Ηλία Χατζηχριστοδούλου, τι θα ζήσουμε στο φετινό Athens Digital Arts Festival;
- 23 ΑΠΡ 2026
Η έννοια της μεταμόρφωσης φέρνει συνειρμικά στο μυαλό μας την αλλαγή. Και η αλλαγή αυτή δεν συντελείται μόνο γύρω μας αλλά και μέσα μας. Εισβάλλει στην καθημερινότητά μας, ανατρέπει τις αντιλήψεις μας και μας καλεί να δούμε τον κόσμο με άλλα μάτια.
Ίσως αυτές τις σκέψεις να έκανε και ο Ηλίας Χατζηχριστοδούλου, ιδρυτής και διευθυντής του Athens Digital Arts Festival, ο οποίος όταν άκουσε πρώτη φορά τη λέξη “META–MORPHOSIS” από τα χείλη της καλλιτεχνικής διευθύντριας Έλλης Άννας Περιστεράκη, στο γραφείο του Διεθνούς Φεστιβάλ Ψηφιακών Τεχνών της Ελλάδας, αναφώνησε «αυτό είναι», όπως είπε μιλώντας στο OneMan.
Η “META–MORPHOSIS” επιλέχθηκε ως τίτλος του 22ου ADAF, του Διεθνούς Φεστιβάλ Ψηφιακών Τεχνών της Ελλάδας, που πραγματοποιείται το τρέχον τριήμερο, μέχρι και τις 26 Απριλίου, στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων.
Το φετινό ADAF εστιάζει στη META–MORPHOSIS. Τι σημαίνει για εσάς «μεταμόρφωση» και ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερη αλλαγή γύρω μας;
Είναι αυτό που συμβαίνει γύρω μας, αλλά και μέσα μας. Είναι κάτι που σε κάνει να κοιτάξεις με κριτική ματιά, να περιηγηθείς, να δοκιμάσεις, να αλληλεπιδράσεις. Σε μια εποχή συνεχούς αλλαγής, το φετινό θέμα του ADAF ανοίγει έναν χώρο όπου αυτή η μεταμόρφωση αποκτά μορφή και γίνεται κάτι που βιώνεις από κοντά. Δεν μένει όμως ως ιδέα, περνά στην εμπειρία και σε ακολουθεί καθώς φεύγεις. Είτε το καταλαβαίνουμε έντονα είτε όχι, πολλά γύρω μας έχουν αλλάξει. Από τον τρόπο που κοινωνικοποιούμαστε, που εκφραζόμαστε, που καταναλώνουμε. Η μεγαλύτερη όμως αλλαγή για μένα είναι στην γνώση και στην κατανόηση. Και για αυτό χρειάζεται χρόνος. Δεν γίνεται με την βοήθεια ενός υπερυπολογιστή απλά να μοιάσεις πιο σοφός.
Το θέμα λοιπόν βγήκε και περισσότεροι από τρεις χιλιάδες καλλιτέχνες επικοινώνησαν από κάθε μέρος του κόσμου, δίνοντάς μας πολύτιμο υλικό για σκέψη και έρευνα, και φυσικά για υλοποίηση. Έτσι ώστε να μπορεί το κοινό να θαυμάσει μια άξια 22η διοργάνωση στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων στις 23 με 26 Απριλίου, μια συνδιοργάνωση με τον ΟΠΑΝΔΑ του Δήμου Αθηναίων.
