Από Καραθάνο και Παπαϊωάννου μέχρι Gillian Anderson: Όσα θα ζήσουμε φέτος στη Στέγη

Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο πολύ πριν το ραντεβού της Πέμπτης 17/9 στο rooftop της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση για την παρουσίαση του συνολικού προγράμματος της νέα σεζόν: φέτος όλα έχουν να κάνουν με το συναίσθημα· χαρά, θλίψη, έξαψη, θυμός, οτιδήποτε αρκεί να αισθανθούμε κάτι έντονο και να βρούμε ξανά επαφή με το μέσα μας μακριά από την κυνικότητα της εποχής, την ψηφιακή ζωή και την καθημερινότητα που τρέχει με το πόδι στο γκάζι και δεν μας αφήνει να ζούμε τις μέρες και τις νύχτες μας.

«Συμβαίνουν πολλά σκληρά πράγματα γύρω μας και μέσα μας», είπε η καλλιτεχνική διευθύντρια Αφροδίτη Παναγιωτάκου. «Φέτος θέλουμε να είναι μία χρονιά που δεν θα την παρακολουθήσετε στη Στέγη, αλλά θα τη ζήσετε. Στη Στέγη μετράμε τον χρόνο σε συναισθήματα».

Για όλα αυτά, βέβαια, η Στέγη προετοίμαζε το έδαφος από τον Αύγουστο, όταν έντυσε τους σταθμούς των μετρό με το quote του Brian Eno “The only product of art is feelings” – αν δεν το έχεις δει στο μετρό, θα το έχει πάρει σίγουρα το μάτι στου στα social media.

Με μότο το «Ό,τι νιώθετε, έρχεται στη Στέγη» πάμε να δούμε όλα όσα μας περιμένουν να τα ζήσουμε από το φετινό πρόγραμμα.

***

Η προπώληση αρχίζει στις 21 Σεπτεμβρίου για τους Φίλους της Στέγης και στις 25 Σεπτεμβρίου για το Γενικό Κοινό, ενώ για τρίτη χρονιά οι σκηνές την Κυριακή «παίζουν ματινέ», στις 14:00 στην Κεντρική Σκηνή και στις 17:00 στη Μικρή Σκηνή.

***

Θέατρο: Από Castellucci και Twarkowski, μέχρι Καραθάνο και Νιάρρο

Η σεζόν αρχίζει με μια παράσταση που προκαλεί δέος. Ο Πολωνός σκηνοθέτης Łukasz Twarkowski, μετά τα ROHTKO και Respublika, παρουσιάζει στην Κεντρική Σκηνή από τις 15 έως τις 18 Οκτωβρίου 2026, το ORACLE. Ένα καθηλωτικό σκηνικό σύμπαν για τον Alan Turing, τον κώδικα που άλλαξε την Ιστορία, τη γέννηση της τεχνητής νοημοσύνης και τις σκοτεινές πλευρές της προόδου. Θέατρο, ζωντανός κινηματογράφος, δυνατή μουσική και πραγματικές ιστορίες και βιογραφίες ανθρώπων που στοιχειώνουν τα περιθώρια της επίσημης Ιστορίας και μας κάνουν να αναλογιστούμε το κόστος της ανθρώπινης υπέρβασης και της προόδου.

Από τις 12 Νοεμβρίου έως τις 13 Δεκεμβρίου 2026, ο Οιδίποδας του Robert Icke, μετά το περσινό sold-out, επιστρέφει στην Κεντρική Σκηνή. West End του Λονδίνου, Broadway της Νέας Υόρκης και Στέγη στην Αθήνα είναι μερικές από τις στάσεις της πολυβραβευμένης με Tony και Olivier παράστασης του Βρετανού θεατρικού συγγραφέα και σκηνοθέτη. Με αμείωτη ένταση, σαρδόνιο χιούμορ και σκηνές που ακροβατούν ανάμεσα στο πολιτικό θρίλερ και την οικογενειακή τραγωδία, η παράσταση επιστρέφει με ένα εξαιρετικό καστ και τους Νίκο Κουρή και Μαρία Κεχαγιόγλου στους ρόλους του Οιδίποδα και της Ιοκάστης, αντίστοιχα.

