Τα «έξυπνα γυαλιά» της Meta βλέπουν τα πάντα και διχάζουν τους πάντες
- 6 ΑΥΓ 2026
Πριν προλάβουμε να αποφασίσουμε αν τα smart glasses είναι το επόμενο μεγάλο τεχνολογικό άλμα ή ένας ακόμη τρόπος για να αποχωριστούμε την ιδιωτικότητά μας, στην Ελλάδα το ζήτημα παίρνει τον χώρο και τον χρόνο που (δεν) του αρμόζει και γίνεται πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. Ο Άδωνις Γεωργιάδης εμφανίστηκε σε Λέρο και Λήμνο με τα Ray-Ban Meta Wayfarer Gen 2 του, χαρίζοντας μας ένα σπάνιο POV υπουργικό θέαμα με εγκαίνια, χειραψίες – ή και όχι – και παράπονα. Άντε και μερικά χειροκροτήματα από τους πιο πιστούς.
Η εμφάνιση συζητήθηκε και σχολιάστηκε έντονα και από το βήμα της Βουλής, ο υπουργός Υγείας υπεραμύνθηκε της αγοράς τους, υποστήριξε ότι σε έναν χρόνο από τώρα θα τα φοράμε όλοι και δήλωσε έτοιμος να τα χρησιμοποιεί για να καταγράφει όσους στρέφονται εναντίον του και για να προλαμβάνει αξιόποινες πράξεις.
Πίσω όμως από το εύκολο και πέρα για πέρα ελληνικό ανέκδοτο, βρίσκεται ένα πραγματικό δίλημμα, που έχει λάβει ήδη παγκόσμιες διαστάσεις.
Τα έξυπνα γυαλιά της Meta μπορούν να λειτουργήσουν ως πολύτιμο εργαλείο για ανθρώπους με προβλήματα όρασης ή ακοής, να απαθανατίσουν μια στιγμή χωρίς τη μεσολάβηση του κινητού, να δώσουν απαντήσεις για αξιοθέατα, εστιατόρια και οτιδήποτε άλλο βρεθεί μπροστά σου, συνδυάζοντας τις λειτουργίες ενός ταξιδιωτικού οδηγού, μιας εφαρμογής μετάφρασης, ενός smartphone και ενός ηχητικού οδηγού σε μία μόνο φορητή συσκευή.
Ακριβώς εκεί, όμως, αρχίζει και η ανησυχία: όταν η κάμερα παύει να μοιάζει με κάμερα, πώς γνωρίζεις ότι καταγράφεσαι – και ποιος αποφασίζει τι θα απογίνουν όσα βλέπει;
Οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν προειδοποιήσει ότι τα γυαλιά αυτά απειλούν το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή, ενώ χώρες όπως η Γερμανία φέρεται να εξετάζουν ακόμα και το ενδεχόμενο απαγόρευσής τους.
Και ενώ οι οδηγίες ασφαλείας της Meta ορίζουν ότι τα έξυπνα γυαλιά δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για «παρενόχληση, παραβίαση του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή ή καταγραφή ευαίσθητων πληροφοριών», πολλές γυναίκες καταγγέλλουν ότι έχουν βιντεοσκοπηθεί από άνδρες χωρίς να το γνωρίζουν ή να έχουν δώσει τη συγκατάθεσή τους, με τα γυαλιά να είναι αλλιώς γνωστά και ως «γυαλιά του ανώμαλου».
Η σουηδική εφημερίδα Svenska Dagbladet ανέφερε ότι εργαζόμενοι που εξέταζαν δεδομένα από τα έξυπνα γυαλιά της Meta είχαν δει προσωπικό και ευαίσθητο οπτικό υλικό, συμπεριλαμβανομένων ατόμων που φαινόταν να μην γνωρίζουν ότι καταγράφονταν.
Μόνο το 2025 εκτιμάται ότι πουλήθηκαν περισσότερα από 7 εκατομμύρια ζευγάρια Ray-Ban Meta, καθιστώντας τα ένα από τα δημοφιλέστερα – και ταυτόχρονα πιο διχαστικά – gadgets στον κόσμο.
