ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Η Παραμόρφωση: Οι ηθοποιοί μιλούν για το πιο αλλόκοτο whodunnit που θα δούμε φέτος στο θέατρο

Χαρά Μάτα Γιαννάτου, Μαριαλένα Ηλία, Ηλίας Μουλάς, Πάνος Παπαδόπουλος και Κωνσταντίνος Πλεμμένος συμπρωταγωνιστούν στο νέο έργο που έγραψε και σκηνοθετεί ο Γιάννης Αποσκίτης. 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΕΛΙΝΑ ΓΙΟΥΝΑΝΛΗ

Το πρώτο θεατρικό έργο που έγραψε ο Γιάννης Αποσκίτης ήταν Οι Προβοκάτορες, που παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2022 στην Πειραματική Σκηνή Νέων Δημιουργών του Εθνικού Θεάτρου, σε σκηνοθεσία του Ορέστη Σταυρόπουλου. Δεν το είδα. Τα επόμενα, όμως, τα είδα όλα: Μαύρη Μαγεία ή Άσε τους νεκρούς (κείμενο και σκηνοθεσία δική του), Αντικείμενα (κείμενο δικό του μαζί με τους Γιώργο Κατσή και Πάνο Παπαδόπουλο και σκηνοθεσία των δύο τελευταίων), Οι Δημοκράτορες (κείμενο και σκηνοθεσία δική του), Νοχαβελάνδη (κείμενο δικό του και σκηνοθεσία Γιώργου Βουρδαμή, που επαναλαμβάνεται στο Θέατρο 104).

Το καινούργιο ανυπομονώ να το δω. Η Παραμόρφωση έρχεται μέσα στον Νοέμβριο στο Θέατρο Σημείο. 

Αν υπήρχε ο όρος γκρούπι στο θέατρο, τότε, ναι, είμαι η γκρούπι του Γιάννη Αποσκίτη. Έχει έναν απίθανο κατάδικό του τρόπο για να μιλά για όσα ζούμε -και δεν ζούμε- σήμερα, μέσα από αλλόκοτες, παράλογες, σουρεαλιστικές ιστορίες. 

Στη Μαύρη Μαγεία, ο ήρωας ήταν ο Κωνσταντίνος Χελιδόνης. Στην Παραμόρφωση είναι ο Κώστας Σπουργίτης. Όλοι έχουμε τα patterns μας. Η ιστορία που θα δούμε, όμως αυτή τη φορά, είναι ένα whodunnit, όπου όλα ξεκινούν σε ένα διαμέρισμα στην οδό Πυθίας 13 στην Κυψέλη.

Το κουβάρι ξετυλίγουν οι πέντε ηθοποιοί που θα ζωντανέψουν το έργο επί σκηνής. 

Σας καλεί ο Γιάννης Αποσκίτης να παίξετε στο νέο θεατρικό του έργο. Ποια είναι η πρώτη σας αντίδραση; 

Πάνος Παπαδόπουλος: Άντε πάλι! 

Ηλίας Μουλάς: Με τον Γιάννη γνωριστήκαμε στον Άσχημο του Μάριους φον Μάγιενμπουργκ, σε σκηνοθεσία του Γιώργου Κουτλή κι από την πρώτη στιγμή υπήρξε μια αμοιβαία συμπάθεια. Καταλάβαμε αμέσως ότι ταιριάζουμε, υπήρχε κάτι μαγνητικό μεταξύ μας, οπότε ήταν φυσικό να γίνουμε φίλοι. Ανακαλύψαμε ότι μοιραζόμαστε μια έντονη αγάπη για το θέατρο και τη δημιουργική του διαδικασία: το να σκάβεις, να σκαλίζεις, να ανακαλύπτεις ρόλους και σκηνές ή να ψάχνεις πώς θα στήσεις το τέλειο αστείο. 

