Η αβάσταχτη βαρύτητα της κάμερας που υψώνεται στη Γάζα μέσα από την ιστορία του Saed Abu Nabhan
Τα τελευταία τρία χρόνια, περισσότεροι από 250 Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι έχουν δολοφονηθεί στη Γάζα εν ώρα καθήκοντος. Η συστηματική στοχοποίηση των αγγελιοφόρων αποκαλύπτει την στρατηγική του IDF να αποκρύψει την αλήθεια από τον κόσμο, μέσα από στοχευμένα διπλά πλήγματα. Ο δημοσιογράφος Saed Abu Nabhan αποτελούσε ακριβώς μια τέτοια περίπτωση.
- 7 ΟΚΤ 2026
Ο αντίχειρας έχει συνηθίσει να διασχίζει βιαστικά μια πολύ βαριά και σκληρή ειδησεογραφία. Τα νέα δεν είναι καλά και, σίγουρα, δεν ευθύνεται ο αγγελιοφόρος. Το “shooting the messenger” μεταφράζεται ως μια παράλογη πράξη κατά την οποία ο άνθρωπος που φέρνει τα κακά νέα γίνεται ο φταίχτης, ο τύπος που χαλάει την φάση.
Μεταφορικά, πάντα. Τα τελευταία τρία χρόνια, το ισραηλινό κράτος κυριολεκτεί, έχοντας πάγια τακτική να δολοφονεί τους Παλαιστίνιους δημοσιογράφους που μάχονται να ενημερώσουν τον πλανήτη για τα εγκλήματα πολέμου που διαπράττει ο IDF, από το ποτάμι μέχρι την θάλασσα.
Δε μιλάμε για πόλεμο, ούτε και κάποια μάχη, αλλά για τη μαζική θανάτωση ενός έθνους· για μια γενοκτονία που, τρία χρόνια μετά, παραμένει αβάπτιστη από το ελληνικό κράτος, το οποίο κλείνει τα μάτια στα εκατοντάδες χιλιάδες θύματα και επιλέγει να σφίξει δημόσια το χέρι του θύτη, διαλέγοντας πλευρά.
Σήμερα, 7 Οκτωβρίου 2026, δεν υπάρχουν πια πολλά χέρια να σηκώσουν ψηλά την κάμερα και να καταγράψουν. Κι αυτό ήταν μια σοβαρή πράξη αντίστασης όσων φόρεσαν το γιλεκάκι “press” και έκαναν πρακτική πάνω από τα συντρίμμια.
Περισσότεροι από 250 Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι είναι νεκροί, αριθμός μεγαλύτερος από το συνολικό νούμερο εργαζομένων στα media που έχασαν την ζωή τους σε όλες τις πολεμικές συγκρούσεις των τελευταίων 150 ετών, μαζί.
Η Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ) αναφέρει ότι το Ισραήλ επιχειρεί την «πιο θανατηφόρα και σκόπιμη προσπάθεια δολοφονίας και σίγασης δημοσιογράφων» που έχει καταγράψει ποτέ το παρατηρητήριο μέσων ενημέρωσης.
Ο Jonathan Dagher, επικεφαλής του γραφείου Μέσης Ανατολής των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα, χαρακτηρίζει την στοχοποίηση των μέσων ως «τραγωδία για τη δημοσιογραφία», ενώ ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Volker Turk, αποκαλεί τη Γάζα «παγίδα θανάτου» για τους δημοσιογράφους.
Το κράτος του Ισραήλ δεν έχει λογοδοτήσει ποτέ για τη δολοφονία Παλαιστινίων δημοσιογράφων, μια πρακτική που προηγείται της 7ης Οκτωβρίου του 2023 αλλά εξελίσσεται ραγδαία τα τελευταία τρία χρόνια.
Η γενοκτονία έχει γίνει η λέξη που δεν λένε, ακόμα και τα μεγαλύτερα Μέσα που έχουν χάσει ανθρώπους τους εκεί, ενθαρρύνοντας έμμεσα το Ισραήλ να συνεχίσει την αιματηρή επιχείρησή του.
Οι φωνές που προσπάθησε να σιγήσει το Ισραήλ, ωστόσο, πρόλαβαν με γενναιότητα και τόλμη να καταγράψουν και να προβάλουν την αλήθεια, δημοσιεύοντας στο διαδίκτυο όλη την πληροφορία που ο αλγόριθμος «τυχαία» αποκρύπτει.
Ο IDF δικαιολογεί τις δολοφονίες αμάχων και δημοσιογράφων με το γνωστό περί Χαμάς αφήγημα. Σε κάθε χτύπημα, στόχος είναι η Χαμάς. Κάθε άλλος θάνατος μετατρέπεται σε «παράπλευρη απώλεια».
