Τα επαγγέλματα με τους περισσότερους ψυχοπαθείς

Θα ήθελα να αρχίσουμε με τα βασικά, πριν φτάσουμε στο θέμα μας. Δηλαδή, τα επαγγέλματα με τους περισσότερους ψυχοπαθείς.

Ας δούμε λοιπόν, πώς προσδιορίζεται η ψυχοπάθεια.

Πρόκειται για σοβαρή διαταραχή προσωπικότητας που οι επιστήμονες, όπως για παράδειγμα ο ψυχίατρος Σπύρος Καλημέρης έχουν ονομάσει ως Αντικοινωνική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΑΔΠ).

«Κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ψυχοπάθειας είναι η μακροχρόνια και πλήρης αδιαφορία για τις ανάγκες, τα συναισθήματα και τα δικαιώματα των άλλων -συμπεριφορά που στο πλαίσιο της διαταραχής θα πρέπει να είναι διακριτή από την παιδική ηλικία ή την αρχή της εφηβείας του ατόμου, καθώς και οι παραπλανητικές και χειριστικές συμπεριφορές».

Σταθερά, οι μελέτες δείχνουν ότι περίπου το 1% του γενικού πληθυσμού πληροί τα κριτήρια της «κλινικής ψυχοπάθειας».

Σε πληθυσμό 1.000.000 κατοίκων οι ψυχοπαθείς είναι 10.000 άτομα. Στα 8.2 δισεκατομμύρια που ζούμε αυτήν την στιγμή, στον πλανήτη, είναι 82.000.000 άνθρωποι.

Επειδή πρόκειται για δυναμικό φαινόμενο, είναι χρήσιμο να λέμε τι ισχύει τώρα, γιατί κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι ξημερώνει. Βάσει λοιπόν, των υπαρχόντων στοιχείων, η κλινική ψυχοπάθεια είναι περί τις 3 φορές πιο συχνή στους άνδρες και εκδηλώνεται διαφορετικά, από ό,τι στις γυναίκες που έχουν τάση προς τη λεκτική χειραγώγηση ή τη συναισθηματική αστάθεια.

Αυτός είναι και ο λόγος που οδηγεί σε υποδιαγνώσεις.

Οι ερευνητές θέτουν τη ψυχοπάθεια σε επίπεδο φάσματος, με το 30% των διαγνώσεων να γίνονται σε μεμονωμένα ψυχοπαθητικά στοιχεία (για παράδειγμα, είναι παρορμητικοί ή έχουν χαμηλή ενσυναίσθηση) και θεωρούνται “λειτουργικοί ψυχοπαθείς”, που διαπρέπουν στα επαγγέλματα τους.

Σε ανώτερα διοικητικά στελέχη, έρευνες δείχνουν ότι το ποσοστό των ψυχοπαθών είναι μεταξύ 3 και 4%. Ναι, το τετραπλάσιο του γενικού πληθυσμού.

Συνηθέστερα χαρακτηρίζονται ως «επιτυχημένοι ριψοκίνδυνοι», ενώ σε κάποιους χώρους όπως για παράδειγμα στην αστυνομία ή τη χειρουργική, η ικανότητα τους να παραμένουν απόλυτα ψύχραιμοι, αντί να παραλύουν από το συναίσθημα, είναι προσόν.

Φαίνεται ωστόσο, να λαμβάνουν πιο εύκολα αποφάσεις «τιμωρητικού χαρακτήρα».

Άλλαξε η βάση των μελετών για τους ψυχοπαθείς στον εργασιακό χώρο

Έρευνες για τη ψυχοπάθεια στον εργασιακό χώρο γίνονται επί δεκαετίες, ωστόσο τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια μετατόπιση από τη «λίστα επαγγελμάτων» στο «πώς οι ψυχοπαθείς επηρεάζουν το εργασιακό περιβάλλον» ή «πώς η βιολογία τους, τους δίνει πλεονέκτημα, υπό συγκεκριμένες συνθήκες».

Οι ερευνητές δεν ασχολούνται πια, με το «ποια επαγγέλματα έχουν ψυχοπαθείς», αλλά με το «πώς τοξικοί οργανισμοί εκτρέφουν ψυχοπαθείς».

Σε αυτό το πλαίσιο, στη νέα μεγάλη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Psychology φέτος, επιβεβαιώνεται πως η ψυχοπάθεια είναι ο ισχυρότερος προγνωστικός δείκτης για το bullying στον εργασιακό χώρο, ξεπερνώντας τον ναρκισσισμό και τον μακιαβελισμό.

Σε αυτήν την εργασία αποκαλύφθηκε ότι υπάρχει «υψηλή συγκέντρωση» σε τομείς με έντονη κυριαρχία και ανταγωνισμό.