Παράλληλα, είχαμε κοινό γούστο στα κόμικς, τις ταινίες και τα video games. Όταν βρισκόμασταν η συζήτησή μας γύριζε πάντα γύρω από παραστάσεις που θα μπορούσαμε να φτιάξουμε ή σκηνές που θα είχε πλάκα να δημιουργήσουμε. Κατά κάποιον τρόπο, δουλεύαμε ήδη μαζί με τον Γιάννη χωρίς καν να το συνειδητοποιούμε. Δεν ξέραμε για ποιο πρότζεκτ δουλεύαμε, αλλά ξέραμε ότι παρήγαμε κάτι μαζί. 

Έτσι, όταν η συνεργασία μας έγινε πλέον επίσημη και επαγγελματική, ήταν κάτι απόλυτα αναμενόμενο. Σίγουρα η χαρά μου ήταν μεγάλη, αλλά νομίζω ότι και οι δύο ξέραμε βαθιά μέσα μας πως αυτό αποτελούσε απλώς το φυσικό επόμενο βήμα της σχέσης μας.

Κωνσταντίνος Πλεμμένος: Ελπίζω πως θα κάνουμε ακόμα μια προσεγμένη και πρωτότυπη δουλειά με τον Γιάννη.

Είναι η δεύτερη φορά που με σκηνοθετεί ο Γιάννης και η τέταρτη που δουλεύω μαζί του σε έργο που έχει γράψει. Ξέρω ποια είναι τα βάσανα, ξέρω ποιες είναι οι φιλοδοξίες, ξέρω ποιες είναι οι ελπίδες του και κάθε φορά, όπως κι αυτός προσπαθεί να ανακαλύψει κάτι σε εμένα, έτσι και εγώ προσπαθώ να τον βοηθήσω να ανακαλύψει πράγματα του εαυτού του που ντρέπεται ή φοβάται να τα αντιμετωπίσει.

Πάνος Παπαδόπουλος: Κι εγώ έχω ξανασυνεργαστεί με τον Γιάννη. Πολλές φορές αισθανόμαστε για μια ιστορία που γράφουμε ότι ξέρουμε πολύ συγκεκριμένα την ώρα που τη στήνουμε στο χαρτί, το πώς θα την οπτικοποιήσουμε σκηνικά. Ο Γιάννης έχει στη γραφή του και μια «σκηνική μουσικότητα», διαβάζοντας δηλαδή τους διαλόγους του, βλέπεις και την πρότασή του για το πώς θέλει να παιχτεί.

Χαρά Μάτα Γιαννάτου: Εγώ από την άλλη, δεν έχω ξαναδουλέψει μαζί του, οπότε έχω μεγάλη χαρά και περιέργεια για αυτή τη συνεργασία. Έχω δει όμως δουλειές του και υπάρχει ήδη μια αίσθηση οικειότητας, κυρίως επειδή έχει συνεργαστεί με ανθρώπους με τους οποίους έχω συνεργαστεί κι εγώ πολλές φορές. Συνεπώς νιώθω, κάπως, ότι υπάρχει ήδη ένας κοινός κώδικας.

Αυτό που μου αρέσει μέχρι τώρα είναι ότι η πρόβα είναι μια ζωντανή διαδικασία. Δεν έχουμε την αίσθηση ότι όλα είναι προκαθορισμένα και απλώς πρέπει να τα εκτελέσουμε. Δοκιμάζουμε, αλλάζουμε, ανακαλύπτουμε πράγματα στην πορεία. Και αυτό, για μένα, έχει ενδιαφέρον.

Μαριαλένα Ηλία: Βλέπω μια μέρα κλήση στο κινητό. Λέει: «Γιάννης Αποσκίτης» και μετά από λίγο μήνυμα που γράφει: «Πάρε με όποτε μπορείς». Σκέφτομαι τι να θέλει άραγε. Επικοινωνώ αργά το βράδυ. Μετά τις δύο. Από το κρεβάτι μου. Μιλάμε με μηνύματα. Μου λέει είναι για δουλειά. «Ε, άντε!», λέω, «πάρε με τηλέφωνο να μιλήσουμε!». Και κάπως έτσι άκουσα πρώτη φορά για την ιστορία της τότε Νυχτερίδας, νυν Παραμόρφωσης και είπα: «Δέχομαι Γιάννη, δέχομαι! Φύγαμε!».

