20 χρόνια Πειραιώς 260, 20 highlights από το φετινό πρόγραμμα
Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου ξεκινά στις 29 Μαΐου από τον βιομηχανικό χώρο της Πειραιώς, που φέτος κλείνει τα 20 και το γιορτάζει με εξωστρέφεια, πολυφωνία και νιάτα.
- 29 ΑΠΡ 2026
Κάθε καλοκαίρι και μία γιορτή είναι τα τελευταία δύο χρόνια για το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. Το περασμένο καλοκαίρι, το μεγαλύτερο πολιτιστικό φεστιβάλ της χώρας γιόρτασε τα 70 του χρόνια. Φέτος, μας προσκαλεί στα γενέθλια της Πειραιώς 260 για τα 20α της γενέθλια.
Ο εμβληματικός βιομηχανικός χώρος της Πειραιώς που έχει γίνει εδώ και δύο δεκαετίες το στέκι του Φεστιβάλ, από το 2006 όταν άνοιξε την αυλαία του, αποτελώντας ιδέα και στοίχημα του τότε καλλιτεχνικού διευθυντή Γιώργου Λούκου, του ανθρώπου που πέρασε τον πολιτιστικό θεσμό στην επόμενη πίστα, ανοίγοντάς το στον έξω από εμάς κόσμο, δίνοντας του νέα μορφή, ουσία και νόημα, προσεγγίζοντας τους νεότερους ηλικιακά θεατές, αλλά και τους νεότερους δημιουργούς.
«Αποχαιρετάμε φέτος το Ηρώδειο, γιορτάζουμε την Πειραιώς 260», ανέφερε χαρακτηριστικά ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου Μιχαήλ Μαρμαρινός στη συνέντευξη Τύπου που διοργανώθηκε σήμερα το πρωί (29/4). Παρουσίασε αρχικά τη νέα οπτική εικόνα του Φεστιβάλ από το Polkadot Design (οι Κλαίρη Γεωργέλλη και Νέαρχος Ντάσκας έφτιαξαν ένα σχέδιο ανοιχτό σε ερμηνείες, ώστε ο καθένας να δει ό,τι θέλει και να δώσει το δικό του νόημα) και έπειτα, τις περισσότερες από 50 εκδηλώσεις που θα λάβουν χώρα στην Πειραιώς 260. Παράλληλα, αναφέρθηκε και στο πρόγραμμα της Επιδαύρου (Αρχαίο και Μικρό Θέατρο) και στο Ηρώδειο, τα οποία ωστόσο έχουν ήδη ανακοινωθεί.
Όλα τα φώτα λοιπόν είναι στραμμένα στη μεγάλη πρωταγωνίστρια του Φεστιβάλ, την Πειραιώς 260, που θα ανοίξει την αυλαία της διοργάνωσης στις 29 Μαΐου με τη μουσικοθεατρική παράσταση Σλήμαν III του Χάινερ Γκαίμπελς ( αφετηρία του έργου είναι η ανασύνθεση ενός σχεδίου της Τροίας, όπως αυτό προκύπτει από την ημερολογιακή αφήγηση του Ερρίκου Σλήμαν για τις ανασκαφές εκεί κατά τα έτη 1871–1873).
Από το πρόγραμμα δεν θα μπορούσε να λείπει το αφιέρωμα 2005-2015. Στα χρόνια του Λούκου, ντοκιμαντέρ που ετοίμασε ο Ηλίας Γιαννακάκης (13/6), ενώ τρεις είναι οι ενότητες που ξεχωρίζουν: η “GEN 260” που δίνει βήμα σε νέους Έλληνες δημιουργούς του θεάτρου και του χορού, οι μεταμεσονύκτιες προβολές του «Έναστρου ουρανού» μετατρέπουν τη νύχτα σε μια δεύτερη σκηνή μνήμης θεατρικών παραστάσεων που ζωντανεύουν στο πανί, καθώς και εκείνη που τιτλοφορείται «Φωνές του Αραβικού Κόσμου» και φέρνει στην σκηνή της Αθήνας δημιουργούς από το Ιράν και την Παλαιστίνη.
Παρακάτω φτιάχνουμε τη δική μας λίστα με τα 20 θεάματα που δεν θα χάσουμε για τα 20 χρόνια της Πειραιώς 260.
