Gen X: Η ξεχασμένη γενιά επιστρέφει στο προσκήνιο

Αν έχεις βαρεθεί τη «σούπα» των γενεαλογικών όρων, μπορείς να τα βάλεις με τον Καναδό συγγραφέα Douglas Coupland. Το 1991, στο μυθιστόρημά του Generation X: Tales for an Accelerated Culture, χρησιμοποίησε τον όρο Gen X για να περιγράψει όσους γεννήθηκαν περίπου από τα μέσα της δεκαετίας του ’60 έως τις αρχές των ’80s. Έναν χαρακτηρισμό που, ειρωνικά, δεν αγάπησε ποτέ ιδιαίτερα ούτε ο ίδιος και από τον οποίο έχει προσπαθήσει αρκετές φορές να αποστασιοποιηθεί.

Αν ανήκεις στη Gen X, μεγάλωσες σε μια εποχή που άλλαζε διαρκώς. Έζησες την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, τον πρώτο Πόλεμο του Κόλπου, την επιδημία του AIDS, το Live Aid και την εκρηκτική άνοδο του MTV. Κι όμως, ανάμεσα στους Baby Boomers και τους Millennials, η δική σου γενιά συχνά μοιάζει να έχει περάσει απαρατήρητη. Είναι η μικρότερη φέτα του δημογραφικού σάντουιτς και, σε μια εποχή όπου οι αλγόριθμοι αποφασίζουν τι θυμάσαι και οι κύκλοι της πληροφορίας διαρκούν ελάχιστα, το αποτύπωμά της μοιάζει να ξεθωριάζει.

Ίσως γι’ αυτό δύο μεγάλες ευρωπαϊκές εκθέσεις στράφηκαν στη Gen X και στα ’90s. Η Gen X: Tales from the Forgotten Generation στο Deste Foundation της Αθήνας και η The 1990s: Art and Fashion, που θα ανοίξει τις πόρτες της τον Οκτώβριο στην Tate, επιχειρούν να φωτίσουν μια γενιά που μεγάλωσε πριν από τα smartphones και το διαδίκτυο.

Και αν σήμερα νοσταλγείς εκείνη την εποχή, υπάρχει λόγος.

Μεγαλώνοντας ως Gen Xer, δεν είχες να αντιμετωπίσεις social media, trolls, αδιάκοπες ειδοποιήσεις και έναν ασταμάτητο καταιγισμό ειδήσεων. Τα ’80s και τα ’90s είχαν φυσικά τα δικά τους προβλήματα, όμως η καθημερινότητα έμοιαζε λιγότερο αγχωτική. Οι σπουδές και η αγορά ενός πρώτου σπιτιού ήταν πιο προσιτά, ενώ η 24ωρη ενημέρωση δεν είχε ακόμη μετατρέψει κάθε στιγμή σε έκτακτη είδηση.

Οι δύο εκθέσεις προσεγγίζουν αυτή την εποχή από διαφορετικές πλευρές. Η Tate, υπό την επιμέλεια του πρώην διευθυντή της βρετανικής Vogue, Edward Enninful, εστιάζει στη βρετανική δημιουργικότητα και στην έκρηξη της Cool Britannia. Τέχνη, μόδα, φωτογραφία και μουσική συναντώνται σε μια δεκαετία που παρουσιάζεται ως περίοδος αισιοδοξίας, πειραματισμού και νέων δυνατοτήτων.

Στην Αθήνα, η έκθεση του Deste Foundation, υπό την επιμέλεια του Massimiliano Gioni, κοιτάζει κυρίως Αμερικανούς καλλιτέχνες και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισαν τις τεχνολογικές, πολιτικές και κοινωνικές ανατροπές της εποχής. Εδώ, η Gen X εμφανίζεται μέσα από την ειρωνεία, τον αυτοσαρκασμό, την αντισυμβατικότητα και την εμμονή με τις υποκουλτούρες.

Ίσως, τελικά, η Gen X να μην είναι τόσο ξεχασμένη όσο πιστεύουμε. Η παρουσία της σε δύο σημαντικές εκθέσεις στην Ευρώπη δείχνει ότι η τέχνη, η μόδα και η ποπ κουλτούρα των ’80s και ’90s εξακολουθούν να απασχολούν το κοινό και τους επιμελητές. Και καθώς η δεκαετία του ’90 επιστρέφει σταθερά στη μόδα και την αισθητική, η γενιά που τη διαμόρφωσε φαίνεται να αποκτά ξανά τη θέση της στο πολιτιστικό προσκήνιο.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