Ο Κος Ζυλ είναι ο Στρίντμπεργκ που δεν έχεις ξαναδεί στο θέατρο

Εδώ και κάτι λιγότερο από δύο μήνες, ο Θωμάς Μοσχόπουλος ανεβάζει στο Νέο Θέατρο Βασιλάκου μία από τις παραστάσεις της νέας χρονιάς που περιμέναμε πώς και πώς: το Εκείνος που έκλεψε τη μέρα και πλήρωσε τη νύχτα του Γκέοργκ Κάιζερ. Όχι μόνο για το πρωταγωνιστικό του δίδυμο, τους Ευγενία Σαμαρά και Ορφέα Αυγουστίδη, αλλά και από περιέργεια για το πώς μπορεί να διασκευαστεί και να ανέβει στην εποχή μας το έργο ορόσημο του εξπρεσιονιστικού θεάτρου -μέσα από έντονους συμβολισμούς και μαύρο χιούμορ, σχολιάζει την υπαρξιακή αγωνία του ανθρώπου, μέσα σε έναν κόσμο που παραπαίει ανάμεσα σε πολέμους, οικονομικές και ιδεολογικές κρίσεις- από έναν από τους πιο ευρηματικούς και στοχαστικούς σκηνοθέτες της ελληνικής σκηνής.

Παράλληλα με το Εκείνος που έκλεψε τη μέρα και πλήρωσε τη νύχτα, ο Μοσχόπουλος θα «τρέξει» μία ακόμα ολοκαίνουργια παράσταση, που ετοιμάζεται για την πρεμιέρα της. Και πάλι, ο σκηνοθέτης φέρνει στο σήμερα μία γνώριμη και δημοφιλή ιστορία. Αυτή τη φορά όμως, το κάνει γράφοντας ένα δικό του έργο, εμπνευσμένος από ένα πολυπαιγμένο, κλασικό θεατρικό της παγκόσμιας δραματουργίας.

Από τα τέλη Φεβρουαρίου, θα παρουσιάσει το Ο Κος Ζυλ, μία σύγχρονη ανάγνωση της Δεσποινίδος Τζούλιας του Άουγκουστ Στρίντμπεργκ, που γράφτηκε το 1888, πρωτοπαρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 1889 στην Κοπεγχάγη και μέχρι το 1939 ήταν απαγορευμένο στη Σουηδία, τη γενέτειρα του συγγραφέα.

Η υπόθεση διαδραματίζεται την παραμονή του θερινού ηλιοστασίου στο κτήμα ενός κόμη στη Σουηδία. Η νεαρή Τζούλια, η κακομαθημένη κόρη ενός αριστοκράτη «επιτρέπει» σε έναν υπηρέτη του πατέρα της, τον Ζαν, να την αποπλανήσει. Η δράση λαμβάνει χώρα στην κουζίνα της έπαυλης, εκεί όπου εργάζεται η μνηστή του Ζαν, η υπηρέτρια Κριστίν.

Στο Δεσποινίς Τζούλια, λοιπόν, ο Στρίντμπεργκ αφηγείται τη συντριβή ενός προσώπου που βρίσκεται παγιδευμένο ανάμεσα στην κοινωνική του θέση και την επιθυμία του. Η σύγκρουση δεν είναι ποτέ ρομαντική: είναι πάντα ταξική, ψυχολογική και βαθιά βίαιη. Η Τζούλια και ο Ζαν δεν συγκρούονται μόνο ως εραστές, αλλά ως εκπρόσωποι διαφορετικών κόσμων, με την εξουσία να αλλάζει χέρια από στιγμή σε στιγμή.

Στον Κο Ζυλ, από την άλλη, ο Μοσχόπουλος προσεγγίζει το έργο του Στρίντμπεργκ ως μια ιστορία σκανδάλου και απαγορευμένης έλξης, μα κυρίως ως ένα σκληρό και αδυσώπητο πεδίο εξουσίας. Η δραματουργική του ματιά μετατοπίζει το κέντρο βάρους στη σχέση ανάμεσα σε δύο άντρες: τον Ζυλ (Νίκος Κοσώνας) και τον Ζαν (Γιάννης Καράμπαμπας), εξετάζοντας το βάρος της πατριαρχίας που ανέκαθεν συνθλίβει και το ανδρικό φύλο.

Η ένταση ανάμεσα στους δύο άντρες είναι σωματική, ψυχική αλλά και βαθιά πολιτική. Δεν αφορά μόνο το ποιος επιθυμεί ποιον, αλλά το ποιος έχει το δικαίωμα να επιθυμεί, ποιος μπορεί να εκτεθεί και ποιος τελικά θα επιβιώσει. Η εξουσία δεν ασκείται μονομερώς: μετακινείται διαρκώς, αλλάζει χέρια, γίνεται πότε παιχνίδι και πότε απειλή. Η επιθυμία, η έλξη και ο ανταγωνισμός δεν αντιμετωπίζονται ως ιδιωτικά συναισθήματα, αλλά ως μηχανισμοί κυριαρχίας, δοκιμασίας και επιβολής.

Δίπλα τους, η Κριστίν (Θεόβη Στύλλου) λειτουργεί ως η φωνή μιας επιβιωτικής κοινωνίας που παρατηρεί, κρίνει, σχετικοποιεί και τελικά, παρεμβαίνει μόνο για να διασφαλίσει τη δική της συνέχεια. Είναι ο μηχανισμός που απορροφά το σοκ, περιορίζει την εκτροπή και επιλέγει -με κάθε κόστος- την συντήρησή της.