Ο Romeo Castellucci βγάζει τον μύθο του ΦΑΟΥΣΤ από τη λογοτεχνία για να τον κάνει σώμα, σκιά και όραμα, από τις 3 έως τις 7 Μαρτίου 2027, σε διεθνή συμπαραγωγή της Στέγης. Μια σαρωτική σκηνική εμπειρία στα όρια της επιθυμίας, της καταδίκης και της λύτρωσης. Για τον Καστελούτσι, ο Φάουστ είναι ένα αίνιγμα. «Ένα άγνωστο πράγμα, μια κωμωδία ή ένας κλόουν», όπως γράφει ο ίδιος. Ένας Φάουστ φτιαγμένος όχι από όσα λέγονται, αλλά από όσα μένουν ανείπωτα.

O Γιάννης Νιάρρος και η Ομάδα ΝΥΞ στήνουν ένα παράξενο εργαστήριο προσομοίωσης της ανθρώπινης ζωής με τη νέα τους παράσταση, 2Β – Απαγωγή και Παρατήρηση, στη Μικρή Σκηνή (11 Μαρτίου – 30 Μαΐου 2027). Ο Γιάννης Νιάρρος, σε μια νέα εμβυθιστική εμπειρία στα όρια της καφκικής φάρσας, ενσαρκώνει ένα ανθρώπινο υποκείμενο υπό συνεχή παρατήρηση από τρία μυστηριώδη υπερπλάσματα-ερευνητές. Μπροστά μας εκτυλίσσεται μια ζωή σε συμπύκνωση: γέννηση, επιθυμία, έρωτας, φιλοδοξία, φθορά, θάνατος – στάδια μιας τελετουργίας όπου ο ήχος, η εικόνα και τα ερεθίσματα ενεργοποιούν κάθε μεταμόρφωση. Σύντομα, όμως, τα όρια καταρρέουν, γιατί πώς να εξηγήσεις τον άνθρωπο;

Ιλιάδα και ποδόσφαιρο: Ο Νίκος Καραθάνος μετατρέπει την Κεντρική Σκηνή σε γήπεδο και πεδίο μάχης και την ταπεινή μας ύπαρξη σε μύθο με το Έπος (προσωρινός τίτλος) (10 Απριλίου – 30 Μαΐου 2027). Μια παράσταση επικών διαστάσεων, όπου η ποίηση μπλέκεται με τη μάχη, η βία με τη δόξα, οι θνητοί των πεδιάδων και των βουνών με τους Ολύμπιους θεούς. Η Μαρία Καβογιάννη και η Αμαλία Μουτούση, ως προπονήτριες και παίκτριες και χωριάτισσες, μ’ ένα σύνολο σπουδαίων «ποδοσφαιριστών», όπως είναι ο Γιάννης Κότσιφας και ο Γιώργος Ζυγούρης, μαζί με τον Καραθάνο και τη μουσική του Άγγελου Τριανταφύλλου, κλαδεύουν, κάνουν τάκλιν, θυσιάζουν κατσίκια πριν το πέναλτι, γιουχάρουν, ιδρώνουν τη φανέλα και ξεθεώνονται.

Χορός: Από το Μπαλέτο της Μασσαλίας, μέχρι τον Χρήστο Παπαδόπουλο

Το Εθνικό Μπαλέτο της Μασσαλίας και οι (LA)HORDE μαζί, για πρώτη φορά στην Ελλάδα με το Age οf Content (23 & 24 Ιανουαρίου 2027). Η πιο πολυσυζητημένη χορογραφική ομάδα της Ευρώπης, που ήταν πίσω από το Lux Tour της Rosalía και το Celebration Tour της Madonna, φέρνει στη Στέγη έναν χορό φτιαγμένο από την ένταση, τις εικόνες και την ταχύτητα της ψηφιακής εποχής. 16 χορευτές και χορεύτριες κινούνται σε ένα εναλλακτικό metaverse, κάτι ανάμεσα σε αεροπορικό υπόστεγο και κλαμπ. Ένα πραγματικό αυτοκίνητο εισβάλλει στη σκηνή σαν να έχει ξεφύγει από το σύμπαν του Grand Theft Auto. Βρισκόμαστε στην επικράτεια ενός metaverse χορού: ποιητικού, πολιτικού, post-punk, γεμάτου αναφορές στην κουλτούρα των κλαμπ, στα βιντεοπαιχνίδια, στα Instagram φίλτρα, στο TikTok, στο jumpstyle και στα stunts των ταινιών δράσης.

Για 14η χρονιά, το Onassis Dance Days (3–7 Φεβρουαρίου 2027) επιστρέφει και μας καλεί να κοιτάξουμε τον άλλον από την αρχή. Το σώμα του λειτουργεί σαν καθρέφτης: μας επιστρέφει τις αντοχές, τις επιθυμίες, τους φόβους και όλα όσα δεν γνωρίζουμε ακόμη για τον εαυτό μας. Στην καρδιά του Onassis Dance Days (ODD) 2027 βρίσκεται το Landless, η πρώτη κοινή δημιουργία του Χρήστου Παπαδόπουλου και του Γιώργου Κοτσιφάκη. Οι δύο Έλληνες καλλιτέχνες με τη διεθνή πορεία κοιτούν το σώμα σαν μια αχαρτογράφητη περιοχή: με ωκεανούς, γκρεμούς, κρυφά περάσματα και τόπους που εμφανίζονται μόνο όταν τους κοιτάζει κάποιος άλλος. Από την παγκόσμια πρεμιέρα του στο Λουγκάνο μέχρι την πορεία του σε σημαντικές ευρωπαϊκές σκηνές, το Landless, μια συμπαραγωγή της Στέγης, κέρδισε τον διεθνή Τύπο, που μίλησε για μια «ανθρώπινη αρχιτεκτονική εν κινήσει» και για μια χορογραφία όπου «κάθε μικροκίνηση γίνεται ποιητική πράξη και αποκάλυψη».

Στο φετινό πρόγραμμα του ODD συναντάμε επίσης έργα που γεννήθηκαν μέσα από την έρευνα δύο Onassis AiR Fellows της περασμένης χρονιάς. Στο Echo Chamber, η Χριστιάνα Κοσιάρη μετατρέπει τη σκηνή σε πεδίο εξομολόγησης, όπου το προσωπικό ημερολόγιο συναντά την ψηφιακή δυστοπία σε ένα υπαρξιακό stand-up dramedy. Με το The Rashomon Effect, ο Κωνσταντίνος Παπανικολάου εξετάζει πώς διαμορφώνεται η αντίληψή μας για ένα έργο. Το ίδιο χορογραφικό σόλο παρουσιάζεται δύο φορές, με την αφήγηση να αλλάζει κάθε φορά και να συνοδεύεται από διαφορετικούς παρατηρητές. Το τελικό πρόγραμμα του φεστιβάλ θα αποκαλυφθεί σταδιακά.

Εικαστικά: Ο ζωγράφος Δημήτρης Παπαϊωάννου αποκαλύπτεται

Νιώστε τη γαλήνη με μια εικαστική και ηχητική εμπειρία στο κέντρο της πολύβουης πόλης: το clinamen του Céleste Boursier-Mougenot στην Onassis Mandra (26 Σεπτεμβρίου έως 5 Δεκεμβρίου 2026). Συγχρονιστείτε με τον ήχο της σιωπής στο καταγάλανο υδάτινο τοπίο με εκατοντάδες λευκά κεραμικά μπολ που επιπλέουν σε τρεις ειδικά διαμορφωμένες πισίνες. Το μοναδικό αυτό έργο, μετά τη φιλοξενία του σε σπουδαίους καλλιτεχνικούς οργανισμούς ανά τον κόσμο, παρουσιάζεται για πρώτη φορά σε εξωτερικό χώρο και παραδίδεται στη σκιά, τον αέρα, τις φωνές, τους ήχους και τον απόηχο της Αθήνας.