Προσωπικά, πάντα, η πρώτη μου επιλογή είναι να δουλεύω με ανθρώπους που συμπαθώ φιλικά και θαυμάζω καλλιτεχνικά. Κάτι που ισχύει και με το παραπάνω στην περίπτωση του Γιάννη.

Ηλίας Μουλάς: Όταν δουλεύεις με έναν φίλο, η πρώτη αντίδραση είναι η ανακούφιση. Ξέρεις ότι δεν υπάρχει η ανάγκη να αποδείξεις τίποτα από το μηδέν, γιατί ο άλλος σε γνωρίζει και σε έχει επιλέξει γι’ αυτό που είσαι. Η μετάβαση από το «λέμε ιδέες για παραστάσεις πίνοντας ποτό» στο «ο Γιάννης με σκηνοθετεί πάνω στη σκηνή» έγινε πολύ οργανικά. Το μόνο που άλλαξε είναι ότι τώρα κρατάει ένα σημειωματάριο και κρατάει τον χρόνο, αλλά η δημιουργική σπίθα και το κοινό μας γούστο παραμένουν ακριβώς τα ίδια όπως όταν πρωτογνωριστήκαμε.

Μαύρη κωμωδία, θρίλερ μυστηρίου, σκοτεινή φάρσα; Ο Γιάννης το αφήνει μετέωρο. Τι έργο είναι τελικά Η Παραμόρφωση; 

Μαριαλένα Ηλία: Θα ακολουθήσω κι εγώ τη σκέψη του Γιάννη και θα πω τα συμπεράσματα δικά σας. 13 Νοεμβρίου έχουμε πρεμιέρα. 

Κωνσταντίνος Πλεμμένος: Στο ίδιο μήκος κύματος: ένα έργο που  ο καθένας το βλέπει όπως θέλει, θα πω εγώ. Ας πουν όμως και οι άλλοι.

Πάνος Παπαδόπουλος: Μια ιστορία ενηλικίωσης θα έλεγα εγώ. Μια μεγάλη προσπάθεια να αφήσουμε πίσω μας τις σκιές του οικογενειακού παρελθόντος που μας κρατούν δέσμιους, πολλές φορές και με τη δική μας επιθυμία, ιδωμένες όμως από μια λοξή ματιά, σαν να χρησιμοποιούμε έναν ευρυγώνιο παραμορφωτικό φακό στον κινηματογράφο. 

Ηλίας Μουλάς: Το έργο λειτουργεί ακριβώς όπως οι παραμορφωτικοί καθρέφτες στα Λούνα Παρκ. Κοιτάζεσαι και αυτό που βλέπεις είναι ταυτόχρονα αστείο, αλλά και βαθιά απόκοσμο ή τρομακτικό. Δανειζόμαστε τη δομή ενός θρίλερ μυστηρίου, αλλά χρησιμοποιούμε τα εργαλεία της σκοτεινής φάρσας.

Χαρά Μάτα Γιαννάτου: Νομίζω πως είναι λίγο απ’ όλα αυτά και ταυτόχρονα κάτι που δυσκολεύομαι να ονομάσω. Έχει το μυστήριο ενός θρίλερ, μίας whodunnit ιστορίας, το μαύρο χιούμορ μιας σκοτεινής φάρσας, αλλά από κάτω υπάρχει κάτι πολύ πιο ανθρώπινο: οι σχέσεις μας, ο έρωτας, η απώλεια και η αδυναμία μας να αλλάξουμε. Όσο προσπαθείς να καταλάβεις τι ακριβώς συμβαίνει, τόσο περισσότερο η πραγματικότητα αρχίζει να παραμορφώνεται. 

Οπότε θα έλεγα πως είναι ένα μυστήριο που χρησιμοποιεί την κωμωδία και το παράλογο για να μιλήσει τελικά για κάτι πολύ πραγματικό.