Ο Guardian μίλησε με ανθρώπους που τα έχουν εντάξει στην καθημερινότητά τους αλλά και με εκείνους που αρνούνται να τα φορέσουν, επιχειρώντας να καταγράψει τον πραγματικό αντίκτυπο αυτής της τεχνολογίας.
Ο Servaas ζει στη Χάγη και φορά τα γυαλιά της Meta σχεδόν καθημερινά. Τα αγόρασε κυρίως για την ενσωματωμένη κάμερα και όχι για τις λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης, χρησιμοποιώντας τα για να φωτογραφίζει και να βιντεοσκοπεί τις βόλτες και τις διαδρομές του με το ποδήλατο.
Όπως λέει, οι περισσότεροι δεν καταλαβαίνουν ότι φοράει «έξυπνα γυαλιά», χάρη στη διακριτική κάμερα που βρίσκεται στο μπροστινό μέρος των γυαλιών, εκτός από μία φορά που το προσωπικό ασφαλείας σε μία εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε σε κυβερνητικό κτίριο, τον σταμάτησε, υπό τον φόβο της κατασκοπείας.
Για άλλους, τα γυαλιά προσφέρουν κάτι περισσότερο. Η 59χρονη Nikki από το Ντέβον της Αγγλίας είναι τυφλή εκ γενετής λόγω μιας κληρονομικής νόσου του αμφιβληστροειδούς. Περιγράφει τα γυαλιά, τα οποία έλαβε ως χριστουγεννιάτικο δώρο το 2024, ως «μια πραγματική επανάσταση».
«Ζω σε μια αρκετά απομακρυσμένη περιοχή. Καθώς περπατούσα προς το μαγαζί του χωριού, άκουγα ότι κάτι συνέβαινε μπροστά μου. Ζήτησα από τη Meta να κοιτάξει και να μου πει τι υπάρχει μπροστά μου. Τελικά, υπήρχε ένα φορτηγάκι που ξεφόρτωνε σκαλωσιές, οπότε το απέφυγα.
Αν και κατανοεί τις ανησυχίες περί προστασίας της ιδιωτικής ζωής, η Nikki φοβάται ότι η δημόσια κριτική θα μπορούσε να καταστήσει την τεχνολογία λιγότερο προσιτή για όσους πραγματικά βασίζονται σε αυτήν. «Τι γίνεται με τις κάμερες αυτοκινήτου, με τις κάμερες στα κουδούνια ή με τις κάμερες δράσης, όπως οι GoPro; Κανείς δεν διαμαρτύρεται γι’ αυτές», σχολιάζει.
Πιθανόν, η 59χρονη από το Ντέβον να απαντάει στην Kiki από τα Γουέστ Μίντλαντς του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία θεωρεί την ιδέα της κάμερας που είναι ενσωματωμένη στα γυαλιά «παρεμβατική», ειδικά για τις γυναίκες και τα παιδιά.
«Αν προσπαθήσεις να τραβήξεις μια φωτογραφία με το κινητό σου, τουλάχιστον αυτό είναι προφανές κι ο άλλος μπορεί να το καταλάβει πιο εύκολα. Με τα γυαλιά, δεν έχεις άλλη επιλογή, καθώς η κάμερα είναι πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστεί. Θα μπορούσες να κάνεις ότι φτιάχνεις τα μαλλιά σου ή το καπέλο σου και να πατήσεις το κουμπί χωρίς να το καταλάβει κανείς. Έχω δει ανθρώπους να τα φορούν. Είδα κάποιον να τα φοράει σε ένα καφέ και απλώς απομακρύνθηκα γιατί ένιωσα άβολα», λέει.
Ο Pete, 44 ετών, από το Νορθάμπτον, πιστεύει ότι τα γυαλιά αυτά αναδεικνύουν ένα μεγαλύτερο πρόβλημα: τα wearables που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη συλλέγουν ολοένα και περισσότερα προσωπικά δεδομένα, χωρίς επαρκή έλεγχο ή ρύθμιση, τα οποία κανείς δεν γνωρίζει πού καταλήγουν.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.