Η σύγκρουση δηλαδή μεταφέρεται σε νέο πλαίσιο και αποκτά άλλη αιχμή. Ανατρέποντας το φύλο του κεντρικού χαρακτήρα, ο σκηνοθέτγς επανεφευρίσκει την πρόθεση του Στριντμπεργκ να σοκάρει και να προκαλέσει. Η τραγωδία δεν αποδίδεται πια μόνο σε «αδυναμία χαρακτήρα» ή σε έμφυτα χαρακτηριστικά όπως το γενετήσιο φύλο, αλλά αποκαλύπτεται ως αποτέλεσμα άκαμπτων κοινωνικών δομών, ρόλων και προσδοκιών. Η πτώση δεν αφορά ένα πρόσωπο· αφορά ολόκληρο το σύστημα που το περιβάλλει.

Με το Ο Κος Ζυλ, o Μοσχόπουλος μεταφέρει τη δράση στην Ευρώπη του Μεσοπολέμου. σε μια εποχή βαθιάς κρίσης και ανασφάλειας. Οι παλιές αριστοκρατικές αξίες καταρρέουν, νέες μορφές εξουσίας αναδύονται και η κοινωνία αναζητά σταθερά σημεία αναφοράς. Μέσα σε αυτό το ιστορικό μεταίχμιο, η σύγκρουση ανάμεσα στον Ζυλ και τον Ζαν αποκτά ευρύτερη πολιτική διάσταση: ο φόβος της πτώσης, η ανάγκη για πειθαρχία και η κοινωνική βία γίνονται καθοριστικές δυνάμεις.

Με τη συμβολή της δραματουργού Δηούς Καγγελάρη, παραδίδει ένα τολμηρό και ανατρεπτικό κείμενο. Ο Βασίλης Παπατσαρούχας υπογράφει την καλλιτεχνική επιμέλεια, τα σκηνικά, τα κοστούμια και τα video, συνθέτοντας ένα σκηνικό περιβάλλον όπου το ρεαλιστικό και το υπαινικτικό συνυπάρχουν, φωτίζοντας τις εσωτερικές εντάσεις και τις μετατοπίσεις εξουσίας των χαρακτήρων. Ο Χρήστος Στρινόπουλος αναλαμβάνει την κινησιολογική επιμέλεια, και ο Νίκος Βλασόπουλος τους σχεδιασμούς φωτισμών.

Σε κάθε περίπτωση και αυτό είναι ίσως εκείνο το στοιχείο που έχει τη μεγαλύτερη βαρύτητα, ότι η ιστορία που θα δεις στο Πόρτα είναι πιο επίκαιρη από ποτέ.

Ο Κος Ζυλ είναι μια παράσταση για το πώς η εξουσία εγγράφεται στα σώματα, πώς η επιθυμία μπορεί να γίνει όπλο και πώς η κοινωνία, ακόμα και όταν παρακολουθεί την καταστροφή, επιλέγει να συνεχίσει. Δεν προσφέρει λύτρωση ούτε ηθικές απαντήσεις. Παρατηρεί, με ακρίβεια και ένταση, τη στιγμή που οι ρόλοι καταρρέουν και αποκαλύπτεται το πραγματικό τίμημα της επιβίωσης.

***

Ο Κος Ζυλ

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος
Σύμβουλος δραματουργίας: Δηώ Καγγελάρη
Καλλιτεχνική Επιμέλεια – Σκηνικά – Κοστούμια – Video: Βασίλης Παπατσαρούχας
Κινησιολογική Επιμέλεια: Χρήστος Στρινόπουλος
Σχεδιασμός Φωτισμών: Νίκος Βλασόπουλος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Πέλλα Μακροδημήτρη
Φωτογραφίες – Trailer: Πάτροκλος Σκαφίδας
Graphic Design: Indigo Creative

Παίζουν: Γιάννης Καράμπαμπας, Νίκος Κοσώνας, Θεόβη Στύλλου.

Social Media: POP Communications – Κάλλη Μαυρογένη
Παραγωγή: Prime Entertainment

Η παράσταση είναι ακατάλληλη για ανηλίκους. Η παράσταση περιέχει γυμνό και σκηνές σεξουαλικής αναπαράστασης.

Απαγορεύεται η χρήση κινητών τηλεφώνων καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης. Απαγορεύεται η φωτογράφιση και η βιντεοσκόπηση, με οποιοδήποτε μέσο, μέρους ή του συνόλου της παράστασης.

Σε περίπτωση προσέλευσης θεατή μετά την έναρξη της παράστασης, ο διοργανωτής διατηρεί το δικαίωμα να μην επιτρέψει την είσοδό του στην αίθουσα. Στην περίπτωση αυτή, ο θεατής δεν δικαιούται επιστροφή χρημάτων ούτε μεταφορά ή αντικατάσταση του εισιτηρίου για άλλη ημερομηνία. Εφόσον, κατ’ εξαίρεση, επιτραπεί η είσοδος μετά την έναρξη της παράστασης, ο διοργανωτής διατηρεί το δικαίωμα να καθορίσει διαφορετική θέση από την αναγραφόμενη στο εισιτήριο, χωρίς περαιτέρω αξίωση από τον θεατή.

Οι κάτοχοι μειωμένων εισιτηρίων (Ανέργων / Φοιτητικό / Άνω των 65), θα χρειαστεί να επιδείξουν την αντίστοιχη βεβαίωση, κατά την είσοδό τους στο θέατρο.

Info: 27/02-05/04 στο Θέατρο Πόρτα (Μεσογείων 59, Αμπελόκηποι. Προπώληση εδώ.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