Ποια είναι η ιστορία που θα παρακολουθήσουμε; 

Μαριαλένα Ηλία: Ο Γιάννης να σου πει. Γιάννη; Άφαντος ο Γιάννης.

Πάνος Παπαδόπουλος: Πάσο. Ας απαντήσει κάποιος άλλος, γιατί το έργο βρίσκεται υπό διαρκή διαμόρφωση. 

Ηλίας Μουλάς: Θα τα πω εγώ παιδιά. Ηρεμήστε. 

Ακολουθούμε την ιστορία του Κώστα Σπουργίτη, ενός ανθρώπου εγκλωβισμένου σε μια απόλυτη αδράνεια. Είναι βυθισμένος σε μια καταθλιπτική καθημερινότητα, με μια δουλειά και μια σχέση που τον πνίγουν, μέσα σε ένα σπίτι που καταρρέει. Την ημέρα των γενεθλίων του, η πραγματικότητά του ανατρέπεται όταν έρχεται σε επαφή με ένα παράξενο video game, το οποίο υπόσχεται να φέρει τον παίκτη αντιμέτωπο με τους μεγαλύτερους φόβους του. Αν και αρχικά μοιάζει με απάτη, το παιχνίδι γίνεται η αφορμή για μια σουρεαλιστική βύθιση στο υποσυνείδητό του. 

Από εκεί και πέρα, τα όρια ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα θολώνουν, καθώς ο Κώστας αναγκάζεται να αναμετρηθεί με τα βαθύτερα οικογενειακά του τραύματα για να καταφέρει να σπάσει τον κύκλο της θλίψης του.

Κωνσταντίνος Πλεμμένος: Να πω κι εγώ ή σε κάλυψε ο Ηλίας;

Φυσικά, ελεύθερα.

Κωνσταντίνος Πλεμμένος: Δύο αστυνομικοί προσπαθούν να ανακαλύψουν πώς ένας 32χρονος υπάλληλος σε εταιρεία τροφίμων έδωσε τέλος στη ζωή του. Και τελικά, ανακαλύπτουν τους μεγάλους φόβους που κρύβονται πίσω από τον έρωτα και τις αμαρτίες που μας βαραίνουν από την παιδική μας ηλικία. 

Χαρά Μάτα Γιαννάτου: Εγώ θα πω μόνο ότι υπάρχει ένας άνθρωπος, ένα σπίτι, μια σχέση, μια γνωριμία, οι γείτονες και μια πραγματικότητα που αρχίζει σταδιακά να γίνεται όλο και πιο παράξενη. Υπάρχει μυστήριο, υπάρχει χιούμορ, υπάρχουν φόβοι και υπάρχουν πράγματα που μάλλον θα ήταν καλύτερο να μην ανοίξουν ποτέ.

Ποιος παίζει ποιον στην παράσταση; 

Ηλίας Μουλάς: Εγώ τον Κώστα, που είναι σε κατάσταση απόλυτης εσωτερικής ακινησίας, εγκλωβισμένος στις δικές του δικαιολογίες και σε μια καθημερινότητα που τον πνίγει. Το ενδιαφέρον υποκριτικά είναι ότι, ενώ ξεκινάει από μια σχεδόν κωμική τεμπελιά και άρνηση, αναγκάζεται να κάνει μια βουτιά στα βαθιά. Μέσα από το σουρεαλιστικό ταξίδι του έργου, έρχεται αντιμέτωπος με ένα βαρύ οικογενειακό τραύμα, μεταμορφώνοντας τον ρόλο από μια μάχη με την αδράνεια σε μια μάχη για την ίδια του την επιβίωση.

Χαρά Μάτα Γιαννάτου: Εγώ είμαι η Πέννυ, το πιο οικείο πρόσωπο του Κώστα. Είναι η σύντροφός του και οι δυο τους έχουν μια σχέση που μοιάζει πολύ γνώριμη.Είναι κοντά, αγαπιούνται, αλλά ταυτόχρονα δυσκολεύονται πολύ να συνεννοηθούν.