Στην πρώτη μονογραφική έκθεσή του, στο Onassis Ready (4 Απριλίου – 13 Ιουνίου 2027), ο Δημήτρης Παπαϊωάννου επιστρέφει στην αφετηρία της καλλιτεχνικής του πρακτικής – στη ζωγραφική, τα σχέδια, τις συνδέσεις και τις ιδέες που διαμόρφωσαν τον εικαστικό του κόσμο. Διατρέχοντας τέσσερις δεκαετίες δημιουργίας, παρουσιάζει το εικαστικό του έργο, την πηγή που προϋπάρχει του έργου του επί σκηνής και η οποία αλληλεπιδρά και εξελίσσεται παράλληλα με αυτό.

Η έκθεση συγκεντρώνει, σε ένα ενιαίο σύμπαν, τις διαφορετικές εκφάνσεις της διεπιστημονικής και διακαλλιτεχνικής πρακτικής του: εγκαταστάσεις, γλυπτά, σχέδια, σκίτσα, κόμικς, ζωγραφικά έργα, αρχειακό υλικό και νέες αναθέσεις ειδικά σχεδιασμένες για την περίσταση.

Μουσική: Από Borderline Festival μέχρι βραδιά τζαζ

Το Borderline Festival επιστρέφει στις 9 Οκτωβρίου, σε μια ξεχωριστή εκδοχή για μία μέρα με τρία stages στο Onassis Ready και ένα εκρηκτικό lineup που μας ενθουσιάζει: ο Ricardo Villalobos, σε συνεργασία με το ReSolute (NYC), ο Nightmares on Wax, η Yasmine Hamdan, η Σtella, και οι Alexander Skancke, DJ-HOTLINE 333, Everlyn, George Rallis, Anna Vs June & Jan Van Angelopoulos, MIRA新伝統 και baggymilziade.

Για τέταρτη χρονιά, το web radio της Στέγης κάνει κατάληψη σε όλο το κτίριο με δύο νύχτες αφιερωμένες στην εξερεύνηση της σύγχρονης ηλεκτρονικής μουσικής. Το STEGI.RADIO Takeover (19 & 20 Φεβρουαρίου 2027) καλεί το αθηναϊκό κοινό να ανακαλύψει ανερχόμενους DJs και μουσικούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, διεθνώς αναγνωρισμένους καλλιτέχνες, αλλά και τα υβρίδια της σύγχρονης ηλεκτρονικής χορευτικής μουσικής. Από το -1 έως την Κεντρική Σκηνή και από τη Μικρή Σκηνή έως το listening room στο +3, το STEGI.RADIO Takeover 2027 μεταμορφώνει τη Στέγη σε ένα μουσικό stage με νέες και απροσδόκητες εμπειρίες και μας προσκαλεί μας να χορέψουμε όπως ακριβώς νιώθουμε.

Στις 20 Μαρτίου 2027, η Στέγη γίνεται o τόπος μιας σύγχρονης μουσικής τελετουργίας. Υπνωτιστικοί ήχοι, ψυχεδέλεια, αυτοσχεδιασμοί και φωνές ενώνονται σε μια εμπειρία που βιώνεται χωρίς να εξηγείται, με το Speaking with Spirits, που αναδεικνύει την τζαζ σαν τελετουργία. Οι σύγχρονες φωνές της σκηνής συνομιλούν με τα πνεύματα του παρελθόντος, σε μια συνάντηση της αβανγκάρντ με την ποίηση και τα φαντάσματα της τζαζ. Εμφανίζονται ο Shabaka Hutchings και οι Irreversible Entanglements με τη Moor Mother.

Κινηματογράφος: Από Romain Gravras και Jim Jarmusch μέχρι βαμπίρ και Παλαιστίνη

Το Onassis Culture στηρίζει καταξιωμένους δημιουργούς και νέα ταλέντα μέσα από την ανάπτυξη σεναρίων και την παραγωγή ταινιών μικρού και μεγάλου μήκους, συνεργάζεται με σημαντικούς φορείς και ενισχύει τον ελληνικό κινηματογράφο. Στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας», θα πραγματοποιηθεί στη Στέγη η πανελλήνια πρεμιέρα της ταινίας Do You Love Me της Lana Daher (2 Οκτωβρίου 2026), η οποία είναι φέτος Onassis AiR resident.