Einstein on the Beach: Σχεδόν μισό αιώνα μετά την παρθενική του παρουσίαση από τους Ρόμπερτ Ουίλσον και Φίλιπ Γκλας, η παράσταση που άλλαξε ριζικά το τι νοείται ως όπερα στον 20ο αιώνα παραμένει ένα ανοιχτό έργο με ρευστά νοήματα, σαν ένας διάφανος μηχανισμός που εκθέτει τα μέρη και τον τρόπο λειτουργίας του, παραμένοντας όμως ένα μυστικό σε κοινή θέα. Πρόκειται τελικά για μια βιογραφική ματιά πάνω στη ζωή και το έργο του σπουδαίου φυσικού και επιστήμονα; Ή για μια ευρύτερη παραβολή που αγγίζει τις επιφάνειες μιας άλλης προβληματικής;
The Child: Σε μια ακτή της δυτικής Ευρώπης, τρεις γυναίκες συλλαμβάνονται και οδηγούνται για ανάκριση και ενδεχόμενη απέλαση από τις αρχές· έρχονται από το Ιράκ, το Αφγανιστάν και τη Λιβύη, όλες τους επιζώσες κακοποίησης. Αυτό που τις ενώνει και μοιράζονται δεν είναι μόνο το βίωμα και η διαδρομή προς την Ευρώπη, αλλά κι ένα νεογέννητο μωρό που βρίσκεται μαζί τους.
Γραμμένο από την Ιρανή συγγραφέα Ναγκμέ Σαμινί ως ηχηρή δήλωση υπέρ της ειρήνης και της ισότητας, το έργο ανεβαίνει σε σκηνοθεσία της γεννημένης στην Τεχεράνη Αφσανέχ Μαχιάν, δημιουργού με σταθερό καλλιτεχνικό προσανατολισμό σε κοινωνικά ζητήματα και στις γυναικείες εμπειρίες. (1-2/6)
GRAUTS: Ο Γιάννης Μαυριτσάκης γράφει και σκηνοθετεί μία από τις πιο ιδιόμορφες θεατρικές παραστάσεις του φετινού προγράμματος. Μια αληθινή αντιπαράθεση ή μια σκηνοθετημένη πραγματικότητα; Ο χρόνος και ο τόπος του έργου είναι το πλατό μιας τηλεοπτικής συνέντευξης την εποχή της εκτόξευσης των διαπλανητικών Βόγιατζερ. Στον απόηχο των πειραματισμών με LSD, ένα σκηνοθετημένο talk show ισορροπεί ανάμεσα στο ντοκουμέντο, την παραίσθηση και τη συναυλία.
Ο τίτλος GRAUTS είναι μια επινοημένη λέξη, εμπνευσμένη από όρους διαφόρων γλωσσών και αποδίδει τον εσωτερικό ήχο του έργου: ψίθυρος, γρατζούνισμα, μουγκρητό. (6-7/6)
Η αγωνία του τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι: Ο Άρης Κακλέας κάνει θεατρική παράσταση το κλασικό μυθιστόρημα του Πέτερ Χάντκε, το οποίο σφράγισε τη μεταπολεμική ευρωπαϊκή λογοτεχνία. Το παρουσιάζει ως μια εμπειρία αποξένωσης, όπου η πραγματικότητα ραγίζει και το νόημα παραμένει διαρκώς ανοιχτό. (7/6)
Το φονικό της Ιζαμπέλας Μόλναρ: Η Στεφανία Γουλιώτη (σκηνοθετεί και συμπρωταγωνιστεί με τον Φώτη Στρατηγό) μεταφέρει το διήγημα του Δημήτρη Χατζή στη σκηνή, ανεβάζοντας μια σκηνική μελέτη πάνω στη γλυπτική ως αντίδραση απέναντι στο χάος· μια εξερεύνηση του ορίου όπου η Τέχνη γίνεται ανάγκη υπαρξιακή και, ενίοτε, επικίνδυνη. (8-11/6)
MÁM: Ένα πυρόξανθο κορίτσι ξυπνάει μέσα σ’ έναν εφιάλτη για να τον δαμάσει. Ο εφιάλτης μετατρέπεται σε τελετή και η τελετή σε γλέντι. Η στάθμη της μέθης συνεχώς ανεβαίνει. Μια χορεύτρια στροβιλίζεται τόσο που νομίζεις ότι η καρδιά της θα ξεριζωθεί και θα χτυπήσει κάποιον στην πλατεία. Σύσσωμος ο θίασος υπό την χορογραφία του Μάικλ Κίγκαν-Ντόλαν κάθεται κατά μήκος της σκηνής και μας κοιτάζει, και για μια στιγμή γινόμαστε η Ιρλανδική θάλασσα.