Μαριαλένα Ηλία: Κι εγώ είμαι η Νίνα Κβετς, αινιγματική γειτόνισσα του Κώστα. Μια επίδοξη και φοβισμένη ηθοποιός. Ένας γλάρος που ψάχνει τον δρόμο του. Ένα πεινασμένο, αλλόκοτο πουλί που γυρεύει φαγητό και τελικά, βρίσκει τον έρωτα.

Κωνσταντίνος Πλεμμένος: Εγώ από την άλλη κάνω πολλούς ρόλους στο έργο. Ο κύριος είναι ένας αστυνομικός που ερευνά μια υπόθεση αυτοκτονίας. Είμαι ο Γουάτσον και ο Πάνος είναι ο Σέρλοκ, αλλά ζούμε στην Άνω Κυψέλη.

Πάνος Παπαδόπουλος: Όπως τα λέει ο Κωνσταντίνος. Παίζω λοιπόν διάφορους ρόλους, όλους ορμώμενοι από έναν εφιάλτη που ζει ο Ηλίας. Πότε κάνω τον ενοχλητικό διαχειριστή της πολυκατοικίας, που είναι τρομερά εκνευρισμένος, και άλλοτε εξαιρετικά χαρούμενος γιατί κυοφορεί ο ίδιος το παιδί που περιμένουν με τη γυναίκα του. Πότε την μάνα του Ηλία και ένα δύο ακόμη σημεία που γράφονται.

Άσχετο, αλλά και σχετικό: Ποια whodunnit ιστορία είδατε/διαβάσατε τελευταία και σας άρεσε ή σας απογοήτευσε;

Κωνσταντίνος Πλεμμένος: Διάβασα όλες τις ιστορίες του Σέρλοκ Χολμς για να προετοιμαστώ για την παράσταση. Τα ευχαριστήθηκα, είναι σαν ξαδερφάκια των διηγημάτων του Έντγκαρ Άλαν Πόε.

Πάνος Παπαδόπουλος: Μου άρεσε πολύ το Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery στο Netflix.

Χαρά Μάτα Γιαννάτου: Από τις αγαπημένες whodunnit σειρές που έχω δει σχετικά πρόσφατα είναι το The White Lotus. Δεν σε κρατάει μόνο η ερώτηση «ποιος το έκανε;». Σε ενδιαφέρουν εξίσου οι άνθρωποι και όλα αυτά που συμβαίνουν μεταξύ τους. Η συνύπαρξη του αστείου με κάτι σκοτεινό, μου αρέσει πολύ.

Μαριαλένα Ηλία: Εγώ δεν έχω κάτι πρόσφατο να πω. Θυμήθηκα όμως αυτό: Χρόνια πριν, με τη μαμά μου βλέπαμε μανιωδώς στην τηλεόραση τις Περιπέτειες του Ηρακλή Πουαρό. Πολύ αγαπημένες στιγμές και πολύ μεγάλες θαυμάστριες η μαμά μου και εγώ. Ποιός δεν αγαπάει το μυστήριο; Και φυσικά ποιός δεν σαγηνεύεται από την υπέρμετρη γοητεία, εξυπνάδα και το γλυκύτατο μουστάκι του Ηρακλή Πουαρό;

Τι ξεχωρίζετε στη ματιά του Γιάννη Αποσκίτη και τι λεει αυτό για το θέατρο που θέλουμε να βλέπουμε σήμερα;

Πλεμμένος Κωνσταντίνος: Το θέατρο είναι μια συνεχόμενη έρευνα και όχι μόνο θέαμα. Όταν δουλεύω με τον Γιάννη νιώθω πως κάτι ψάχνουμε. Αυτό με γοητεύει και θέλω να δουλεύω μαζί του.

Χαρά Μάτα Γιαννάτου: Νομίζω ότι το ιδιαίτερο είναι πως δεν φοβάται το παράξενο. Δεν προσπαθεί να σου εξηγήσει τα πάντα από την αρχή ούτε να σε οδηγήσει σε μία συγκεκριμένη ανάγνωση. 