Επίσης, θα προβληθούν οι συμπαραγωγές του Onassis Culture, Sacrifice (Θυσία) του Romain Gavras (3 Οκτωβρίου 2026, η πρώτη αγγλόφωνη ταινία του με ένα all-star cast και γυρίσματα στην Ελλάδα), Η Δημόσια Ιδιωτική Οικία: 9 στροφές για την Αθήνα του Τάσου Λάγγη (1 Δεκεμβρίου 2026) και Σουέλ του Αλέξανδρου Βούλγαρη (7 Δεκεμβρίου 2026), ενώ το 2027 θα παρουσιαστούν στη Στέγη οι συμπαραγωγές με διεθνή φεστιβαλική παρουσία Τιτανικός Ωκεανός της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη και FROM INSIDE OUT – The Architecture of Peter Zumthor του Wim Wenders.

Σε συνεργασία με το Athens Palestine Film Festival και το ArteKino Festival, η Στέγη φιλοξενεί προβολές επιλεγμένων ταινιών από το πρόγραμμά τους, ενισχύοντας τον διάλογο με σημαντικές διεθνείς κινηματογραφικές διοργανώσεις. Για τέταρτη χρονιά, το Onassis AiR συναντά το Athens Palestine Film Festival (29–31 Οκτωβρίου 2026) και ανοίγει ξανά έναν χώρο για τις παλαιστινιακές αφηγήσεις που επιμένουν να ακούγονται. Φέτος, το φεστιβάλ μεταφέρεται από τους χώρους του Onassis AiR στη Στέγη, με μια σειρά από προβολές σε επιμέλεια της Διευθύντριας του φεστιβάλ και Onassis AiR Fellow, Carol Sansour, και της ομάδας της. Στη διάρκεια του τριήμερου προγράμματος, που περιλαμβάνει προβολές, συζητήσεις και περφόρμανς, θα προβληθούν στη Μικρή Σκηνή της Στέγης οι ταινίες A Sunken Tale of Losses Delayed των Larissa Sansour και Søren Lind, You Come from Far Away της Amal Ramsis και Chronicle of a Disappearance του Elia Suleiman στην τελετή λήξης.

Στο ArteKino Festival 2026 (20–22 Νοεμβρίου 2026), το Ευρωπαϊκό Φεστιβάλ Κινηματογράφου του πολιτιστικού γαλλογερμανικού καναλιού ARTE ZDF, με προβολές σε πόλεις όλης της Ευρώπης, αλλά και online μέσω του arte.tv και του καναλιού ARTE Cinéma στο YouTube, θα παρουσιαστούν στη Μικρή Σκηνή της Στέγης τρεις ταινίες, παρουσία των συντελεστών τους: L’Été l’éternité [Το παντοτινό μας καλοκαίρι] της Emilie Aussel, Si nous habitons un éclair [Αν κατοικούμε μέσα σε μια αστραπή] της Louise Chevillote και Una película de miedo [Μια ταινία τρόμου] του Sergio Oksman.

Παράλληλα, η Στέγη διοργανώνει ένα δικό της κινηματογραφικό αφιέρωμα με τίτλο The Vampires (21–23 Ιανουαρίου 2027). Η Μικρή Σκηνή σβήνει τα φώτα και αφήνει τα βαμπίρ να μπουν μέσα, ξεκινώντας ένα κινηματογραφικό κυνήγι του πιο γοητευτικού, ανθεκτικού και σκοτεινού μύθου της ποπ κουλτούρας. Στο κινηματογραφικό αφιέρωμα The Vampires συναντάμε τους κλασικούς αιμοδιψείς, Vampyr του Carl Theodor Dreyer, Dracula του Francis Ford Coppola και Cronos του Guillermo del Toro, ανακαλύπτουμε τη βαμπιρική αγάπη μέσα από τα Only Lovers Left Alive του Jim Jarmusch, Thirst του Park Chan-wook και Let the Right One In του Tomas Alfredson και συναντάμε τη γυναικεία εκδοχή του μύθου μέσα από τα Irma Verp του Olivier Assayas και A Girl Walks Home Alone at Night της Ana Lily Amirpour.

Φυσικά, για άλλη μια χρονιά το Onassis Culture συνεχίζει να στηρίζει την ελληνική κινηματογραφική δημιουργία μέσα από την παραγωγή και συμπαραγωγή νέων έργων. Δικής του παραγωγής είναι οι επερχόμενες ταινίες 4pm to 5pm του Γιώργου Τελτζίδη και The Last Days of My Father του Αριστοτέλη Μαραγκού. Ταυτόχρονα, σε συμπαραγωγή του Ιδρύματος Ωνάση ετοιμάζονται οι ταινίες Oh, How Fun! του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου, Δημόσιο Πρόσωπο του Φωκίωνα Μπόγρη, Χίλιες Μέρες Χίλιες Νύχτες του Σύλλα Τζουμέρκα, καθώς και τα ντοκιμαντέρ Μαίρη του Δομήνικου Ιγνατιάδη και Μιλάς μόνη μου, κοριτσάκι σου της Ευαγγελίας Κρανιώτη.

Το Onassis Culture αγκαλιάζει τη διαδικασία της δημιουργίας, της έρευνας και της καλλιτεχνικής εξέλιξης, προσφέροντας fellowships. Συνεργάζεται με σημαντικούς φορείς, όπως είναι η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας και οι «Νύχτες Πρεμιέρας», ενώ έχει θεσπίσει τα Onassis Film Awards, με στόχο να ενισχυθεί ο ελληνικός κινηματογράφος εντός και εκτός συνόρων. Απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε Έλληνες κινηματογραφιστές για ταινίες μικρού μήκους με το Open Call Big Short Films.

Διοργανώνει κινηματογραφικά αφιερώματα στη Στέγη, ώστε να βλέπουμε κλασικές ταινίες με νέο βλέμμα, αλλά και προβολές βραβευμένων ταινιών μικρού μήκους στο Onassis Channel στο YouTube, ώστε όλοι και όλες να έχουμε πρόσβαση στις ανεξάρτητες παραγωγές.

Συζητήσεις: Η Gillian Anderson έρχεται στη Στέγη

Η Βρετανίδα σχεδιάστρια μόδας Bella Freud, που στο podcast της, Fashion Neurosis, ξαπλώνει τη μόδα στο ντιβάνι με ένα κλείσιμο του ματιού στον διάσημο προπάππο της, Sigmund Freud, και μιλά για το σινεμά, το στιλ και όλα όσα λένε τα ρούχα μας για εμάς, έρχεται στη Στέγη στις 15 Δεκεμβρίου 2026. «Μπορείς να μου πεις τι φοράς σήμερα;» Για την ίδια, αυτή η απλή ερώτηση λειτουργεί σαν πρίσμα που μπορεί να ανοίξει σχεδόν οποιαδήποτε συζήτηση. Η δουλειά της απλώνεται από τη μόδα και το interior design μέχρι τα αρώματα, το σινεμά και τις εκδόσεις, συνθέτοντας ένα σύμπαν από εμμονές και προσωπικές ιστορίες, όπου όσα νιώθουμε και όσα πιστεύουμε αποκαλύπτονται μέσα από αυτά που φοράμε. Στη Στέγη, έρχεται να μας θυμίσει πως ό,τι φοράμε μιλάει πριν από εμάς.

Στις 16 Ιανουαρίου 2027, η Gillian Anderson σε μια συζήτηση που χωρά πολλά: τα δημιουργικά ρίσκα, τις επιλογές που καθόρισαν την πορεία της και τα θέματα που την απασχολούν σήμερα, από τη δημόσια παρουσία της μέχρι τη συγγραφική της δραστηριότητα με τα βιβλία Want: Sexual Fantasies by Anonymous και More. Για εκατομμύρια θεατές θα είναι πάντοτε η Dana Scully του The X-Files. Η Τζίλιαν Άντερσον, όμως, φρόντισε από πολύ νωρίς να μη μείνει εκεί. Έγινε η Stella Gibson στο The Fall, η Margaret Thatcher στο The Crown, η Jean Milburn στο Sex Education, η Eleanor Roosevelt στο The First Lady και η Emily Maitlis στο Scoop. Εκτός οθόνης, έχει μιλήσει ανοιχτά για την ψυχική υγεία, για ανθρωπιστικά ζητήματα και για τα δικαιώματα των γυναικών. Στη συγγραφική της δραστηριότητα, η γυναικεία εμπειρία, η ταυτότητα, οι σχέσεις και η σεξουαλικότητα έρχονται στο προσκήνιο χωρίς υπεκφυγές. Στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, η Gillian Anderson μιλά σε πρώτο πρόσωπο. Η συζήτηση ξεκινά από μια καριέρα γεμάτη ανατροπές και ανοίγει σε όλα όσα την απασχολούν σήμερα. Παράλληλα, η Στέγη διοργανώνει κινηματογραφικό αφιέρωμα στην πολυσχιδή καριέρα της.

Στις 11 Φεβρουαρίου 2027, o διεθνούς φήμης φιλόσοφος, ψυχαναλυτής και διανοούμενος Slavoj Žižek έρχεται στη Στέγη για μια συζήτηση από την οποία κανείς δεν ξέρει τι να περιμένει. Ο Slavoj Žižek δεν είναι από τους ανθρώπους που μπαίνουν σε μια αίθουσα για να επιβεβαιώσουν όσα ήδη πιστεύεις. Μπαίνει για να τα ανακατέψει, ακόμη και να τα ανατρέψει. Διαβάζοντας τον κόσμο μέσα από τον Χέγκελ, τον Λακάν και τον Μαρξ, ο Žižek έχει αφιερώσει το έργο του στις αντιφάσεις που διαμορφώνουν την πολιτική, την ιδεολογία και την επιθυμία. Είναι ο άνθρωπος που μετατρέπει τη θεωρία σε δημόσιο θέαμα χωρίς να την απλοποιεί. «Η ανθρωπότητα είναι μια χαρά, αλλά το 99% των ανθρώπων είναι βαρετά ηλίθιοι». Αυτός είναι ο Slavoj Žižek. Αφοπλιστικός, υπερβολικός, αστείος, ενοχλητικός, πάντα έτοιμος να τινάξει στον αέρα κάθε μας βεβαιότητα.

Τα φετινά masterclasses

Μερικοί από τους πιο συναρπαστικούς δημιουργούς της εποχής μας μιλούν στη Στέγη για όλα όσα δεν φαίνονται στο τελικό έργο. Ιδέες, μέθοδοι, ρίσκα, αδιέξοδα και δημιουργικές εμμονές από τους κόσμους του θεάτρου, του σινεμά, του χορού, της μουσικής και των εικαστικών. Την αρχή κάνει ο Romain Gavras (4 Οκτωβρίου 2026), το enfant terrible του σινεμά, για μια συζήτηση γύρω από τα γυρίσματα με εμβληματικούς ηθοποιούς, τις κινηματογραφικές του εμπειρίες και την punk ενέργεια που διατρέχει τη φιλμογραφία του. Ακολουθεί ο Łukasz Twarkowski (17 Οκτωβρίου 2026), ο οποίος παρουσιάζει για πρώτη φορά στην Ελλάδα το εργαστήριο της ριζοσπαστικής σκηνικής του γλώσσας και τον τρόπο με τον οποίο συνδυάζει θέατρο, κινηματογράφο και νέες τεχνολογίες. Τον Νοέμβριο, τρεις ανερχόμενοι Ευρωπαίοι κινηματογραφιστές, η Louise Chevillotte, ο Sergio Oksman και η Emilie Aussel, μοιράζονται τα έντονα συναισθήματά τους από τη δημιουργία της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας τους, στο πλαίσιο του ArteKino Festival στην Αθήνα (20-22 Νοεμβρίου 2026).

