Τα μυστικά της τυπογραφίας και της βιβλιοδεσίας στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Συντήρησης 2026, η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος ανοίγει τις πόρτες του Εργαστηρίου Συντήρησης και προσκαλεί το κοινό σε μια ξεχωριστή βιωματική εμπειρία με επίκεντρο την τέχνη του βιβλίου.

Το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, μικροί και μεγάλοι θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά παραδοσιακές τεχνικές κατασκευής και εκτύπωσης βιβλίων, μέσα από το εργαστήριο «Από το Τύπωμα στο Βιβλίο».

Οι συμμετέχοντες θα μυηθούν στις βασικές αρχές της βιβλιοδεσίας και θα δημιουργήσουν το δικό τους προσωπικό τετράδιο, χρησιμοποιώντας την ιδιαίτερη τεχνική της ιαπωνικής βιβλιοδεσίας. Μέσα από τη διαδικασία, θα γνωρίσουν τα υλικά και τα στάδια που απαιτούνται για τη δημιουργία ενός βιβλίου, ανακαλύπτοντας παράλληλα τη λεπτομέρεια και τη δεξιοτεχνία που χαρακτηρίζουν τις παραδοσιακές τεχνικές.

Η εμπειρία, όμως, δεν σταματά στη βιβλιοδεσία. Το κοινό θα έχει επίσης την ευκαιρία να γνωρίσει την ιστορία της παραδοσιακής τυπογραφίας και να δοκιμάσει στην πράξη τη διαδικασία της εκτύπωσης. Με τη βοήθεια μιας χειροποίητης ξύλινης πρέσας, εμπνευσμένης από την ιστορική πρέσα του Γουτεμβέργιου, οι συμμετέχοντες θα πραγματοποιήσουν το δικό τους τύπωμα.

Το εργαστήριο αποτελεί μια ευκαιρία να έρθουμε πιο κοντά στην ιστορία του βιβλίου και στις τεχνικές που συνέβαλαν στη διάδοση της γνώσης μέσα στους αιώνες. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της διατήρησης και της συντήρησης της υλικής πολιτιστικής κληρονομιάς, μέσα από μια δημιουργική δραστηριότητα που συνδυάζει τη γνώση με την πράξη.

Θεωρείται ότι Johannes Gutenberg (γενν. 14ο αιώνα), πατέρας της μηχανικής τυπογραφίας στην Ευρώπη, δημιούργησε την πρέσα με ένα κράμα μετάλλων που μπορούσε να λιώσει εύκολα και να κρυώσει γρήγορα, σχηματίζοντας ανθεκτικά και επαναχρησιμοποιήσιμα στοιχεία, ένα μελάνι με βάση το λάδι που μπορούσε να γίνει αρκετά παχύ ώστε να προσκολλάται καλά στα μεταλλικά στοιχεία και να μεταφέρεται εύκολα σε περγαμηνή ή χαρτί, καθώς και μια νέα πρέσα, πιθανώς προσαρμοσμένη από εκείνες που χρησιμοποιούνταν στην παραγωγή κρασιού, ελαίου ή χαρτιού, για την άσκηση σταθερής και ομοιόμορφης πίεσης στις επιφάνειες εκτύπωσης. Κανένα από αυτά τα χαρακτηριστικά δεν υπήρχε στην ευρωπαϊκή τεχνική που χρησιμοποιούνταν μέχρι τότε για τη χάραξη γραμμάτων σε διάφορες επιφάνειες ή στην ξυλογραφία.

Η τυπογραφική πρέσα του Γουτεμβέργου θεωρήθηκε μια εφεύρεση που άλλαξε την ιστορία, καθιστώντας τα βιβλία ευρέως προσβάσιμα και εγκαινιάζοντας μια «επανάσταση της πληροφορίας».

***

Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026
Ώρα: 11:00–13:00
Τόπος: Εργαστήριο Συντήρησης, 4ος όροφος ΕΒΕ, ΚΠΙΣΝ
Δράση: «Από το Τύπωμα στο Βιβλίο: Μια Εμπειρία Παραδοσιακών Τεχνικών στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος»
Δήλωση συμμετοχής εδώ.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΘΕΜΑ