Κρουαζιέρα θα σε πάω χανταϊέ, Covid και νοροϊέ
- 13 ΜΑΙ 2026
Δεν είναι όλα τα πλοία της αγάπης. Υπάρχουν και αυτά που ρίχνουν άγκυρα στα ανοιχτά γιατί στα καταστρώματά τους κυκλοφορούν επικίνδυνοι ιοί και ασθένειες που θερίζουν. Κυριολεκτικά.
Πριν λίγες ημέρες, μια «κλειστή» επιδημία χανταϊού που ξέσπασε στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, στοιχίζοντας τη ζωή σε τρεις ανθρώπους, ξεκλείδωσε νέους φόβους και ξύπνησε μνήμες.
Και πάνω εκεί που οι παγκόσμιες υγειονομικές αρχές διαβεβαίωσαν πως δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας και πως δεν θα ζήσουμε ξανά μια πανδημία κορονοϊού, περισσότεροι από 1.700 επιβάτες κρουαζιερόπλοιου στη Γαλλία, κοντά στο Μπορντό, τέθηκαν σε καραντίνα μετά τον θάνατο ενός επιβάτη, ο οποίος ενδέχεται να κατέληξε έπειτα από γαστρεντερίτιδα.
Γιατί λοιπόν τα κρουαζιερόπλοια είναι τόσο επιρρεπή σε επιδημίες;
Αρχικά, ας σκεφτούμε πως τα κρουαζιερόπλοια έχουν σχεδιαστεί για να προσομοιάζουν με πλωτές πόλεις, όπου οι επιβάτες, ζουν, τρώνε, χαλαρώνουν και κινούνται στους ίδιους κοινόχρηστους χώρους για πολλές ημέρες. Διαθέτουν εστιατόρια, θέατρα, ανελκυστήρες, καμπίνες, κουζίνες και εσωτερικούς χώρους συνάθροισης, ό,τι απαιτείται δηλαδή για την άνεση των επιβατών, αλλά την ίδια στιγμή σημαίνει ότι μόλις μία λοίμωξη εμφανιστεί εν πλω, μπορεί να μεταδοθεί πανεύκολα σε όλο το πλοίο.
Η επιδημία στο Diamond Princess είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Κατά τη διάρκεια της επιδημίας Covid-19 το 2020, 619 επιβάτες και μέλη του πληρώματος βρέθηκαν θετικοί στον ιό, με τους ερευνητές να διαπιστώνουν ότι οι συνθήκες που επικρατούσαν στο πλοίο διευκόλυναν τη διάδοση του κορονοϊού.
Μέτρα όπως η απομόνωση και η καραντίνα απέτρεψαν την εμφάνιση πολλών περισσότερων κρουσμάτων, κατέδειξε όμως ότι μια πιο έγκαιρη αντίδραση θα είχε περιορίσει ακόμη περισσότερο την επιδημία.
Η λοίμωξη που συνδέεται περισσότερο με τα κρουαζιερόπλοια είναι ο νοροϊός, ένας εξαιρετικά μεταδοτικός ιός που προκαλεί ιογενή γαστρεντερίτιδα. Σε μια ανασκόπηση προηγούμενων μελετών, οι ερευνητές εντόπισαν 127 αναφορές για επιδημίες νοροϊού σε κρουαζιερόπλοια, πολλές από τις οποίες συνδέονταν με μολυσμένα τρόφιμα, μολυσμένες επιφάνειες και μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Μια πιο πρόσφατη έκθεση από τις ΗΠΑ έδειξε επίσης ότι ο νοροϊός μπορεί να μεταδοθεί πολύ γρήγορα από άτομο σε άτομο σε ένα κρουαζιερόπλοιο.
Και μιας που μιλήσαμε για τα τρόφιμα, τα γεύματα σε μπουφέ, τα κοινόχρηστα μαγειρικά σκεύη και το γεγονός ότι πολλά άτομα αγγίζουν τις ίδιες επιφάνειες, όπως δηλαδή σε ένα κρουαζιερόπλοιο, μπορούν να διευκολύνουν τη μετάδοση των γαστρεντερικών ιών. Αν κάποιος έχει μολυνθεί αλλά δεν αισθάνεται ακόμη άρρωστος, μπορεί να μολύνει τα τρόφιμα ή τις επιφάνειες πριν συνειδητοποιήσει ότι δεν αισθάνεται καλά.
Αλλά ακόμα και ο σχεδιασμός του ίδιου του πλοίου επιδεινώνει το πρόβλημα. Οι επιβάτες περνούν χρόνο μαζί σε τραπεζαρίες, μπαρ, ανελκυστήρες, διαδρόμους, θέατρα και χώρους spa. Τα μέλη του πληρώματος επίσης ζουν και εργάζονται στο ίδιο περιβάλλον, συχνά σε κοινόχρηστα καταλύματα, με αποτέλεσμα οι ασθένειες να μεταδίδονται στο πλοίο από επιβάτη σε επιβάτη ή μεταξύ επιβατών και πληρώματος.
Κάπου εδώ έρχεται να παίξει τον δικό του ρόλο και ο εξαερισμός.
Μελέτες σχετικά με την ποιότητα του αέρα στα κρουαζιερόπλοια έχουν δείξει ότι οι ασθένειες μπορούν να εξαπλωθούν ευκολότερα σε πολυσύχναστους, κλειστούς χώρους, όπως καμπίνες, εστιατόρια και χώρους διασκέδασης, εάν το σύστημα εξαερισμού δεν πληροί τις απαιτήσεις. Παράγοντες όπως η επαρκής κυκλοφορία φρέσκου αέρα, τα ειδικά φίλτρα και η τεχνολογία καθαρισμού του αέρα συμβάλλουν όλοι στη διασφάλιση της ασφάλειας των επιβατών.
Η νόσος των λεγεωνάριων ενέχει ένα διαφορετικό είδος κινδύνου. Συνήθως δεν μεταδίδεται απευθείας από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αντίθετα, οι άνθρωποι μπορούν να μολυνθούν εισπνέοντας μικροσκοπικά σταγονίδια από μολυσμένα συστήματα ύδρευσης, υδρομασάζ ή ντους.
Μια γνωστή επιδημία μεταξύ επιβατών κρουαζιερόπλοιου προήλθε από ένα υδρομασάζ, ενώ πρόσφατες αναφορές των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ έχουν περιγράψει και άλλες επιδημίες της νόσου των λεγεωνάριων που σχετίζονται με κρουαζιέρες και συνδέονται με τα συστήματα ύδρευσης των πλοίων.
Μέσα σε όλα αυτά, σημαντικό ρόλο παίζει και η ηλικία. Οι κρουαζιέρες είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς στους ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας, και πολλοί επιβάτες πάσχουν από χρόνιες παθήσεις που επιδεινώνουν τις λοιμώξεις. Μια γαστρεντερική λοίμωξη κατά τη διάρκεια μιας κρουαζιέρας μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση, ενώ μια αναπνευστική λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε πνευμονία ή να απαιτήσει νοσηλεία.
Τα κρουαζιερόπλοια διαθέτουν μεν ιατρικές εγκαταστάσεις, αλλά αυτές είναι περιορισμένες σε σύγκριση με τα νοσοκομεία στην ξηρά. Έχουν σχεδιαστεί για την παροχή πρώτων βοηθειών, βασικής θεραπείας και βραχυπρόθεσμης φροντίδας, και όχι για την αντιμετώπιση μιας ταχέως εξελισσόμενης επιδημίας μεγάλης κλίμακας. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η υγεία στα κρουαζιερόπλοια εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την έγκαιρη αναφορά, τη γρήγορη απομόνωση και τα αυστηρά μέτρα.
Πώς να περιορίσεις τον κίνδυνο
Αν στα σχέδιά σου βρίσκεται κάποια κρουαζιέρα στα ανοιχτά, τότε η καλύτερη προστασία ξεκινά πριν την επιβίβαση. Έλεγξε αν η εταιρεία κρουαζιέρας διαθέτει σαφείς πολιτικές αναφοράς ασθενειών, καθαρισμού και απομόνωσης. Αν ανήκεις σε ευπαθή ομάδα, συμβουλεύσου τον γιατρό σου πριν το ταξίδι, ενώ βεβαιώσου τι καλύπτει η ταξιδιωτική σου ασφάλεια.
Εν πλω, το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό αποτελεί το πιο αποτελεσματικό μέτρο για την πρόληψη γαστρεντερικών ιών, όπως ο νοροϊός. Αν αρχίσεις να αισθάνεσαι αδιαθεσία, το ασφαλέστερο είναι να αποφύγεις τους μπουφέδες και τους πολυσύχναστους κοινόχρηστους χώρους και να αναφέρεις τα συμπτώματα έγκαιρα, αντί να συνεχίσεις τις δραστηριότητές σου.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.