Τέχνη, τεχνολογία, επιστήμη: Υπάρχουν όρια ανάμεσά τους και αν ναι, πώς σπάνε;
Η Τέχνη, η τεχνολογία και η επιστήμη, είναι το τρίπτυχο που υπηρετούμε, και κάνει το φεστιβάλ να ξεχωρίζει διεθνώς. Καταφέρνει όσο κανένα να δίνει ταυτόχρονα χώρο για ώσμωση μεταξύ καλλιτεχνών, επιστημόνων, τεχνολόγων, αλλά και ανθρώπων που θέλουν να πειραματιστούν ανοικτά με όλα τα οπτικοακουστικά μέσα και ας είναι από άλλα πεδία. Αυτή η ένωση ε ναι, είναι μαγική. Και σπάει κάθε συμβατικό μοντέλο. Και όλο αυτό μέσα σε ένα γεγονός το οποίο συνδυάζει, εργαστήρια, ομιλίες, παραστάσεις, προβολές, performances, συναυλίες, και φυσικά μνημειακών διαστάσεων εγκαταστάσεις που στόχο έχουν να μεταμορφώσουν πέρα από την διάθεσή σου, και τον χώρο που βρίσκεται, την αγαπημένη Τεχνόπολη μας, ένα σταθερό σπίτι και σημείο αναφοράς για την διοργάνωση του Φεστιβάλ Ψηφιακών Τεχνών της Αθήνας. Περιμένουμε όπως όλοι και εμείς να δούμε το διάλογο αυτόν, μέσα από τα μάτια του κοινού.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μπει δυναμικά στο παιχνίδι της τέχνης. Πώς τη βλέπετε να επηρεάζει το μέλλον της δημιουργίας και τη σχέση φυσικού – τεχνητού;
Ένα πολύ δυνατό εργαλείο με εντυπωσιακές ιδιότητες και χαρακτηριστικά. Και θέλω να το βλέπω ως ένα εργαλείο, γιατί με κάνει να έχω κριτική σκέψη μεν, αλλά να μην είμαι αρνητικός στο να ανακαλύψω και άλλα πεδία ενδιαφέροντος, ή να το συνδυάσω με άλλα μοντέλα. Προσωπικά πιστεύω πολύ στην σχέση φυσικού – τεχνητού, και αυτό είναι κάτι που με απασχολεί ίσα με μια ζωή. Εξού και η επιθυμία μας για άμεση επαφή με το κοινό και η προσμονή για την ετήσια διοργάνωση. Όσα χρόνια και να έχουν περάσει τι και εάν το φεστιβάλ έγινε υβριδικό, όπως προστάζει η εποχή αλλά και η φύση του θεσμού, η ενέργεια της κάθε διοργάνωσης δεν μπορεί να ξεπεραστεί. Συνθέτεις έναν ολόκληρο κόσμο πραγμάτων, με στόχο κοινό και δημιουργοί να έρθουν όσο πιο κοντά. Οπότε όσες ψηφιακές πλατφόρμες και με όσο πολλά υποσχόμενα και να παρουσιάζονται περιεχόμενο, τίποτε δεν συγκρίνεται με τον παλμό ενός φεστιβάλ, που σφύζει από ενέργεια και κόσμο. Σίγουρα στο άμεσο μέλλον θα υπάρξουν πολλές ψηφιακές διοργανώσεις, και αρκετές βασισμένες σε συμμετοχές τεχνητής νοημοσύνης, κάτι που θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Γιατί είναι γενικά μια τάση το ψηφιακό να αναπαράγει φυσικά μοντέλα. Και εκεί θα είναι η έκπληξη μεγάλη.
Σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο ψηφιακός, υπάρχει ακόμη χώρος για το ανθρώπινο στοιχείο στην τέχνη;
Θα έλεγα πιο πολύ από ποτέ. Επίσης η δημιουργία και η τέχνη είναι πολύ προσωπική υπόθεση. Κάποιοι κάνουν τέχνη γιατί απλά δεν μπορούν χωρίς αυτό. Κάποιοι άλλοι μέσα από αυτό επικοινωνούν και εκφράζονται, είναι όλο τους δηλαδή το σύμπαν. Είναι ο κώδικας εκείνος που έχουν αναπτύξει προκειμένου να μπορούν να ανασαίνουν. Εάν έχεις ζήσει στην ζωή σου τέτοια άτομα θα καταλάβεις. Επίσης σε μια συγκυρία που οι τεχνολογίες και το διαδίκτυο έχουν υπερισχίσει των πάντων, το όσο πιο ανθρώπινο στοιχείο, μοιάζει σε κάθε περίπτωση βάλσαμο στην τέχνη.
