώρα μας. Δε θα ήθελα να έχει μόνο μια ερώτηση – τουναντίον θα ήμουν ευτυχής αν καταφέρναμε όσο μεγαλύτερο δείγμα του πληθυσμού να απαντήσει όλες μας τις ερωτήσεις!

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