M2P: Από τη λαϊκή τέχνη στο σύγχρονο design
Σαρακατσάνικες φορεσιές, αξιώτικα κεντήματα και οι γυναίκες της Κρήτης μεταφράζονται σε σύγχρονα μοτίβα και αντικείμενα καθημερινής χρήσης: Το δίδυμο πίσω από το M2P δεν αντιμετωπίζει την παράδοση με νοσταλγία – τη βλέπει ως ζωντανή πρώτη ύλη, ένα δημιουργικό εργαλείο για το τώρα.
- 5 ΜΑΡ 2026
Πίσω στο 2005, η Αλίκη Κακουλίδου και η Δήμητρα Βασιλάκου ξεκίνησαν τη συνεργασία τους ως γραφιστική ομάδα. Την ονόμασαν metoo, χρόνια πριν από το ομώνυμο κίνημα, χάρη στη φράση «Κι εγώ θέλω!», που άκουγαν συχνά όταν κάποιος έβλεπε τη δουλειά τους. Το M2P (metoo_patterns) ήταν ένα παιχνίδι πειραματισμού που προέκυψε από την ανάγκη τους να δημιουργήσουν κάτι που να ξεκινά από τις ίδιες και όχι από κάποια ανάθεση.
Τροφοδοτήθηκε από την αγάπη τους για τα μοτίβα της λαϊκής παράδοσης και τα φυσικά υλικά, αλλά και από τη γοητεία που ασκεί πάνω μας η ιδέα του pattern, η ικανότητά του να αναπαράγεται συνεχώς και να εφαρμόζεται παντού.
Αργότερα, με αφορμή τη συμμετοχή τους σε μια ομαδική έκθεση, στάθηκαν στους Σαρακατσάνους και σε ένα αγαπημένο τους βιβλίο με ελληνικές ενδυμασίες. «Εκεί εντοπίσαμε απίστευτα γεωμετρικά μοτίβα, μαυρόασπρες φόρμες, μαγικά σύμβολα. Σχεδιάσαμε την πρώτη ενότητα μοτίβων, τα τυπώσαμε με μεταξοτυπία και εκθέσαμε επιφάνειες που βαφτίσαμε “αντικείμενα καθημερινής χρήσης”».
Τότε ήταν που έφτιαξαν μια σειρά από ξύλινα σουβέρ, τυπωμένα με μαύρα γεωμετρικά μοτίβα εμπνευσμένα από τους Σαρακατσάνους. Μικρά αντικείμενα, γεμάτα συμβολισμούς που αφορούν τη γυναικεία δύναμη, την παράδοση που περνά από χέρι σε χέρι και την ευχή τους «για το καλό και για την ομορφιά».
Μετά από πρόταση ανθρώπων από το Μουσείο Μπενάκη, που επισκέφτηκαν εκείνη την ομαδική έκθεση, άρχισαν να σχεδιάζουν συλλογές αντικειμένων αποκλειστικά για τα πωλητήρια του μουσείου. Εκείνη ήταν η στιγμή που συνειδητοποίησαν ότι αυτό που ξεκίνησε ως πειραματισμός είχε αρχίσει να αποκτά υπόσταση.
Η αρχική τους πρόθεση ήταν να «ξαναδούν» το παρελθόν – γι’ αυτό και για το M2P είναι κεντρική η έννοια της επαναχρησιμοποίησης. «Η διαδικασία που ακολουθούμε είναι πάντα η ίδια: αργή και σχολαστική παρατήρηση, επιλογή, αποδόμηση, προσωπική μετάφραση. Μόλις καταλήξουμε στο μοτίβο, ξεκινά η αναζήτηση των κατάλληλων υλικών και μεθόδων παραγωγής. Μας ενδιαφέρει και μας απασχολεί το πώς το κάθε έργο μπορεί να ενταχθεί στη ζωή μας – όχι ως αναμνηστικό, αλλά ως αντικείμενο που χρησιμοποιείται καθημερινά».
Μελετούν την παράδοση και τις τεχνοτροπίες ενός τόπου και αφηγούνται κάθε φορά μια ιστορία αποκλειστικά γι’ αυτόν. «Κάθε περιοχή έχει διαφορετικά χειροτεχνήματα και συμβολισμούς. Κάθε φορεσιά, υφαντό ή κέντημα αποτελεί έναν ολόκληρο κόσμο, ένα παραμύθι γεμάτο λουλούδια, ζώα, αλλόκοτα πλάσματα. Αυτό που μας εμπνέει περισσότερο είναι η φαντασία του ανώνυμου δημιουργού, αλλά και ο χρόνος που επένδυσε για να το δημιουργήσει. Μας κινητοποιεί να ξαναδούμε τα πράγματα με προσοχή και σεβασμό».