Όταν μοιάζον όλα κινούνται γρήγορα, υπάρχει χώρος για στάση και παρατήρηση μέσα σε ένα τόσο έντονο, ψηφιακό περιβάλλον;
Δεν είναι εύκολο, όμως εάν το σκεφτείς αυτό κάνει η τέχνη. Σου δίνει ερεθίσματα, και μια άλλη διάσταση των πραγμάτων. Αποζητά το βλέμμα σου, την κριτική σου σκέψη, και σε ανταμείβει ολοκληρωτικά. Αυτή η στάση για μένα προσωπικά είναι αναγκαία και καθοριστική. Θα δώσω ένα παράδειγμα που το έχω πολύ έντονο, το προηγούμενο διάστημα υλοποιήσαμε με τον Γιάννη Κρανιδιώτη, αγαπημένο καλλιτέχνη νέων μέσων, επιστήμονα και φίλο, μια μεγάλη εμβυθιστική εγκατάσταση για το περιβάλλον, το Medusa Valley, η οποία αποτελείται από ανακυκλωμένα πλαστικά μπουκάλια νερό, αισθητήρες, οπτικές ίνες και μικροϋπολογιστές, με στόχο να επικοινωνήσουμε το θέμα των πλαστικών στην θάλασσα.
Ε λοιπόν το αποτέλεσμα που έφερε όχι μόνο καλλιτεχνικά, αλλά κοινωνικά η συγκεκριμένη μεγάλου μεγέθους εγκατάσταση δεν μπορούσα να το φανταστώ. Μικροί και μεγάλοι μπήκαν στο πολυμεσικό περιβάλλον της εγκατάστασης και ήρθαν σε επαφή με μια καλλιτεχνική διαδραστική εγκατάσταση η οποία εξελίχθηκε περαιτέρω με μάσκες μεικτής πραγματικότητας και ολογράμματα, προσφέροντας ένα ανεπανάληπτο γεγονός για το κοινό. Ένα γεγονός που ξεκινάει από μια φωτογενή και φουτουριστική εγκατάσταση, και οδηγείται στην παρατήρηση και την κατανόηση και τον άνθρωπο και το περιβάλλον.
Τι θα δούμε στο 22ο Athens Digital Arts Festival;
Θα δούμε μια Τεχνόπολη μεταμορφωμένη, που πραγματικά δεν ξέρω τι να πρωτοδιαλέξω. Από την εγκατάσταση στον αύλειο χώρο του Μηχανουργείου, το Waterlight Graffiti του Γάλλου Antonin Fourneau, ένα έργο που έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα στην οποία το κοινό ζωντανεύει ένα μεγάλο τοίχο κυριολεκτικά με νερό. Το κάθε pixel δηλαδή φωτίζει μόλις μια σταγόνα νερό το ενεργοποιήσει. Πρόκειται για μια τεράστια επιφάνεια χιλιάδων LED που ανάβουν στο άγγιγμα του νερού. Μια εγκατάσταση – εργαλείο έκφρασης προσβάσιμο σε όλες τις ηλικίες.
Κάτι επίσης που θα ξεχωρίσει στο φετινό ADAF είναι το έργο Passengers του Guillaume Marmin. Μια επιβλητική outdoor εγκατάσταση στην αυλή του μηχανουργείου, όπου ο επισκέπτης καλείται να διασχίσει μια δομή που στο εσωτερικό της κρύβει έναν τεράστιο καλειδοσκοπικό κόσμο από καθρέφτες και διαδραστικά φώτα, βλέποντας το είδωλό του να πολλαπλασιάζεται άπειρα μέσα σε ένα τοπίο ψηφίδων που αλλάζει διαρκώς, συνοδευόμενο από ένα εντυπωσιακό ηχητικό περιβάλλον. Μιλά ακριβώς για αυτό που μας απασχολεί: τη μεταμόρφωση, τον χρόνο, και τη σχέση μας με το σώμα και την ταυτότητά μας σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία.