Τον Αύγουστο του 2025 ο δημοσιογράφος του Al Jazeera, Anas Al-Sharif, σκοτώνεται σε στοχευμένη επίθεση μπροστά από το νοσοκομείο Al-Shifa, με το CNN να μεταδίδει αυτούσια την ισραηλινή κατηγορία για συμμετοχή του Al-Sharif στον πυρήνα της Χαμάς, ισχυρισμό που το Al Jazeera είχε απορρίψει.
Λίγες εβδομάδες πριν από τη δολοφονία του, η Irene Khan, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για την ελευθερία της γνώμης και της έκφρασης, είχε προειδοποιήσει για «επανειλημμένες απειλές και κατηγορίες» εναντίον του Al-Sharif από τον IDF.
Τον Σεπτέμβριο του 2025, το Ισραήλ δολοφόνησε 22 ανθρώπους, ανάμεσά τους και πέντε δημοσιογράφους, ένας εκ των οποίων εργαζόταν για το Al Jazeera, σε μια επίθεση διπλού πλήγματος (double-tap). Ο ισχυρισμός, γνωστός. Για άλλη μια φορά, στόχευαν μια «κάμερα της Χαμάς».
Τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης μετέφεραν εκ νέου αυτούσια την είδηση. Το πρακτορείο ειδήσεων Reuters, που έχασε επίσης δημοσιογράφο στο πεδίο σε εκείνη την επίθεση, επιβεβαίωσε ότι η κάμερα ανήκε σε αυτό.
Η κυβέρνηση Netanyahu επέβαλε απαγόρευση στο Al Jazeera, χαρακτηρίζοντας το δίκτυο απειλή για την ασφάλεια, με το Μέσο να κάνει λόγο για «εγκληματική πράξη», προειδοποιώντας ότι η καταστολή του ελεύθερου Τύπου από το Ισραήλ «έρχεται σε αντίθεση με το διεθνές και ανθρωπιστικό δίκαιο».
Δεν ήταν η πρώτη φορά που στοχοποιήθηκε το Al Jazeera.
Το 2021, γραφεία του δημοσιογραφικού μέσου στη Γάζα, καταστράφηκαν ολοσχερώς από ισραηλινή πυραυλική επίθεση. Το Ισραήλ είχε σκοτώσει εργαζόμενους του Al Jazeera πριν από τον Οκτώβριο του 2023.
Η Shireen Abu Akleh, γνωστή και ως «φωνή της Παλαιστίνης», έπεσε νεκρή από ισραηλινά πυρά, ενώ εργαζόταν για ρεπορτάζ στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, το 2022. Ο άνθρωπος που πάτησε την σκανδάλη, δεν κατηγορήθηκε ποτέ για τον φόνο.
Η Assal Rad, ακτιβίστρια και ιστορικός της Μέσης Ανατολής, κατηγόρησε ευθέως τα δυτικά μέσα ενημέρωσης. «Όταν επαναλαμβάνεις αυτά που λέει το Ισραήλ, δημιουργείς χώρο για να νομιμοποιηθεί η στοχοποίηση των ίδιων σου των συναδέλφων», δήλωσε στο Columbia Journalism Review.
Ο Ismail al-Thawabta, διευθυντής του Κυβερνητικού Γραφείου Μέσων Ενημέρωσης της Γάζας, δήλωσε στο Anadolu ότι 50 δημοσιογράφοι έχουν συλληφθεί, με 23 από αυτούς να βρίσκονται ακόμη υπό κράτηση σε ισραηλινές φυλακές.
«Οι Nidal Suheil al-Wahidi, Haitham Jamal Abdul Wahid, Ahmad Issam al-Agha, παραμένουν αγνοούμενοι», αναφέρει ο al-Thawabta, προσθέτοντας πως οι ισραηλινές επιθέσεις τα τελευταία τρία χρόνια έχουν προκαλέσει ζημιές ή έχουν καταστρέψει 16 γραφεία δορυφορικής τηλεόρασης, 11 ραδιοφωνικά ιδρύματα, 12 γραφεία εφημερίδων και περιοδικών, 23 ψηφιακούς οργανισμούς μέσων ενημέρωσης, 27 τυπογραφεία και πέντε συνδικαλιστικούς και δικαιωματικούς οργανισμούς που εμπλέκονται στη δημοσιογραφική εργασία.
Με εκτίμηση του, οι ζημιές στον τομέα των μέσων ενημέρωσης της Γάζας ανέρχονται σε περίπου 1 δισ. δολάρια, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων, εξοπλισμού, οχημάτων που μεταδίδουν ζωντανά και τεχνικών συσκευών.
Η περίπτωση του Saed Abu Nabhan
Το Νοέμβριο του 2024, ανταλλάσσω μερικά ηχητικά μηνύματα με τον δημοσιογράφο Saed Abu Nabhan, στο πλαίσιο ενός ηχητικού ντοκιμαντέρ για τη Zanana: τον αδιάλειπτο ήχο των ισραηλινών drones πάνω από τον ουρανό της Γάζας, ένα βουητό που οι παλαιστίνιοι αποκαλούν «αεροπλάνα του θανάτου».