Το νέο έτος ξεκινά με μια Σπουδή στο Μαύρο, όπως τιτλοφορείται το masterclass της εικαστικού και καλλιγράφου Μαρίας Γενιτσαρίου (17 Ιανουαρίου 2027), λίγο πριν από την Blue Monday, την ημέρα που έχει επικρατήσει να αποκαλείται η πιο μελαγχολική του χρόνου. Μελάνες, χρωστικές, πινέλα και χαρτιά από την Ευρώπη και την Ιαπωνία γίνονται τα εργαλεία ενός masterclass που εξερευνά τις ποιότητες, τις υφές και τις αποχρώσεις του μαύρου, αποκαλύπτοντας ότι δεν υπάρχει μόνο ένα. Από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Μάιο, ακολουθούν masterclasses, workshops, inspirational talks και άλλες παράλληλες δράσεις με προσκεκλημένους καλλιτέχνες της σεζόν.

Το Onassis AiR σε αριθμούς

Επτά χρόνια, περισσότεροι από 250 Fellows από 50 και πλέον χώρες και περισσότερες από 2.400 αιτήσεις. Το πρόγραμμα καλλιτεχνικής έρευνας και φιλοξενίας του Ιδρύματος Ωνάση συνεχίζει για όγδοη σεζόν να εξελίσσεται, φέρνοντας κοντά δημιουργούς από διαφορετικές γεωγραφίες, πεδία και καλλιτεχνικές πρακτικές. Το Onassis AiR δίνει χρόνο, χώρο και ελευθερία πειραματισμού σε καλλιτέχνες/καλλιτέχνιδες και επαγγελματίες της τέχνης που δουλεύουν στο σημείο όπου όλα ακόμη διαμορφώνονται. Εδώ, η δημιουργική διαδικασία έχει μεγαλύτερη σημασία από το τελικό αποτέλεσμα, ο πειραματισμός είναι μέρος της δουλειάς και το πρόγραμμα γίνεται σημείο συνάντησης με το ευρύτερο οικοσύστημα του Onassis Culture.

Τη σεζόν 2026–27, το πρόγραμμα στρέφεται ακόμη περισσότερο στις υλικοκεντρικές πρακτικές και τις εφαρμοσμένες τέχνες. Το Onassis Ready λειτουργεί ως πεδίο δοκιμών και εργασίας για παραγωγές μεγαλύτερης κλίμακας, αλλά και για πρακτικές που κινούνται ανάμεσα στη μόδα, τον σχεδιασμό, τη γλυπτική, τις προηγμένες τεχνολογίες και την έρευνα των υλικών. Την ίδια στιγμή, νέες συνεργασίες με το Αρχείο Καβάφη, με ευρωπαϊκά δίκτυα όπως η European Media Art Platform (EMAP) Extended ή διεθνείς θεσμούς διευρύνουν το πεδίο δυνατοτήτων του προγράμματος. Νέοι συνομιλητές, νέες διαδρομές και ερευνητικές κατευθύνσεις, ερωτήματα χωρίς έτοιμες απαντήσεις και διαδικασίες που εξελίσσονται.

Τα Open Days του Onassis AiR αποτελούν τις δημόσιες εκδηλώσεις του προγράμματος: διήμερα αφιερωμένα στην καλλιτεχνική έρευνα και στον δημιουργικό πειραματισμό που πραγματοποιούνται τρεις φορές τον χρόνο στους χώρους του residency, προσκαλώντας το κοινό να γνωρίσει τα εν εξελίξει πρότζεκτ των νέων Onassis AiR Fellows. Οι εκδηλώσεις αυτές έχουν πλέον καθιερωθεί ως σημείο συνάντησης της αθηναϊκής καλλιτεχνικής σκηνής και συνεχίζονται και φέτος, μετά από την επισκεψιμότητα-ρεκόρ της προηγούμενης σεζόν, κατά την οποία τα τρία Open Days υποδέχτηκαν πάνω από 1.800 επισκέπτες και επισκέπτριες. Φέτος, θα πραγματοποιηθούν στις 27 και 28 Νοεμβρίου 2026, στις 9 και 10 Απριλίου 2027 και στις 25 και 26 Ιουνίου 2027. Μέσα από περφόρμανς, πολυμεσικές εγκαταστάσεις, ηχοτοπία, προβολές και συζητήσεις, κάθε εκδήλωση αντανακλά τις καλλιτεχνικές πρακτικές και τα ερευνητικά ενδιαφέροντα της ομάδας καλλιτεχνών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