To Inside the Manosphere και η επικίνδυνη άνοδος της τοξικής αρρενωπότητας στα social media
- 24 ΜΑΡ 2026
Σε μια εποχή όπου το influencing μεταφράζεται άμεσα σε χρήμα και ισχύ, ένα νέο κύμα ανδρικών influencers επαναπροσδιορίζει, ή πιο σωστά, διαστρεβλώνει, την έννοια της αρρενωπότητας.
Το ντοκιμαντέρ Inside the Manosphere του Louis Theroux επιχειρεί να φωτίσει αυτό το φαινόμενο, καταγράφοντας τον κόσμο της λεγόμενης manosphere, εκεί όπου η υπερβολή, η πρόκληση και η μισογυνική ρητορική λειτουργούν ως βασικά εργαλεία προσέλκυσης κοινού.
Από τα πρώτα κιόλας λεπτά, γίνεται σαφές ότι το περιεχόμενο αυτό δεν αποτελεί περιθωριακό φαινόμενο. Αντίθετα, εξαπλώνεται ταχύτατα σε πλατφόρμες όπως το TikTok, το Twitch και το Telegram, δημιουργώντας ένα οικοσύστημα όπου σύντομα βίντεο οδηγούν σε μεγαλύτερα δίκτυα επιρροής και, τελικά, σε σημαντικά οικονομικά οφέλη.
Κεντρικά πρόσωπα του ντοκιμαντέρ, όπως ο Justin Waller, ο Harrison Sullivan και ο Myron Gaines, παρουσιάζουν μια κοινή στρατηγική: ακραίες δηλώσεις, αντιφατικές απόψεις και ένα lifestyle που υπόσχεται επιτυχία, δύναμη και σεξουαλική κυριαρχία. Ο Sullivan, για παράδειγμα, προωθεί την αυτοβελτίωση και τη γυμναστική, ενώ ταυτόχρονα παραδέχεται ότι η ίδια του η μητέρα θα αποδοκίμαζε όσα λέει δημόσια. Παράλληλα, επωφελείται οικονομικά από περιεχόμενο του OnlyFans, παρότι δηλώνει ότι δεν θα αποδεχόταν ποτέ μια τέτοια επιλογή για την κόρη του.
Αντίστοιχα, ο Waller προωθεί την ιδέα πολυγαμικών σχέσεων και μιας ζωής χωρίς περιορισμούς, για να παραδεχτεί τελικά ότι είναι παντρεμένος με παιδιά. Ο Gaines, από την πλευρά του, μιλά για την ιδέα μιας polyamorous σχέσης, αλλά αλλάζει στάση όταν η συζήτηση γίνεται παρουσία της συντρόφου του. Η υποκρισία αυτών των ανδρών, δεν είναι απλώς διάσπαρτη, αποτελεί δομικό στοιχείο του περιεχομένου τους.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι προφανές: γιατί τέτοιες αντιφατικές και συχνά προκλητικές θέσεις βρίσκουν τόσο μεγάλη απήχηση; Η απάντηση βρίσκεται στους αλγορίθμους. Στο σημερινό ψηφιακό περιβάλλον, η προσοχή είναι το πιο πολύτιμο νόμισμα. Και ο πιο γρήγορος τρόπος για να την αποκτήσει κανείς είναι μέσω της πρόκλησης. Όσο πιο ακραίο το μήνυμα, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα να γίνει viral.
Οι ίδιοι οι δημιουργοί φαίνεται να το γνωρίζουν. Σε μια χαρακτηριστική στιγμή, ένας από αυτούς παραδέχεται ότι έχει επιλέξει έναν ανήθικο δρόμο προκειμένου να εξασφαλίσει προβολές. Το μοτίβο είναι επαναλαμβανόμενο: κλιμακούμενη επιθετικότητα, όλο και πιο σκληρή ρητορική και συστηματική εμπορευματοποίηση του περιεχομένου.
Ωστόσο, πίσω από την επιφάνεια της υπερβολής, υπάρχει ένα πραγματικό κοινωνικό υπόβαθρο. Πολλοί από τους νεαρούς άνδρες που καταναλώνουν αυτό το περιεχόμενο δηλώνουν ότι νιώθουν μοναξιά, αβεβαιότητα και έλλειψη προσανατολισμού. Για αυτούς, οι influencers λειτουργούν ως πρότυπα επιτυχίας και αυτοπεποίθησης. Η υπόσχεση μιας ζωής γεμάτης πλούτο και αποδοχή μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε σωσίβιο -ακόμη κι αν βασίζεται σε ψευδαισθήσεις.
Η μετάβαση είναι σταδιακή: από συμβουλές γυμναστικής και αυτοβελτίωσης, το περιεχόμενο οδηγεί σε στρατηγικές σχέσεων και τελικά σε μια πιο άκαμπτη και συχνά επιθετική κοσμοθεωρία. Σε αυτήν, οι γυναίκες παρουσιάζονται ως εμπόδιο ή έπαθλο, ενώ τα προσωπικά προβλήματα αποδίδονται σε ένα σύστημα που υποτίθεται ότι λειτουργεί εις βάρος των ανδρών.
Αξιοσημείωτη είναι και η απουσία της γυναικείας οπτικής από το ντοκιμαντέρ, αλλά και από τη ζωή αυτών των ανδρών. Οι γυναίκες εμφανίζονται κυρίως στο περιθώριο, ως συνοδοί, ως διακοσμητικά στοιχεία ή ως μέρος της αφήγησης που προωθούν με τον πιο επικίνδυνο τρόπο οι άνδρες δημιουργοί. Οι συνέπειες όμως αυτής της ρητορικής, από τη σχολική καθημερινότητα μέχρι τις προσωπικές σχέσεις, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εκτός κάδρου.
Το Inside the Manosphere αποκαλύπτει τελικά ένα ευρύτερο σύστημα: μια ψηφιακή οικονομία που επιβραβεύει την τοξικότητα και ενισχύει την πόλωση. Η manosphere δεν είναι απλώς μια υποκουλτούρα, είναι ένα δίκτυο που διαμορφώνει αντιλήψεις, ταυτότητες και συμπεριφορές.
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό. Η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο τις πλατφόρμες ή τους δημιουργούς περιεχομένου, αλλά και το ίδιο το κοινό. Σε έναν κόσμο όπου η πληροφορία καταναλώνεται μαζικά και συχνά άκριτα, η ανάγκη για ψηφιακή παιδεία και κριτική σκέψη καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.