Η Θεώνη – Φανή Τριανταφύλλου, κλινική ψυχολόγος και διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, μου εξηγούσε τη λογική πίσω από την τακτική λειτουργία αυτού του ήχου από το Ισραηλινό κράτος.
«Όταν το στερεότυπο ερέθισμα είναι επαναλαμβανόμενο, φτάνει στο σημείο όχι μόνον να πυροδοτεί προηγούμενους τραυματισμούς και να οδηγεί σε απευαισθητοποίηση αλλά και να συνδέεται με καταστάσεις και νοήματα σαν να κανονικοποιείται. Αυτό είναι και το τραγικό αυτής της λειτουργίας. Ας φανταστούμε λοιπόν ότι παύουμε να συνδέουμε τη μυρωδιά του θυμιάματος και των ήχων των τζιτζικιών με το ελληνικό καλοκαίρι. Δεν συνδέεται το εσωτερικό βίωμα της πατρίδας μου παρά με τον βραδινό ήχο των επιθέσεων. Σαν να είναι αυτά τα τζιτζίκια του καλοκαιριού στον τόπο μου. Ιδού το τραγικό», εξηγεί.
O Saed μού είχε μιλήσει για τις «συνθήκες τρόμου και ανησυχίας» που βίωνε ο παλαιστινιακός λαός, αλλά και για το «καθήκον να μεταφέρουμε τα μηνύματα του παλαιστινιακού λαού και τα βασανιστήρια στα οποία υπόκεινται μέσα από τις καθημερινές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους».
Δύο μήνες μετά, στα μέσα του Γενάρη, επικοινωνώ εκ νέου για να κοινοποιήσω το τελικό έργο και να μάθω νεότερα σχετικά με την επικείμενη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα το 2025, που εν τέλει τέθηκε (περισσότερο εικονικά) σε ισχύ στις 19 Ιανουαρίου 2025.
Η απάντηση έρχεται από τον αριθμό του Saed, αλλά όχι από τον ίδιο. Ένα μήνυμα στα αραβικά με ενημερώνει πως ο Saed δολοφονήθηκε πριν μια εβδομάδα. Συνημμένη είναι μια φωτογραφία του νεκρού Saed. Είναι χλωμός, με τα μάτια κλειστά και τα χέρια τοποθετημένα πάνω στο στήθος του.
Η ζωή στη Γάζα μετριέται κάπως έτσι. Ένα μήνυμα, μια εικόνα και ένα κινητό που κληρονομείται στον επόμενο πολίτη-δημοσιογράφο που καλείται να σηκώσει ψηλά την κάμερα και να αναδείξει τη γενοκτονία που υπόκειται ο λαός του, με την ελπίδα να κάνει τη δουλειά του χωρίς μια σφαίρα να τον ρίξει στο έδαφος.
O Saed Abu Nabhan άφησε πίσω, στα 25 του χρόνια, τη σύντροφό του και το παιδί τους. Τι έκανε λάθος; Πήγε να καλύψει, μαζί με άλλους δημοσιογράφους, την επίθεση στον προσφυγικό καταυλισμό Al-Jadeed, στην περιοχή Nuseirat, στην κεντρική Λωρίδα της Γάζας.
Βίντεο από τη σκηνή δείχνει έναν τραυματισμένο άνδρα να μεταφέρεται εσπευσμένα σε φορείο, με τη βοήθεια διασωστών. Την ίδια ώρα, ο Saed, ενώ καταγράφει το περιστατικό με την κάμερα του, γίνεται στόχος και πέφτει κάτω νεκρός.
Οι άνθρωποι γύρω του τον πλησιάζουν φοβισμένοι, αργά, προσέχοντας κάθε τους κίνηση, για να μην γίνουν κι εκείνοι στόχος των ισραηλινών δυνάμεων.
Η Γενική Διευθύντρια της UNESCO, Audrey Azoulay, καταδίκασε τη δολοφονία του και ζήτησε πλήρη και διαφανή έρευνα για τις συνθήκες θανάτου του. Επανέλαβε την έκκλησή της για σεβασμό της απόφασης 2222 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η οποία υιοθετήθηκε ομόφωνα το 2015 και προβλέπει την προστασία των δημοσιογράφων, των επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης και του συνδεδεμένου προσωπικού ως πολιτών σε καταστάσεις ένοπλης σύγκρουσης.
Ο άνθρωπος που σκότωσε τον Saed, ίσως αυτή τη στιγμή, να κυνηγά τον επόμενο στόχο του. Στη Γάζα, η δημοσιογραφία, πέρα από λειτούργημα, μοιάζει να έχει μετατραπεί σε ένα διαρκές παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι, με τους δημοσιογράφους να γνωρίζουν ότι, κάθε φορά που σηκώνουν την κάμερα, μπορεί να γίνουν οι ίδιοι ο επόμενος στόχος.
Ακολουθήστε το OneMan στο Google News και μάθετε τις σημαντικότερες ειδήσεις.