«Οι συνεργάτες μας, τα υλικά, αλλά και η διάδραση με το κοινό, διαμορφώνουν συνεχώς το πώς προχωράμε». Ξεκίνησαν με το ξύλο και τα αντικείμενα για το σπίτι. Στράφηκαν στο ύφασμα, ανοίγοντας νέο διάλογο με το μοτίβο. Και συνεχίζουν να ερευνούν υλικά και εφαρμογές, «γιατί για εμάς κάθε επιφάνεια αποτελεί πιθανό πεδίο αφήγησης». Η ανάγκη τους να δουν τα μοτίβα να αποκτούν ζωή και ρυθμό πάνω σε ανθρώπινα σώματα οδήγησε στη δημιουργία της αγαπημένης τους σειράς wearables, μαζί με τη σχεδιάστρια μόδας Ευτυχία Σαρρή. Έτσι, το μοτίβο παύει να είναι στατικό· γίνεται εμπειρία.
Τα υλικά που αξιοποιούν στα M2P είναι πάντα βιώσιμα – είτε φυσικά είτε deadstock και ανακυκλωμένα. Τα μελάνια που χρησιμοποιούν είναι οικολογικά. Η καλλιτεχνική μεταξοτυπία αποτελεί βασική τους τεχνική. Συνεργάζονται σταθερά με ένα από τα τελευταία παραδοσιακά εργαστήρια τυπώματος υφασμάτων στην Ελλάδα. Παράλληλα, έχουν δουλέψει με την τεχνική ζακάρ για τις συλλογές πλεκτών, καθώς και με μεθόδους ύφανσης και κεντητικής. Θεωρούν ουσιαστικό να αναδεικνύουν τις παλιές τεχνικές, συνδυάζοντάς τες όμως με σύγχρονες μεθόδους παραγωγής.
Αντικείμενο-σταθμός στην πορεία τους ήταν η σειρά υφασμάτινων θηκών για πλαστικά μπουκάλια – τα fabric vases. Δημιούργησαν την πρώτη συλλογή το 2019 σε συνεργασία με την Alessia de Pasquale, η οποία άντλησε έμπνευση από αρχαιοελληνικά δοχεία. Αυτά τα υφασμάτινα βάζα δεν είναι μόνο ιδανικά για να αναδεικνύονται τα μοτίβα τους, αλλά και ιδιαίτερα πρακτικά: είναι επίπεδα (αποκτούν τρισδιάστατη μορφή όταν τοποθετηθούν σε μπουκάλι), ανθεκτικά, εύκολα στη μεταφορά.
Είναι επίσης ελληνικά, χωρίς να το φωνάζουν. «Έχουν ταυτιστεί με το brand από πολλές απόψεις, καθώς ενσωματώνουν τις βασικές μας αξίες: επανάχρηση, υλικότητα, σύγχρονη οπτική στην παράδοση. Συνεχίζουμε να πειραματιζόμαστε με νέες εκδοχές τους».
Αυτό που κάνουν «δεν είναι απλώς μια αισθητική άσκηση – είναι έρευνα, αφήγηση και θέση». Τώρα ετοιμάζουν δύο νέα patterns, τα «Δέσποινα» και «Φλωρεντίνη», αφιερωμένα στις γυναίκες της Κρήτης, που αποτελούν συνεχή έμπνευση για το δίδυμο του M2P. Παράλληλα, συνεχίζουν με σταθερό ρυθμό τη δημιουργία μιας γραμματοσειράς βασισμένης σε φόρμες από κεντήματα της Νάξου. Στην περσινή συλλογή τους παρουσίασαν τα γράμματα που σχηματίζουν τη λέξη «ΖΩΟ», ενώ φέτος ακολουθεί η λέξη «ΖΩΗ». Επίσης, ετοιμάζουν ένα βιβλίο με τη δουλειά τους σε συνεργασία με τους DOLCE pub και ενδεχομένως μια συνεργασία με ένα brand κοσμημάτων.
Η Αλίκη είδε πρόσφατα μια κυρία να περπατά βιαστικά στην Αθήνα κρατώντας μια M2P tote bag. «Η σκέψη ότι ένα αντικείμενο που έχουμε σχεδιάσει με τόση φροντίδα –κάτι που για εμάς είναι βαθιά προσωπικό– έχει ενσωματωθεί τόσο φυσικά στην καθημερινότητα ενός αγνώστου με έκανε να νιώσω τη συγκίνηση της “πρώτης φοράς”».
Για τη Δήμητρα, το παγώνι στη βιτρίνα της Κριεζώτου και στο πωλητήριο του Μουσείου Μπενάκη το 2017 –μια λεπτομέρεια από ένα παραδοσιακό φόρεμα της Κρήτης του 17ου αιώνα που άλλαξε κλίμακα και έγινε γιγάντιο αυτοκόλλητο τζαμιού– ήταν μια έντονα συναισθηματική στιγμή. «Από μια νυφική φορεσιά, αυτή η λεπτομέρεια βρέθηκε στη συλλογή ενός μουσείου και από εκεί σε μια βιτρίνα όπου την είδαν τόσοι περαστικοί. Αυτές οι μεταμορφώσεις μάς θυμίζουν γιατί ξεκινήσαμε».
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.