Δεν ξέρω αν είναι mainstream ή όχι το θέατρο που κάνει. Ξέρω όμως ότι με ενδιαφέρει το θέατρο να έχει το θάρρος να είναι λίγο παράξενο, λίγο απρόβλεπτο και να μην υποτιμά τον θεατή προσπαθώντας να του τα εξηγήσει όλα.

Πάνος Παπαδόπουλος: Εμένα μου ξυπνάει μνήμες από την παιδική μου ηλικία. Δεν ξέρω πώς να το εξηγήσω ακριβώς. Μοιάζει πολύ με τους παιδικούς μου εφιάλτες και με εκπλήσσει το πόσο οικείο γίνεται ώρες-ώρες σε όλα όσα έχω κατά καιρούς σκεφτεί ή φοβηθεί και τα έχω ξεχάσει. Μου αρέσει πολύ όμως αυτός ο «ασφαλής» κίνδυνος στα κείμενα του Γιάννη, γιατί ξέρουμε ότι τα ζούμε στο θέατρο. 

Όπως με θυμάμαι μικρό να βλέπω κάθε βράδυ, ότι χάνω το σπίτι μου και περιπλανιέμαι στα στενά, ρωτώντας κατά πού να πάω, με την ασφάλεια βέβαια, ότι γνωρίζω πως είμαι σε όνειρο και ότι σύντομα θα ξυπνήσω.

Μαριαλένα Ηλία: Ο Γιάννης είναι μια χαοτική, ευφυής, συναισθηματική και σε υπερδιέγερση προσωπικότητα. Ένα ανήσυχο και ταραγμένο πνεύμα. Έτσι, είναι τα έργα του. Παλαβά και κουνημένα. Αυτό τον ξεχωρίζει. Με αυτό παλεύει να γράψει και αυτό κάνει το έργο του τόσο εκλυστικό και εμπνευσμένο.

Ηλίας Μουλάς: Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι η άρνηση του συμβιβασμού. Δεν επιδιώκει να προσφέρει μια εύπεπτη ψυχαγωγία, αλλά να προκαλέσει έναν εσωτερικό διάλογο. Αυτό το «μη mainstream» στοιχείο είναι ακριβώς που καθιστά το θέατρο αναγκαίο σήμερα. 

Σε μια εποχή που αναζητά διαρκώς την επιβεβαίωση των όσων ήδη γνωρίζουμε, έχουμε ανάγκη από ένα θέατρο που θέτει ερωτήματα, που ρισκάρει αισθητικά και που μας υπενθυμίζει ότι η τέχνη οφείλει, μερικές φορές, να μας μετατοπίζει.

***

Η Παραμόρφωση

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Γιάννης Αποσκίτης 

Ηθοποιοί: Χαρά Μάτα Γιαννάτου, Μαριαλένα Ηλία, Ηλίας Μουλάς, Πάνος Παπαδόπουλος, Κωνσταντίνος Πλεμμένος 

Σκηνικά – Κοστούμια: Βενετία Long 

Μουσική: Δημήτρης Λωλής 

Φωτισμοί: Σωτήρης Ρουμελιώτης 

Επιμέλεια Κίνησης: Άννα Ανουσάκη 

Συν. Δραματουργός/ Video: Πέτρος Καλφαμανώλης 

Βοηθός Σκηνοθέτη: Γιάννης Χριστοφορίδης 

Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή 

Make-up φωτογράφισης: Βίκυ Κωστοπούλου 

Artwork / Γραφιστικά: Αντώνης Γλυκός 

Συμπαραγωγή: ΤΕΧΝΗΧΩΡΟΣ – Constantly Productions – ΣΥΓΚΕΙΜΕΝΟ ΑΜΚΕ

Info: από 12 Νοεμβρίου στο Θέατρο Σημείο. Προπώληση εδώ.

Aκολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.