Το MÁM στα ιρλανδικά σημαίνει πέρασμα ανάμεσα στα βουνά. Σημαίνει όμως και υποχρέωση. Μια διαδρομή που δεν επιλέγεται αλλά συχνά επιβάλλεται. (10-11/6)
Τροχόσπιτο: Ξεκίνησε από μια ιδέα της Όλιας Λαζαρίδου και σχεδιάστηκε από τον εικαστικό Σωκράτη Σωκράτους επί θητείας του Γιώργου Λούκου στο Φεστιβάλ. Ήταν μια φωτεινή αυτοκινούμενη σκηνή από πλεξιγκλάς, που φιλοξένησε αρχικά το 2008 την παράσταση Τζελσομίνα, ένα έργο βασισμένο στην ταινία Λα Στράντα του Φεντερίκο Φελίνι. Το 2009, ταξίδεψε σε γειτονιές της Αθήνας, όπως το Πεδίον του Άρεως, τον Κολωνό, την Κορεάτικη αγορά -προσφέροντας ένα θέαμα βαριετέ με τη συμμετοχή πολλών καλλιτεχνών με τον τίτλο Μια νύχτα χάρισμά σου– αλλά και στην Αρχαία Ολυμπία. (13/6)
Stores: Ένα πολυκατάστημα ρούχων που θυμίζει τις γνώριμες αλυσίδες της εποχής μας. Εκεί, ένας χορός ανθρώπων δοκιμάζει ρούχα, ψωνίζει, περιμένει στην ουρά, συνομιλεί σε σύντομους διαλόγους, ξεκουράζεται, συγκρούεται, ξεγυμνώνεται, ξαναρχίζει. Τραγουδά και μονολογεί. Ονειρεύεται το μέλλον.
Ξεκινώντας από αυτήν τη ρεαλιστική συνθήκη, τα επεισόδια, τα τραγούδια και οι μονόλογοι των ηρώων διαρρηγνύουν τη γραμμικότητα του ρεαλισμού και αφηγούνται ένα μωσαϊκό πεπρωμένων – μια σύγχρονη χορικότητα από ζωές παγιδευμένες στην αδυναμία των επιθυμιών τους. Κείμενο-Δραματουργία: Γιώργος Βαλαής, Πρόδρομος Τσινικόρη, σε σκηνοθεσία του πρώτου. (14-45/6)
Haribo Kimchi: Μεταφερόμαστε σε ένα pojangmacha (ποτζανγκμάτσκα), ένα από τα τυπικά νυχτερινά στέκια για γρήγορο φαγητό που συναντά κανείς στους δρόμους της Νότιας Κορέας. Κατά τη διάρκεια της παράστασης ο Τζάχα Κου (έχει γράψει το έργο και το σκηνοθετεί) αφηγείται οικείες, γλυκόπικρες και σουρεαλιστικές μικροϊστορίες, προετοιμάζοντας ένα γεύμα επί σκηνής. (16-17/6)
Hide to show: Υπερπραγματικότητα. Μετα-αλήθεια. Αλγόριθμοι. Μιμίδια. Deep fakes. Avatars. Ο Μίχαελ Μπάιλ και το Nadar Ensemble προσφέρουν ένα εγχειρίδιο πλοήγησης στον θαυμαστό νέο κόσμο και την έρημη χώρα του διαδικτύου. Παράλληλα, συνθέτουν ένα σύγχρονο blues για τις φευγαλέες ενσαρκώσεις μας στον ψηφιακό κόσμο, μια σπασμωδική αλληγορία για τη χρήση του εαυτού μας ως «νόμισμα» και «συνάλλαγμα» σε αυτή τη νέα οικονομία της εικόνας. (20-21/6)
NOD: Δύο άνδρες συναντιούνται τυχαία. Φορούν τα ίδια ρούχα, κατοικούν το ίδιο σώμα, ίσως ακόμη και το ίδιο παρελθόν. Η συνάντησή τους γίνεται αφετηρία μιας χορογραφικής περιπλάνησης στην οποία οι συγχρονισμένες κινήσεις τους –κάποιες φορές επαναλαμβανόμενες– διαταράσσονται και αλλοιώνονται, δημιουργώντας μια αίσθηση αποπροσανατολισμού και μετατρέποντας το βήμα σε πτώση, την αγκαλιά σε πάλη, τη χειρονομία σε απονενοημένα σχήματα.
