Κάθε καλοκαίρι, ένα ιταλικό χωριό μοιάζει με πίνακα ζωγραφικής χάρη σε ένα όσπριο

Κάθε καλοκαίρι, οι πεδιάδες γύρω από ένα μικροσκοπικό χωριό της Ούμπρια μεταμορφώνονται σε ένα από τα πιο πολυφωτογραφημένα τοπία της Ιταλίας. Και όλα αυτά χάρη σε ένα ταπεινό όσπριο: τη φακή.

Από τα τέλη Μαΐου έως τις αρχές Ιουλίου, το οροπέδιο που περιβάλλει το ορεινό χωριό Καστελούτσιο ντι Νόρτσια (Castelluccio di Norcia) «ντύνεται» με αποχρώσεις του κόκκινου, του μωβ, του μπλε και του κίτρινου, δημιουργώντας ένα μοναδικό φυσικό θέαμα. Παρότι πολλοί πιστεύουν ότι πρωταγωνιστούν τα αγριολούλουδα, η πραγματική «αιτία» αυτής της εντυπωσιακής ανθοφορίας είναι η καλλιέργεια της φακής.

Για γενιές ολόκληρες, οι ντόπιοι σπέρνουν φακές στις εκτεταμένες πεδιάδες της περιοχής. Η συγκεκριμένη καλλιέργεια δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες για να αναπτυχθούν δεκάδες είδη αυτοφυών λουλουδιών, τα οποία κάθε χρόνο συνθέτουν ένα πολύχρωμο φυσικό μωσαϊκό. Χιλιάδες επισκέπτες συρρέουν στην περιοχή για να παρακολουθήσουν από κοντά τη διάσημη fioritura, την ετήσια ανθοφορία που έχει εξελιχθεί σε σύμβολο της Ούμπρια.

Το 2016, ισχυρός σεισμός έπληξε το Καστελούτσιο ντι Νόρτσια, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές. Σήμερα, μόλις εννέα άνθρωποι κατοικούν μόνιμα στο χωριό. Γύρω από την κεντρική πλατεία εξακολουθούν να λειτουργούν λίγα μπαρ, αγροτουριστικά καταλύματα και καταστήματα με τοπικά προϊόντα, ενώ πολλά εστιατόρια και επιχειρήσεις έχουν μεταφερθεί σε προσωρινές εγκαταστάσεις χαμηλότερα. Πολλοί από τους πρώην κατοίκους μετακινούνται καθημερινά από τη γειτονική Νόρτσια, καθώς το χωριό συνεχίζει σταδιακά να αναγεννάται. Μέσα σε αυτή τη διαδικασία ανοικοδόμησης, η ετήσια ανθοφορία έχει αποκτήσει ιδιαίτερο συμβολισμό, ως έκφραση της ανθεκτικότητας της τοπικής κοινωνίας.

Οι τρεις πεδιάδες που απλώνονται γύρω από το χωριό – Pian Grande, Pian Piccolo και Pian Perduto – δύσκολα προδίδουν ότι κάποτε βρίσκονταν κάτω από το νερό. Στο πέρασμα των χιλιετιών, σεισμοί, παγετώνες, βροχοπτώσεις και η φυσική διάβρωση διαμόρφωσαν γόνιμα εδάφη και ένα ιδιαίτερο μικροκλίμα, ιδανικό για την ανάπτυξη της χαρακτηριστικής ανθοφορίας. Η συνύπαρξη της παραδοσιακής γεωργίας με την άγρια φύση επιτρέπει σε δεκάδες είδη λουλουδιών να μεταμορφώνουν κάθε χρόνο το οροπέδιο σε έναν καμβά χρωμάτων.

Περπατώντας στα σηματοδοτημένα μονοπάτια της πεδιάδας, οι περισσότεροι επισκέπτες αναρωτιούνται: «Ποιο είναι τελικά το άνθος της φακής;». Το άνθος της φακής είναι μικρό και διακριτικό, με λευκές έως απαλές λιλά αποχρώσεις, ενώ το φυτό σπάνια ξεπερνά τα 20-30 εκατοστά σε ύψος. Τα εντυπωσιακά χρώματα της fioritura προέρχονται κυρίως από τα αγριολούλουδα που αναπτύσσονται φυσικά ανάμεσα στις καλλιέργειες. Επειδή η φακή είναι χαμηλής ανάπτυξης και εμπλουτίζει το έδαφος με άζωτο, επιτρέπει στο ηλιακό φως να φτάνει στα αυτοφυή φυτά. Πρώτα κάνουν την εμφάνισή τους οι κίτρινες εκτάσεις με άγρια μουστάρδα και ελαιοκράμβη, ακολουθούν οι κατακόκκινες παπαρούνες και, όταν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν, τα γαλάζια κενταύρια μαζί με τα ροζ-μωβ άνθη της roveja, του άγριου αρακά.

iStock

Η συγκομιδή της φακής του Καστελούτσιο γίνεται από τον Ιούλιο έως τον Αύγουστο, με το όσπριο να θεωρείται ιδιαίτερα ποιοτικό χάρη στη βελούδινη γεύση του και στη φλούδα του, η οποία διατηρείται ακέραιη κατά το μαγείρεμα. Πλούσια σε πρωτεΐνες, σίδηρο και φυτικές ίνες, απέκτησε το 1999 την ευρωπαϊκή ένδειξη Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ). Παραδοσιακά χρησιμοποιείται σε απλές σούπες ή συνοδεύει τα φημισμένα τοπικά λουκάνικα.

Η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει μετατρέψει τη fioritura σε έναν από τους δημοφιλέστερους φωτογραφικούς προορισμούς της Ιταλίας. Κάθε καλοκαίρι, φωτογράφοι, πεζοπόροι, μοτοσικλετιστές και ταξιδιώτες καταφθάνουν στο Pian Grande αναζητώντας το ιδανικό κάδρο.

Για τους κατοίκους, όμως, η ανθοφορία αποτελεί μόνο μία σύντομη περίοδο μέσα στον χρόνο. Ο τουρισμός συμβάλλει καθοριστικά στη διατήρηση της ζωής στο χωριό, ωστόσο εξίσου σημαντική είναι η προστασία του ευαίσθητου οικοσυστήματος από τις επιπτώσεις του υπερτουρισμού. Τα πιο πολυσύχναστα Σαββατοκύριακα της ανθοφορίας, η πρόσβαση στο χωριό επιτρέπεται μόνο με μοτοσικλέτες και μικρά λεωφορεία, ενώ τα ΙΧ μπορούν να διέρχονται αλλά όχι να σταθμεύουν. Παράλληλα, η κίνηση αποκλειστικά στα σηματοδοτημένα μονοπάτια αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την προστασία των καλλιεργειών, πέρα από ένδειξη σεβασμού προς τη φύση.

Οι αγρότες καλλιεργούν διάσπαρτα χωράφια και πραγματοποιούν τη σπορά σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Έτσι, κάθε χρόνο η ανθοφορία παρουσιάζει διαφορετική ένταση και κατανομή χρωμάτων, δημιουργώντας άλλοτε διακριτικές πινελιές και άλλοτε εντυπωσιακές πολύχρωμες λωρίδες.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