Γιατί οι Ιάπωνες φίλαθλοι καθαρίζουν πάντα τις κερκίδες μετά τους αγώνες
- 15 ΙΟΥΝ 2026
Η Ιαπωνία μπορεί να μην ανήκει στα μεγάλα φαβορί για την κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου, αλλά αν υπήρχε τρόπαιο για την πιο τακτική ομάδα της διοργάνωσης, δύσκολα θα έχανε. Εδώ και χρόνια, οι Ιάπωνες φίλαθλοι έχουν μετατρέψει την καθαριότητα σε κομμάτι της ποδοσφαιρικής τους ταυτότητας, κερδίζοντας τον θαυμασμό του κόσμου όχι μόνο για όσα κάνουν στις εξέδρες, αλλά και για όσα αφήνουν πίσω τους – ή, πιο σωστά, για όσα δεν αφήνουν.
Η Nozomi Morgan, ιδρύτρια και CEO της Michiki Morgan Worldwide και ειδικός στη διαπολιτισμική ηγεσία, θυμάται ακόμη το πολιτισμικό σοκ που βίωσε όταν μετακόμισε από το Σιάτλ στο Τόκιο σε ηλικία οκτώ ετών. Στο σχολείο, οι μαθητές έβγαζαν τα παπούτσια που φορούσαν έξω και φορούσαν διαφορετικά μέσα στην τάξη, ώστε οι χώροι να παραμένουν πεντακάθαροι.
Και αυτό ήταν μόνο η αρχή. Κάθε παιδί είχε το δικό του zokin, ένα πανί καθαρισμού φτιαγμένο από κομμάτια υφάσματος που είχαν ραφτεί μεταξύ τους και έφεραν το όνομά του. Μία από τις πρώτες σχολικές «εργασίες» ήταν ο καθαρισμός της αίθουσας. Τα θρανία μετακινούνταν, τα παιδιά σκούπιζαν και στη συνέχεια έτριβαν τα πατώματα με τα πανιά τους. Όπως λέει η Morgan στο Time Magazine, δεν έμοιαζε με αγγαρεία αλλά με μια ομαδική δραστηριότητα που όλοι συμμετείχαν φυσικά.
Η συνήθεια αυτή συνεχίζεται σε όλη τη σχολική ζωή. Οι μαθητές καθαρίζουν διαδρόμους, σκάλες, αυλές, ακόμη και τουαλέτες. Πρόκειται για μια κουλτούρα που καλλιεργείται από μικρή ηλικία και βασίζεται στην ιδέα ότι ο δημόσιος χώρος ανήκει σε όλους και άρα όλοι έχουν ευθύνη γι’ αυτόν.
Ο Hirokazu Tsunoda, ο άνθρωπος που έχει γίνει σχεδόν συνώνυμο της εικόνας των Ιαπώνων φιλάθλων που μαζεύουν σκουπίδια στα γήπεδα, παραδέχεται στο αμερικανικό περιοδικό ότι ως παιδί δεν συμμεριζόταν καθόλου αυτή τη φιλοσοφία. Μισούσε τις ώρες καθαριότητας στο σχολείο και δεν καταλάβαινε γιατί ήταν απαραίτητες.
Σήμερα, όμως, είναι ένας από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της. Από το 2008 ταξιδεύει σε Ολυμπιακούς Αγώνες και Μουντιάλ, βοηθώντας εθελοντικά στον καθαρισμό των κερκίδων μετά το τέλος των αγώνων. Για τον ίδιο, ένα στάδιο δεν είναι απλώς ένας χώρος ψυχαγωγίας. Είναι ένας τόπος που αξίζει σεβασμό.
Δεν είναι τυχαίο ότι η ίδια νοοτροπία χαρακτηρίζει και την εθνική ομάδα της Ιαπωνίας. Στα Παγκόσμια Κύπελλα του 2018 και του 2022, τα αποδυτήρια που άφηναν πίσω τους οι παίκτες ήταν σχεδόν αψεγάδιαστα. Το μόνο στοιχείο που μαρτυρούσε την παρουσία τους ήταν ένα χειρόγραφο ευχαριστήριο σημείωμα και μερικοί χάρτινοι γερανοί origami.
Ο πρώην αρχηγός της ομάδας, Makoto Hasebe, είχε δηλώσει ότι αισθάνεται περήφανος όχι μόνο για το ποδόσφαιρο της χώρας του αλλά και για τη νοοτροπία των ανθρώπων της. Έχοντας ζήσει πολλά χρόνια στο εξωτερικό, θεωρεί ότι η καθαριότητα και ο σεβασμός προς τον κοινόχρηστο χώρο αποτελούν από τα πιο όμορφα χαρακτηριστικά της ιαπωνικής κοινωνίας.
Η εικόνα αυτή έγινε ξανά viral στο Μουντιάλ του Κατάρ, όταν μετά τη μεγάλη νίκη επί της Γερμανίας οι Ιάπωνες φίλαθλοι έμειναν στις εξέδρες για να καθαρίσουν τον χώρο. Τα βίντεο έκαναν τον γύρο του κόσμου και η FIFA έσπευσε να τους συγχαρεί δημόσια.
Για τον Tsunoda, όμως, η πράξη έχει μεγαλύτερη σημασία από τα likes και τα χειροκροτήματα. Τη βλέπει ως την πιο απλή μορφή εθελοντισμού. Μια μικρή κίνηση που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεις τους γύρω σου.
«Ο εθελοντισμός είναι να βοηθάς να λυθεί το πρόβλημα κάποιου άλλου», λέει. «Μπορεί να είναι το να μαζέψεις ένα σκουπίδι, να δώσεις τη θέση σου σε έναν ηλικιωμένο ή να βοηθήσεις κάποιον με τις τσάντες του. Το να μαζέψεις ένα σκουπίδι είναι ίσως το πιο εύκολο πρώτο βήμα. Και ίσως γι’ αυτό λειτουργεί τόσο καλά».
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.