Nod ή Land of Nod είναι ο τόπος που, σύμφωνα με το βιβλίο της Γένεσης, ο Θεός εξόρισε τον Κάιν μετά τον φόνο του αδελφού του Άβελ, μια από τις πρώτες καταγεγραμμένες ανθρωποκτονίες και αδελφοκτονίες στην ιστορία της ανθρωπότητας. Χορογραφία: Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου. Ερμηνεύει ο ίδιος με τον Νώντα Δαμόπουλο. (21-22/6)
Voice Lab – Post Internet Dance Edition: Η υψίφωνος, φωνητική καλλιτέχνις και συνθέτις Φράουκε Άουλμπερτ υιοθετώντας τη μορφή ενός YouTube blog, αλιεύει ευρεθέντα αντικείμενα, στιγμές και καταστάσεις από τον ωκεανό του διαδικτύου, συστήνοντας μια ιδιότυπη χορογραφία για φωνή. Μια μετα-ψηφιακή περφόρμανς για τη φωνή, τον εαυτό και τα ψηφιακά ίχνη στην αναλογική ζωή. (24/6)
Video Ensemble: Πριν περίπου έξι χρόνια –όταν ο πλανήτης είχε αποσυρθεί σε μια ιδιότυπη νάρκη λόγω της πανδημίας της Covid 19– ο Ρώσος συνθέτης και καλλιτέχνης Σεργκέϊ Κισμάτοφ επινόησε έναν νέο οπτικοακουστικό μορφότυπο, τον οποίο βάφτισε Video Ensemble. Μία βιντεοεαγκατάσταση, όπου συνδύασε την αγάπη του για τη χωρική διάχυση του ήχου με την κινούμενη εικόνα, δημιουργώντας μικρές ή πιο μεγάλες οπτικοακουστικές ριπές που ρουφούν τις αισθήσεις και γεννούν στιγμιαία νοήματα. (16-30/6)
Sleeping Fires: Το έργο του Κουρό Τανίνο αντλεί έμπνευση από την ιστορία των τυφλών θεραπευτών μασάζ στην Ιαπωνία και εκτυλίσσεται σε μια ορεινή περιοχή βόρεια του Έντο, του σημερινού Τόκιο. Σε μια κοινωνία όπου οι τυφλοί άνδρες προστατεύονταν θεσμικά μέσω της ιεραρχικής συντεχνίας Τοντόζα, οι γυναίκες παρέμεναν ουσιαστικά αόρατες, χωρίς αντίστοιχη κοινωνική ή οικονομική κατοχύρωση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το έργο φωτίζει όχι μόνο τη συνθήκη του αποκλεισμού, αλλά και τις απρόβλεπτες μορφές ελευθερίας που μπορεί να γεννηθούν έξω από τις κυρίαρχες κοινωνικές δομές. (27-28/6)
Η μάνα μου με πέταξε στη θάλασσα: Ο Θέμης Πάνου ερμηνεύει τον μονόλογο που έγραψε η Βίλια Χατζοπούλου -και συνσκηνοθετούν- για μία δασκάλα στα 50s που στον πρώτο της διορισμό αφήνει την ηπειρωτική Ελλάδα και ταξιδεύει σε ένα μικρό νησί των Κυκλάδων για να διδάξει σε ένα μονοθέσιο δημοτικό σχολείο. (30/6-2/7)
Lee Miller in Hitler’s Bathtub: 30 Απριλίου 1945. Η 38χρονη φωτογράφος πολέμου Λι Μίλερ στέκεται στο εσωτερικό του λουτρού της ιδιωτικής κατοικίας του Αδόλφου Χίτλερ στο Μόναχο. Τα ρούχα της φέρουν ακόμα τη μυρωδιά της επίσκεψής της στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως του Νταχάου. Βγάζει τη στολή και τις λασπωμένες μπότες της –με τις οποίες λερώνει σκοπίμως το πάτωμα– και μπαίνει στη μπανιέρα του διαβόλου για να βγάλει αυτή την οσμή αφανισμού από πάνω της. Ένας συνάδελφός της την αποθανατίζει σε μια από τις πιο περιβόητες φωτογραφίες του εικοστού αιώνα. Την ίδια μέρα ο Αδόλφος Χίτλερ αυτοκτονεί στο Βερολίνο.