Ένα έργο που περήφανα εντάσσεται στο πρόγραμμά μας φέτος είναι το ΝΕΟn ΝΕΡΟ, μια in situ πολυμεσική εγκατάσταση που δημιουργήσαμε μαζί με μια εξαιρετική ομάδα Ελλήνων καλλιτεχνών, στον μοναδικό χώρο του Αδριάνειου Υδραγωγείου στην Πλατεία Δεξαμενής, σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ. Μια διεπιστημονική ομάδα υπό την επιμέλεια και δραματουργία της Έλλης Άννας Περιστεράκη – καλλιτεχνικής διευθύντριας του ADAF, η οποία καλύπτει ήχο, εικόνα, φως, διαδραστικότητα, σκηνογραφία και χορογραφία με τους Μανώλη Μανουσάκη, Κώστα Στυλιανού, Αλεξάνδρα Νιάκα, Γιάννη Κρανιδιώτη, Χρυσάνθη Μπαδέκα, Μαργαρίτα Κώστογλου, και Κωνσταντίνο Χαλδαίο.
Το υδραγωγείο προσεγγίζεται όχι ως στατικό μνημείο αλλά ως ένας ζωντανός οργανισμός — μια καρδιά που πάλλεται κάτω από την πόλη. Η εγκατάσταση τρέφεται από πραγματικά δεδομένα ποιότητας νερού, αξιοποιεί 3D σκαναρίσματα του χώρου και εξελίσσεται μέσα από τέσσερις συνθήκες: το σκοτάδι πριν τη ροή, την ανάδυση του νερού, τη σύγκλιση υπόγειου και επίγειου κόσμου, και τέλος τη μνήμη ως αδιάκοπη ροή. Είναι μια μοναδική ευκαιρία — και για εμάς σαν οργάνωση και για μένα προσωπικά ως παραγωγός και ευχαριστώ από την καρδιά μου όλα τα στελέχη της ΕΥΔΑΠ για την εμπιστοσύνη και την απίστευτη συνεργασία.
Τέλος επιστρέφοντας και κλείνοντας με το φετινό ADAF, δεν γίνεται να μην αναφέρω τις προβολές και τα ειδικά αφιερώματα στην cinematheque, και ένα σπουδαίο πρόγραμμα αποτελούμενο από εργαστήρια, συναυλίες και ομιλίες για το Athens DIgital Arts Festival, “Meta-Morphosis” για τα οποία αναλυτικές πληροφορίες θα βρείτε στην ειδικά διαμορφωμένη σελίδα 2026.adaf.gr.
Αν σας ζητούσα να περιγράψετε το φετινό ADAF με τρεις λέξεις, ποιες θα ήταν αυτές;
Προσμονή, βίωμα, γεγονός!
Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του φεύγοντας κάποιος από το φετινό ADAF;
Εικόνες που θα τον συγκλονίσουν και εμπειρίες που μπορεί να τις ζήσει με τους φίλους, ή την οικογένεια του. Γιατί φέτος στο ADAF παρουσιάζουμε ένα πρόγραμμα πολυδιάστατο μεν αλλά συμπεριληπτικό δε. Θέλουμε το κοινό να εντυπωσιαστεί — αλλά να μην μείνει μόνο στον εντυπωσιασμό, να αντιληφθεί τα μηνύματα που αξίζει να πάρει μαζί του.
***
22ο Athens Digital Arts Festival
ΜΕΤΑ–MORPHOSIS
23 – 26 Απριλίου
Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων
Αγοράστε εδώ το εισιτήριό σας
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.