Το τεστ που βοηθά στην κατανόηση του φαινομένου

Στην ανανεωμένη -βάσει των τελευταίων ευρημάτων- αναφορά του Psychology Today στο θέμα αναφέρεται πώς μπορούμε να καταλάβουμε, αν υπάρχει ψυχοπαθής στο εργασιακό μας περιβάλλον. Εξηγείται για παράδειγμα, ότι «είναι το τελευταίο άτομο που ζητάει βοήθεια όταν χρειάζεστε βοήθεια», εκτός και αν έχει εκπαιδευτεί για να σώζει ανθρώπους (πχ πυροσβέστες).

Εν τω μεταξύ, ο Paul Conway και οι συνεργάτες του στο University of Southampton ανανέωσαν το «δίλημμα θυσίας» (ευρύτερα γνωστό ως Πρόβλημα του Τραμ) που έκανε καριέρα για δεκαετίες και καλούσε τους μετέχοντες να αποφασίσουν μεταξύ των εξής σεναρίων:

Ένα τραμ κατεβαίνει από μια γραμμή, στην οποία στέκονται 5 άτομα. Μπορούμε να τραβήξουμε έναν μοχλό, για να εκτραπεί σε άλλη γραμμή. Σε αυτήν όμως, στέκεται ένα άτομο.

Τι κάνετε;

Η εξέλιξη της ομάδας του Conway έχει ως εξής: ένας πυροσβέστης πρέπει να αποφασίσει αν θα σώσει 5 άτομα σε ένα φλεγόμενο κτίριο. Για να το κάνει αυτό, πρέπει να παγιδεύσει ένα άλλο άτομο, ώστε να πιαστεί στη φωτιά. Στην μια εκδοχή, το άτομο που θα παγιδευτεί είναι αυτό που ξεκίνησε τη φωτιά. Στο άλλο, είναι ένας αθώος.

Τώρα, τι επιλέγετε;

Στα της έρευνας, όπως έγραψαν οι επιστήμονες «τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι οι αποφάσεις για τα διλήμματα αντανακλούν εν μέρει την ηθική κατάσταση των θυσιαστικών στόχων και ανησυχίες σχετικά με τις συνέπειες της δίκαιης θυσίας αθώων στόχων για τη σωτηρία αθώων ομάδων».

Οι εργασίες με τους περισσότερους ψυχοπαθείς

Φτάνουμε κάπως έτσι, και στο θέμα μας, δηλαδή τα επαγγέλματα με τους περισσότερους ψυχοπαθείς. Διευκρινίζεται πως αποφεύγουν τα «κοινωνικά επαγγέλματα», δηλαδή αυτά που απαιτούν πραγματική φροντίδα, όπως οι νοσηλευτές, οι δάσκαλοι και οι θεραπευτές.

Πάντα σύμφωνα με μελέτες, οι ψυχοπαθείς επιλέγουν θέσεις με εξουσία, έλεγχο και τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων που αφήνουν στην άκρη τη συναισθηματική εμπλοκή και τους ηθικούς ενδοιασμούς.

Θυμίζουμε και ότι φάνηκε πως οι ψυχοπαθείς έχουν φυσικό πλεονέκτημα, σε εργασιακούς χώρους με κακοποιητική ηγεσία, καθώς είναι ανθεκτικοί στο στρες και δεν επηρεάζονται από την ψυχολογική πίεση των προϊσταμένων τους.

Ιδού η λίστα:

Διευθύνοντες Σύμβουλοι -αφού δεν νιώθουν τύψεις και δεν έχουν ενσυναίσθηση, παίρνουν σκληρές αποφάσεις.
Δικηγόροι -επιχειρηματολογούν δίχως να ασχολούνται με την ηθική.
Επαγγελματίες στα ΜΜΕ -εδώ μπαίνει στη μέση και ο ναρκισσισμός.
Πωλητές -οφείλουν να ξέρουν την τέχνη της χειραγώγησης.
Χειρουργοί -αποσυνδέονται από τον ανθρώπινο πόνο.
Αστυνομικοί -έχουν εξουσία.
Κληρικοί -έχουν πρόσβαση σε ευάλωτα άτομα, από θέση κύρους.
Σεφ -η κουζίνα έχει ένταση, χάος και ιεραρχία.
Δημόσιοι υπάλληλοι -κυρίως σε ανώτερες διοικητικές θέσεις εξουσίας.

Στην άλλη άκρη, δηλαδή στα επαγγέλματα με τους λιγότερους ψυχοπαθείς, είναι οι κοινωνικοί λειτουργοί, οι νοσηλευτές, οι ψυχοθεραπευτές, όσοι κάνουν χειρωνακτικές εργασίες και όσοι κάνουν εθελοντισμό ή φιλανθρωπίες.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