Η μουσικοθεατρική παράσταση των Γιαν Λάουερς και Μάαρτεν Σέχερς δεν είναι ένα βιογραφικό έργο. Η ιστορική ακρίβεια εδώ δεν είναι το ζητούμενο αλλά μάλλον το μη επιθυμητό. Διότι ο καλλιτέχνης Γιαν Λάουερς μαζί με τον συνθέτη Μάαρτεν Σέχερς και την πολύτιμη παρουσία της μεσόφωνου Έλεν Ρόουζ Κέλι και της κόρης του Ρόμι Λουίζ Λάουερς, δεν καταθέτει μια αγιογραφία της Μίλερ, αλλά ένα εκτυφλωτικό λιμπρέτο που διατρέχει όλες τις εκφάνσεις της τέχνης, της μνήμης, του τραύματος και της ουσίας του να είναι κανείς γυναίκα και μούσα. (7-8/7)
TAO Dance Theater: Μία από τις πιο εμβληματικές και ριζοσπαστικές ομάδες σύγχρονου χορού, που έχει κατακτήσει τις μεγάλες σκηνές του κόσμου -πέραν της γενέτειράς της, της Κίνας- με μια χορογραφική γλώσσα, αυστηρή, ανόθευτη και απολύτως διακριτή. (13-14/7)
Βάκχες: Η Λένα Κιτσοπούλου με τη νέα της δουλειά δε θέλει να καταθέσει άλλη μια ψυχαναλυτική προσέγγιση στο ευριπίδειο δράμα, ούτε να μεταδώσει μηνύματα που ικανοποιούν την αντιληπτική ικανότητα των θεατών ως υψηλά, προσφέροντάς τους την οποιαδήποτε τέρψη θεατρικής εμπειρίας. Ίσως το μόνο που θέλει είναι να στήσει ένα γλέντι για το αδιέξοδο Θεών και Ανθρώπων. (20-22/7)
Τα κόλλυβα: Παράσταση χορού της Χριστιάνας Κοσιάρη που σμίγει την ελληνική τελετουργική παράδοση με τη σύγχρονη σκηνική γλώσσα, εστιάζοντας στο λεπτό σύνορο ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο. Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται ένα παράδοξο τελετουργικό: κάθε χρόνο, πέντε γυναίκες άνω των εξήντα συναντιούνται για να φτιάξουν τα δικά τους κόλλυβα όσο βρίσκονται ακόμη εν ζωή. (22-24/7)
Brightest Heroine: Ο παλιός κόσμος πεθαίνει και ο καινούριος παλεύει να γεννηθεί. Είναι η ώρα των τεράτων. Η νέα σόλο περφόρµανς του χορευτή και χορογράφου Πάνου Μαλακτού φέρνει στο προσκήνιο το σώμα που αντιδρά, κινητοποιείται και εξεγείρεται ενάντια στα τέρατα του παρόντος. Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται µια γνώριμη γεύση: η ενέργεια που συσσωρεύεται όταν τα σώματα αρνούνται να σωπάσουν µπροστά σε µια αδυσώπητη πραγματικότητα. (22-24/7)
A TRIAL: Τη φετινή σεζόν είδαμε στο Θέατρο Κνωσός από τον Τόμας Όστερμαϊερ τον Εχθρό του Λαού. Τώρα, η Βραζιλιάνα δημιουργός Κριστιάν Ζαταΐ, μία από τις πιο ισχυρές φωνές της σύγχρονης διεθνούς σκηνής και βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα για το Θέατρο στη Μπιενάλε της Βενετίας το 2022, πιάνει το νήμα της ιστορίας από εκεί που το άφησε ο Ίψεν: ο γιατρός Στόκμαν επιστρέφει και ζητά μια δεύτερη κρίση. Όχι απαλλαγή, αλλά το δικαίωμα σε μια ουδέτερη διαδικασία που θα κρίνει τις πράξεις, τις επιλογές και τη δημόσια στάση του. (26-27/7)
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.